Thổ Nhĩ Kỳ chuyển 70 tên lửa ATACMS và 12 bệ phóng M270 cho Ukraine: Bên trong thương vụ 280 triệu USD

Gói vũ khí bao gồm những gì?

Gói chuyển giao bao gồm bốn loại vũ khí chính, với tổng giá trị hơn 280 triệu USD :

• 70 tên lửa đạn đạo M39 ATACMS — trị giá ước tính khoảng 28 triệu USD; đây là tên lửa chiến thuật tầm xa với tầm bắn khoảng 165–300 km (các nguồn khác nhau về biến thể chính xác), mang đầu đạn chùm (DPICM) .
• 12 bệ phóng M270 MLRS — trị giá ước tính khoảng 150 triệu USD; các hệ thống pháo phản lực bánh xích này có thể bắn cả rocket GMLRS và tên lửa ATACMS, mở rộng đáng kể năng lực nền tảng của Ukraine .
• 2.524 rocket M26 không điều khiển (227 mm) với đầu đạn chùm DPICM .
• 47.000 quả đạn pháo chùm M509A1 cỡ 203mm (DPICM) dành cho pháo tự hành 2S7 Pion của Ukraine .

Cơ chế chuyển giao: Xem xét của Quốc hội và Hậu cần

Bộ Ngoại giao Mỹ đã đệ trình đề xuất chuyển giao lên Quốc hội vào khoảng ngày 3–5 tháng 8, và thông báo được đưa vào Kỷ yếu Quốc hội vào ngày 6 tháng 8 năm 2026 . Theo Mục 3(d) của Đạo luật Kiểm soát Xuất khẩu Vũ khí (Arms Export Control Act), Quốc hội có thời gian xem xét 15 ngày để đưa ra phản đối. Không cần có cuộc bỏ phiếu riêng của Quốc hội trừ khi cả hai viện thông qua nghị quyết chung để ngăn chặn việc chuyển giao . Việc giao hàng dự kiến sẽ bắt đầu ngay sau khi kết thúc thời gian xem xét, có thể là vào cuối tháng 8 năm 2026 .

Số vũ khí này đến từ kho dự trữ quốc gia của Thổ Nhĩ Kỳ — Ankara đã nắm giữ các hệ thống có nguồn gốc từ Mỹ này theo các thỏa thuận bán vũ khí cho nước ngoài trước đó (Foreign Military Sales). Thổ Nhĩ Kỳ đã tìm kiếm và nhận được sự cho phép của Mỹ cho việc chuyển giao vĩnh viễn (không phải cho thuê hay cho mượn) cho Ukraine . Các công ty Thổ Nhĩ Kỳ như MKE A.S., ASFAT và ARCA Savunma, công ty Bulgaria VTIC International Ltd., và các công ty hậu cần quốc phòng Mỹ tham gia thực hiện việc chuyển giao . Các báo cáo từ nguồn mở vào cuối ngày 8 tháng 8 (giờ UTC) cho thấy việc chuyển giao có thể đã bắt đầu được tiến hành .

Bối cảnh chiến lược: Tại sao thương vụ này lại quan trọng vào lúc này?

Năng lực tấn công tầm xa của Ukraine đã cạn kiệt

Đến giữa năm 2026, Ukraine phần lớn đã cạn kiệt kho dự trữ ATACMS. Bản thân Lục quân Mỹ cũng đã sử dụng "gần như toàn bộ" tên lửa ATACMS và Tên lửa Tấn công Chính xác (Precision Strike Missiles - PrSM) trong cuộc chiến với Iran, điều này hạn chế khả năng chuyển giao trực tiếp mới cho Ukraine .

Sự thiếu hụt này đến vào một thời điểm quan trọng. Nga đã phóng 381 tên lửa vào Ukraine trong tháng 7 năm 2026 — tỷ lệ cao nhất hàng tháng kể từ khi chiến tranh bắt đầu, tức hơn 12 tên lửa mỗi ngày . Phòng không Ukraine đã bị suy giảm nghiêm trọng, với lượng tên lửa đánh chặn được giao trong năm 2026 chỉ bằng một phần ba so với năm 2025 . Tổng thống Zelenskyy đã phát biểu vào ngày 5 tháng 8 rằng nguồn cung cấp tên lửa chống đạn đạo từ các đối tác đã "giảm đáng kể," khiến Kyiv gần như không có khả năng tự vệ trước các đợt pháo kích bằng tên lửa đạn đạo của Nga .

70 tên lửa M39 ATACMS khôi phục khả năng của Ukraine để tấn công các trung tâm chỉ huy, sân bay, đầu mối hậu cần và các điểm tập trung quân của Nga sâu sau chiến tuyến — một năng lực đã thực sự không còn . 12 bệ phóng M270 cung cấp thêm nền tảng cho rocket GMLRS và các loạt ATACMS trong tương lai. Tuy nhiên, 70 tên lửa là một kho dự trữ hạn chế cho các hoạt động bền vững trước một đối thủ lớn, vì vậy việc chuyển giao này có thể được dành cho các cuộc tấn công giá trị cao, nhạy cảm về thời gian thay vì các chiến dịch pháo kích liên tục .

Sự điều chỉnh chiến lược của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ từ lâu đã định vị mình là một nhà trung gian hòa giải trung lập giữa Nga và Ukraine, duy trì các kênh liên lạc mở với Moscow trong khi vẫn giữ vững quan hệ đồng minh NATO và thực thi Công ước Montreux về eo biển Biển Đen . Chiến lược của Ankara được mô tả là "sự mơ hồ có chủ đích" — cân bằng các động thái ủng hộ Ukraine mà không công khai chống Nga .

Bằng việc phê duyệt thương vụ chuyển giao vũ khí lớn này, Ankara đã phát đi tín hiệu về một sự điều chỉnh chiến lược — chuyển từ sự mơ hồ cân bằng sang hỗ trợ quân sự cụ thể hơn cho Kyiv . Điều này có nguy cơ làm căng thẳng mối quan hệ với Moscow, vốn đã nhiều lần phản đối việc Thổ Nhĩ Kỳ cung cấp vũ khí cho Ukraine . Tuy nhiên, nó củng cố giá trị của Thổ Nhĩ Kỳ với tư cách là một đối tác NATO và có thể tăng cường đòn bẩy của họ trong các cuộc đàm phán hòa bình trong tương lai bằng cách chứng minh rằng họ có những quân bài chiến lược để chơi . Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục thực thi Công ước Montreux và đăng cai các cuộc đàm phán ngoại giao, nhưng thương vụ này làm thay đổi nhận thức về tính công bằng của họ .

Kết luận

Thương vụ chuyển giao trị giá hơn 280 triệu USD từ Thổ Nhĩ Kỳ là thương vụ chuyển giao vũ khí có nguồn gốc từ Mỹ cho bên thứ ba lớn nhất từng được ghi nhận và đến vào thời điểm nhu cầu cấp thiết . Nó khôi phục năng lực tấn công tầm xa mà Kyiv đã mất, báo hiệu sự thay đổi trong lập trường của Ankara, và diễn ra khi Nga đang khai thác sự thiếu hụt phòng không của Ukraine với các đợt pháo kích bằng tên lửa kỷ lục. Nhưng 70 tên lửa ATACMS là một tài sản hữu hạn — có giá trị cho các cuộc tấn công chính xác, nhưng không đủ để thay đổi cục diện tổng thể của một cuộc chiến tiêu hao.