Houthi tấn công nhà máy lọc dầu Jazan của Saudi Aramco: Leo thang căng thẳng tại eo biển Hormuz

Cuộc tấn công trước đó, nghiêm trọng hơn (ngày 25/7/2026)

• Ngày 25/7, Houthi đã phóng một loạt tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái đồng loạt nhằm vào nhà máy lọc dầu Jazan và cảng xuất khẩu Yanbu ở phía bắc — những cảng Biển Đỏ vốn đã trở thành hành lang xuất khẩu dầu thô duy nhất còn hoạt động của Saudi Arabia sau khi eo biển Hormuz bị phong tỏa .
• Nhà máy lọc dầu Jazan đã bị cháy. Hình ảnh vệ tinh phát hiện hỏa hoạn của NASA đã xác nhận các điểm nóng nhiệt tại hiện trường .
• Tập đoàn Aramco đã đóng cửa nhà máy lọc dầu có công suất 400.000 thùng/ngày vào ngày 27/7 sau khi vụ tấn công làm hư hại tổ hợp chu trình hỗn hợp khí hóa tích hợp (IGCC) .

Phản ứng của Saudi Arabia và các bên liên quan trong khu vực

• Đáp trả quân sự của Saudi Arabia: Các lực lượng Yemen do Saudi Arabia hậu thuẫn đã bắn phá các vị trí của Houthi trong và xung quanh thành phố Hodeidah . Máy bay chiến đấu Saudi Arabia cũng không kích các căn cứ quân sự của Houthi trên khắp miền bắc Yemen .
• Động thái ngoại giao của Saudi Arabia: Hai ngày trước vụ tấn công ngày 9/8, Saudi Arabia đã ký một hiệp ước quốc phòng với Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan, một tín hiệu rõ ràng về việc tăng cường hợp tác an ninh để đối phó với mối đe dọa từ nhiều mặt trận .
• Lý do Houthi đưa ra: Houthi biện minh cho cả hai cuộc tấn công là để đáp trả các cuộc không kích của Saudi Arabia vào Yemen và vai trò của vương quốc này trong chiến dịch do Mỹ dẫn đầu chống lại Iran .

Bối cảnh địa chính trị rộng lớn: Phong tỏa eo biển Hormuz và chiến tranh Iran

Cuộc tấn công này là hệ quả trực tiếp của cuộc khủng hoảng lớn hơn nhiều tại Vịnh Ba Tư:

Việc phong tỏa eo biển Hormuz

• Ngày 28/2/2026, Mỹ và Israel đã phát động một cuộc chiến tranh không kích quy mô lớn nhằm vào Iran . Iran đáp trả bằng cách tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz và sử dụng máy bay không người lái, tên lửa đạn đạo, cùng các xuồng tấn công nhỏ để đe dọa hoặc tấn công bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua .
• Đến tháng 3/2026, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển — nơi thường xuyên vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô và khí đốt tự nhiên của thế giới — đã gần như biến mất .
• Bảo hiểm cho các tàu thuyền qua eo biển trở nên không có sẵn hoặc có giá cao đến mức không thể mua được .

Tác động đến dòng chảy năng lượng của Vịnh Ba Tư

• Tổng lượng xuất khẩu dầu từ khu vực Vịnh Ba Tư và bờ biển phía tây Saudi Arabia đã giảm xuống còn khoảng 6,2 triệu thùng/ngày vào cuối tháng 7/2026 — chưa bằng một nửa so với mức đỉnh thời chiến là 13,4 triệu thùng/ngày đạt được vào cuối tháng 6, và thấp hơn nhiều so với mức hơn 20 triệu thùng/ngày trước chiến tranh .
• Các cuộc tấn công của Houthi vào Jazan và Yanbu nhằm mục tiêu chiến lược là đóng cửa hành lang xuất khẩu Biển Đỏ còn lại của Saudi Arabia — tuyến đường duy nhất vẫn hoạt động sau khi Hormuz bị phong tỏa .

Các yêu sách của Iran và các mặt trận chiến tranh rộng lớn hơn

• Yêu sách cốt lõi của Iran là chấm dứt các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào lãnh thổ nước này, cũng như dỡ bỏ các lệnh trừng phạt mới mà Mỹ áp đặt .
• Chiến tranh đã lan rộng ra nhiều mặt trận: các cuộc không kích trực tiếp của Mỹ-Israel vào Iran, các cuộc tấn công của Houthi vào vận tải biển của Saudi Arabia và Biển Đỏ, cùng các cuộc không kích trả đũa trên khắp Yemen. Houthi, với tư cách là một lực lượng ủy nhiệm thân Iran, đã hoạt động như một mặt trận thứ hai nhằm gây áp lực lên các quốc gia vùng Vịnh liên minh với Mỹ .

Tóm lại: Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái ngày 9/8 là cuộc tấn công mới nhất trong một loạt các cuộc tấn công của Houthi vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Saudi Arabia, bắt đầu từ ngày 25/7. Các cuộc tấn công này là một phần của cuộc chiến tranh khu vực rộng lớn hơn, được kích hoạt bởi chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel chống lại Iran, việc Iran đóng cửa hiệu quả eo biển Hormuz, và cuộc khủng hoảng nguồn cung năng lượng toàn cầu đã cắt giảm hơn 2/3 lượng dầu xuất khẩu từ Vịnh Ba Tư.