Chiến lược 'Địa Ngục Trần Gian' trên Eo biển Đài Loan: Sức mạnh Drone nội địa, Bài học Ukraine và Nút thắt Ngân sách 6,6 Tỷ USD

Loại thứ nhất là drone cảm tử cỡ trung (loitering munition). Đây là loại drone cánh cố định, chạy bằng cánh quạt, được thiết kế để theo dõi và tấn công mục tiêu bằng cách lao thẳng vào nó. Trong cuộc tập trận, nó đã lảng vãng trên một bãi biển trong khoảng 30 phút trước khi mô phỏng một cuộc tấn công .

Loại thứ hai là drone tấn công, một nền tảng cánh cố định riêng biệt cũng đang trong giai đoạn thử nghiệm. Bốn drone tấn công đã được phóng từ một địa điểm gần đó và mô phỏng một cuộc tấn công vào các mục tiêu trên biển .

Ngoài hai nền tảng mới này, cuộc tập trận năm 2026 còn tích hợp một số năng lực liên quan đến drone khác lần đầu tiên ở quy mô lớn:

• Chiến thuật bầy đàn (swarm tactics): Cuộc tập trận đã tích hợp các chiến thuật bầy đàn drone cùng với xe tăng Abrams M1A2T mới được biên chế .
• Tác chiến chống drone: Các thông báo trước cuộc tập trận đã xác nhận quân đội sẽ kiểm tra khả năng tác chiến chống drone trước các UAV của đối phương .
• Tích hợp chiến thuật rộng hơn: Các drone được triển khai cùng với tàu tên lửa tấn công nhanh, tàu tuần duyên vũ trang và máy bay bay thấp để mô phỏng việc đẩy lùi một cuộc tấn công đổ bộ của Trung Quốc .

Một nguồn tin quân sự xác nhận rằng tất cả các hệ thống này vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và chưa được triển khai tác chiến đầy đủ . Cuộc tập trận cũng đánh dấu lần đầu tiên các cuộc diễn tập phòng thủ dân sự được tích hợp hoàn toàn với các cuộc tập trận quân sự Hãn Quang .

Những drone này so sánh thế nào với drone chiến trường Ukraine?

Các drone mới của Đài Loan được lấy cảm hứng trực tiếp từ những đổi mới chiến đấu mà Ukraine đã tiên phong trong cuộc chiến chống Nga. Business Insider lưu ý rằng các drone được trình diễn tại Hãn Quang đại diện cho một "lớp drone tấn công mới mà Ukraine đã sử dụng hiệu quả" . Cả Clash Report và The Times of India đều xác nhận Đài Loan đang "dựa nhiều vào các bài học chiến trường từ Ukraine" cho chiến lược drone của mình .

Tuy nhiên, sự so sánh cho thấy những khác biệt quan trọng xuất phát từ địa lý và nhiệm vụ.

Sự khác biệt quan trọng nhất là môi trường tác chiến. Cuộc chiến drone của Ukraine là một cuộc xung đột tiêu hao trên bộ với chiến tuyến kéo dài hơn 1.000 km. Kịch bản của Đài Loan tập trung vào hải quân. Các drone phải hoạt động trên mặt nước, tìm và diệt các tàu đổ bộ và tàu chiến di chuyển nhanh, đồng thời sống sót qua thời tiết khắc nghiệt khét tiếng của eo biển Đài Loan, bao gồm gió mùa theo mùa mạnh, gió lớn liên tục, bão thường xuyên và muối biển ăn mòn .

Các nhà phân tích từ Học viện Chiến tranh Hiện đại (Modern War Institute) và Trung tâm Nghiên cứu An ninh Mới của Mỹ (CNAS) nhấn mạnh rằng drone của Đài Loan cần phải "có khả năng chịu tổn thất cao hơn" và chịu được thời tiết tốt hơn bất kỳ hệ thống nào mà Ukraine đã triển khai trong cuộc xung đột trên bộ của mình . Các nhà sản xuất Đài Loan được cho là đang chế tạo drone với lớp phủ chống chịu thời tiết, thiết bị điện tử được bịt kín và tỷ lệ lực đẩy trên trọng lượng cao hơn để xử lý các cơn gió giật mạnh trên eo biển . Cuộc diễn tập tấn công ven biển đã đặc biệt thử nghiệm các drone tấn công bay thấp trong môi trường ven bờ, xác nhận khả năng chịu đựng thời tiết và hiệu suất trên biển .

Chiến lược 'Địa ngục trần gian': Drone sẽ tiêu hao hạm đội xâm lược như thế nào?

Khái niệm "địa ngục trần gian" được đưa ra vào năm 2024 bởi Đô đốc Samuel Paparo, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ. Nó hình dung một số lượng lớn drone, tàu mặt nước không người lái và các hệ thống có thể chịu tổn thất khác tạo ra một vùng tiêu diệt dày đặc, đa hướng ở eo biển Đài Loan để tiêu hao hạm đội xâm lược của Trung Quốc trước khi chúng có thể đổ bộ .

Logic cốt lõi là răn đe bằng chi phí. Chiến lược này nhằm mục đích khiến một cuộc tấn công đổ bộ trở nên quá đắt đỏ về sinh mạng và trang thiết bị đến nỗi Bắc Kinh bị ngăn chặn không dám thực hiện. Một báo cáo của Taipei Times trích dẫn một nguồn tin an ninh quốc gia cho biết Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) đánh giá rằng nếu Đài Loan thực hiện chiến lược này, Trung Quốc sẽ chịu tổn thất quân sự đáng kể và "không có cơ hội chiến thắng" .

Trong bối cảnh năm 2026, drone đảm nhận ba vai trò cụ thể trong chiến lược này:

1. Lớp bất đối xứng: Drone cung cấp một giải pháp thay thế rẻ tiền, có thể tái sử dụng hoặc thay thế cho các máy bay có người lái và tàu chiến đắt tiền, mang lại cho Đài Loan một lực lượng nhân lên để đối phó với PLA có ưu thế về số lượng .
2. Gây phức tạp cho hậu cần: Bằng cách bão hòa eo biển bằng drone, Đài Loan có thể phá vỡ trình tự đổ bộ được dàn dựng cẩn thận của PLA, buộc tàu phải phân tán, trì hoãn đổ bộ và khiến binh lính phải hứng chịu hỏa lực .
3. Tích hợp với chiến lược Mỹ: Khái niệm địa ngục trần gian một phần dựa vào các hệ thống không người lái do Mỹ cung cấp và tình báo thời gian thực, mặc dù Đài Loan đang độc lập xây dựng năng lực trong nước .

Các nhà phân tích của CNAS, Stacie Pettyjohn và Molly Campbell, những người đã công bố một báo cáo lớn về khái niệm địa ngục trần gian vào đầu năm 2026, lập luận rằng chiến lược này liên quan đến việc tạo ra bốn lớp tác chiến kéo dài khoảng 80 km từ bờ biển Đài Loan, sử dụng các đợt triển khai drone đồng bộ trên các miền không, mặt nước và dưới nước .

Cuộc chiến ngân sách 6,6 tỷ USD: Tiền mua drone mắc kẹt tại Quốc hội

Tham vọng drone của Đài Loan hiện đang phải đối mặt với trở ngại lớn nhất không phải từ Trung Quốc, mà từ chính cơ quan lập pháp của mình. Tình hình ngân sách rất phức tạp và gây tranh cãi về mặt chính trị tính đến tháng 8 năm 2026.

Kế hoạch ban đầu: Vào tháng 11 năm 2025, chính phủ đã đề xuất một ngân sách quốc phòng đặc biệt trị giá 1.250 tỷ Đài tệ (40 tỷ USD) bao gồm việc mua sắm hơn 210.000 drone. Sau gần sáu tháng tranh chấp chính trị, gói này đã được thông qua vào tháng 5 năm 2026, nhưng với một thay đổi đáng kể: Lập pháp viện do phe đối lập lãnh đạo đã loại bỏ tất cả kinh phí cho drone sản xuất nội địa khỏi dự luật chi tiêu đó, chỉ để lại các kênh Bán hàng Quân sự Nước ngoài (FMS) còn nguyên vẹn .

Phản ứng của Viện Hành chính: Vào tháng 6 năm 2026, Viện Hành chính (Nội các) đã đề xuất một dự luật ngân sách đặc biệt riêng trị giá 210 tỷ Đài tệ (6,6 tỷ USD) chỉ dành cho drone sản xuất trong nước, trải dài trong sáu năm (2026–2031) . Bộ Quốc phòng (MND) đã phác thảo những gì khoản tiền này sẽ tài trợ:

• 1.446 drone trinh sát ven biển
• 208.200 drone tấn công ven biển (thường được báo cáo là "hơn 3.000 drone tấn công" trong một số bản tóm tắt, với con số lớn hơn bao gồm cả đạn dược tầm ngắn)
• 1.320 tàu mặt nước không người lái

Bế tắc lập pháp: Tính đến tháng 8 năm 2026, Lập pháp viện vẫn chưa thông qua dự luật này. Mười bốn phiên bản dự thảo khác nhau từ các đảng phái khác nhau đang được xem xét mà không có sự đồng thuận về tiêu đề, phạm vi, giới hạn chi tiêu hoặc thời gian thực hiện của dự luật . Các nhà phê bình trong cơ quan lập pháp tranh luận về việc nên sử dụng cơ chế ngân sách đặc biệt hay ngân sách chung, và liệu có nên áp đặt giới hạn chi tiêu hàng năm hay không . Tổng thống Lại Thanh Đức đã công khai kêu gọi các nhà lập pháp nhanh chóng thông qua ngân sách .

Lo ngại của chuyên gia: Các nhà phân tích tại The Diplomat và Quỹ Bảo vệ các nền Dân chủ (FDD) cảnh báo rằng mỗi tháng chậm trễ sẽ làm xói mòn khả năng xây dựng hệ sinh thái sản xuất drone nội địa và thu hẹp khoảng cách phát triển của Đài Loan trước những gì họ coi là mốc thời gian quân sự đang được đẩy nhanh của Trung Quốc .

Bùng nổ xuất khẩu: Đài Loan trở thành trung tâm drone 'Không Trung Quốc'

Trong khi việc mua sắm quân sự trong nước bị đình trệ, xuất khẩu drone thương mại của Đài Loan đang tăng vọt theo một cách cho thấy sức mạnh của cơ sở công nghiệp nước này.

• Tăng gấp 20 lần: Xuất khẩu trong bốn tháng đầu năm 2026 đạt 181.159 chiếc, đã vượt qua toàn bộ năm 2025 .
• Doanh thu: Xuất khẩu quý 1 năm 2026 vượt quá 115 triệu USD, đã vượt qua con số 93 triệu USD của cả năm 2025 .
• Tăng trưởng ngành: Sản lượng ngành công nghiệp drone của Đài Loan đạt 12,9 tỷ Đài tệ (408 triệu USD) vào năm 2025, tăng trưởng gấp 2,5 lần so với cùng kỳ năm trước .
• Khách hàng chính: Cộng hòa Séc và Ba Lan là những người mua lớn nhất, nhận phần lớn xuất khẩu. Các báo cáo cho biết số này được chuyển tiếp đến Ukraine . Một báo cáo lưu ý rằng Đài Loan đã bán hơn 100.000 drone cho Ukraine kể từ năm 2025, chủ yếu qua Ba Lan và Cộng hòa Séc .
• Mục tiêu 2030: Bộ Kinh tế đặt mục tiêu sản xuất 100.000 chiếc mỗi tháng vào năm 2030, với 50% xuất khẩu . Năng lực sản xuất hàng tháng hiện tại là khoảng 15.000 chiếc .

Đài Loan đang định vị mình một cách rõ ràng như một "trung tâm châu Á" cho chuỗi cung ứng drone không của Trung Quốc ("China-free" hoặc "non-red"), trong bối cảnh các nước phương Tây lo ngại về an ninh mạng và khả năng phục hồi chuỗi cung ứng của UAV do Trung Quốc sản xuất . Sự tăng trưởng do xuất khẩu này đang giúp các nhà sản xuất Đài Loan đạt được tính kinh tế theo quy mô mà thị trường quân sự nội địa một mình chưa thể hỗ trợ .

Thích ứng với thời tiết khắc nghiệt của eo biển Đài Loan

Một chủ đề lặp đi lặp lại trong các phân tích quốc phòng là điều kiện thời tiết và biển độc đáo của eo biển Đài Loan đặt ra các yêu cầu thiết kế mà không cuộc xung đột drone nào khác từng đòi hỏi.

Eo biển có gió mùa mạnh theo mùa, gió lớn liên tục, bão thường xuyên từ tháng 6 đến tháng 10, và muối biển liên tục ăn mòn các thiết bị điện tử và khung máy bay. Nhiều nguồn tin nhấn mạnh đây là yêu cầu thiết kế quan trọng đối với drone của Đài Loan .

Cuộc diễn tập tấn công ven biển tại Tả Doanh đã đặc biệt thử nghiệm các drone tấn công bay thấp trong môi trường ven bờ, cho thấy quân đội đang xác nhận khả năng chịu đựng thời tiết và hiệu suất trên biển trong điều kiện thực tế . Các báo cáo trong ngành chỉ ra rằng các nhà sản xuất Đài Loan đang chế tạo drone với lớp phủ chống thời tiết, thiết bị điện tử được bịt kín và tỷ lệ lực đẩy trên trọng lượng cao hơn để xử lý các cơn gió giật mạnh trên eo biển .

Kết luận

Cuộc tập trận Hãn Quang 2026 của Đài Loan đã công khai thử nghiệm hai loại drone mới — đạn lảng vãng cảm tử và drone tấn công — lấy cảm hứng trực tiếp từ những đổi mới trên chiến trường Ukraine nhưng được điều chỉnh cho một môi trường hàng hải đầy thách thức độc đáo. Các drone này là thành phần chiến thuật trung tâm của chiến lược địa ngục trần gian do Mỹ đề xuất, nhằm mục đích khiến một cuộc tấn công đổ bộ của Trung Quốc trở nên quá tốn kém.

Tuy nhiên, tham vọng này đang bị cản trở bởi một cuộc đối đầu chính trị trong nước: một ngân sách 210 tỷ Đài tệ (6,6 tỷ USD) cho sản xuất drone nội địa vẫn bị mắc kẹt tại quốc hội, ngay cả khi xuất khẩu drone thương mại của Đài Loan tăng vọt gấp 20 lần, ngành công nghiệp đặt mục tiêu 100.000 chiếc mỗi tháng vào năm 2030 và hòn đảo định vị mình như một trung tâm 'không Trung Quốc' quan trọng trong chuỗi cung ứng drone toàn cầu. Liệu Đài Loan có thể giải quyết bế tắc ngân sách đủ nhanh để thu hẹp khoảng cách phát triển drone của mình hay không sẽ quyết định liệu chiến lược địa ngục trần gian có còn là một biện pháp răn đe đáng tin cậy hay không.