Thổ Nhĩ Kỳ cảnh báo Nga có thể dùng vũ khí hạt nhân nếu chiến tranh Ukraine trở thành 'cuộc chiến sinh tồn'

Ông Fidan mô tả kịch bản này là 'lựa chọn cuối cùng' của Nga và cho biết nó có thể được kích hoạt nếu sự hủy diệt đạt đến mức độ nghiêm trọng cả ở tiền tuyến lẫn bên trong nước Nga . Ông nói rằng trong chuyến thăm Moscow gần đây, chủ đề về khả năng leo thang hạt nhân đã được đưa ra trong các cuộc hội đàm bởi vì 'công chúng hiện đang yêu cầu một điều như vậy', và ông mô tả tình hình là nguy hiểm .

Ông Fidan kêu gọi cộng đồng quốc tế can thiệp để ngăn chặn chiến tranh trước khi nó chạm tới ngưỡng đó . Ông lưu ý rằng những giả định trước đây của phương Tây về những điều không thể tưởng tượng được trong cuộc chiến này đã bị đảo lộn, đồng thời nói thêm: 'Mọi thứ mà người ta nói là không thể xảy ra thì đang xảy ra' .

Đề xuất ngoại giao: Lệnh ngừng bắn trên Biển Đen

Để giải quyết xung đột đang lan rộng trên Biển Đen, Thổ Nhĩ Kỳ đã đề xuất một lệnh tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào tàu buôn — một thỏa thuận ngừng bắn có đi có lại nhằm vào các tàu thương mại và dân sự. Ngoại trưởng Fidan xác nhận rằng Ankara đã chuyển đề xuất này tới cả Moscow và Kiev và đang chờ phản hồi của họ .

Đề xuất đặc biệt nhằm bảo vệ các cảng, tàu chở dầu, tàu đánh cá và giao thông hàng hải dân sự. Ông Fidan giải thích rằng xung đột đã lan rộng ra toàn bộ Biển Đen: trong khi các cuộc tấn công ban đầu nhắm vào các cảng và tàu chiến, thì giờ đây các tàu buôn đang bị tấn công một cách bừa bãi . Các tàu mang cờ Thổ Nhĩ Kỳ, tàu có thủy thủ đoàn người Thổ Nhĩ Kỳ và tàu chở hàng hóa của Thổ Nhĩ Kỳ đã bị tấn công, khiến điều này trở thành mối quan tâm trực tiếp đối với Ankara .

Ông Fidan cũng kêu gọi một lệnh ngừng bắn hạn chế đối với cơ sở hạ tầng năng lượng, coi cả hai đề xuất này là những bước đi thực tế nếu một thỏa thuận hòa bình toàn diện vẫn nằm ngoài tầm với: 'Nếu các bên không theo đuổi một lệnh ngừng bắn toàn diện và một thỏa thuận hòa bình, họ nên có một thỏa thuận hạn chế về việc không tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng và đảm bảo an ninh hàng hải trên Biển Đen' .

Vai trò trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ và Khuôn khổ Istanbul

Thổ Nhĩ Kỳ đã định vị mình là nhà trung gian chủ chốt trong suốt cuộc chiến Nga-Ukraine. Trước đây, nước này đã tổ chức các cuộc đàm phán trực tiếp giữa hai bên tại Istanbul (được gọi là 'Khuôn khổ Istanbul') và liên tục đề nghị tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán mới . Ông Fidan đã lặp lại đề nghị của Thổ Nhĩ Kỳ về việc đăng cai tổ chức các cuộc đàm phán trong các chuyến thăm tới cả Moscow và Kiev vào giữa năm 2026 .

Phát biểu tại một cuộc họp báo chung với Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha tại Kiev vào ngày 16/7/2026, ông Fidan tuyên bố: 'Tôi tin rằng sẽ rất có lợi nếu các cuộc đàm phán Istanbul do Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian về cuộc chiến Nga-Ukraine tiếp tục theo cùng một khuôn khổ' . Ông cũng bày tỏ rằng Nga đã sẵn sàng cho các cuộc đàm phán với Ukraine, mặc dù không có mốc thời gian cụ thể nào được đưa ra .

Tại sao Biển Đen lại quan trọng

Biển Đen là một tuyến đường thủy chiến lược quan trọng đối với vận chuyển ngũ cốc toàn cầu, nguồn cung cấp năng lượng và sự ổn định của khu vực. Chiến tranh đã nhiều lần làm gián đoạn vận chuyển thương mại, khi cả hai bên đều nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng cảng, tàu chiến và ngày càng nhiều hơn là các tàu dân sự . Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia kiểm soát các eo biển Bosphorus và Dardanelles theo Công ước Montreux, có một vị thế độc đáo để gây ảnh hưởng đến an ninh hàng hải trong khu vực.

Lời cảnh báo và đề xuất của ông Fidan cùng nhau thể hiện cách tiếp cận hai hướng của Thổ Nhĩ Kỳ: công khai gióng lên hồi chuông cảnh báo về leo thang hạt nhân, đồng thời đưa ra các thỏa thuận thực tế, hạn chế để giảm thiểu rủi ro tức thời trên Biển Đen.