Khủng hoảng tên lửa đánh chặn của Ukraine: EU đòi thủ tục giấy tờ, Trump từ chối Patriot, 17 người chết ở Kyiv

Tại sao Ủy ban châu Âu lại yêu cầu một đề nghị chính thức?

Phản ứng của Ủy ban châu Âu hết sức mang tính thủ tục. Người phát ngôn Balázs Ujvári cho biết Ukraine có quyền tự xác định nhu cầu phòng thủ của mình và có thể yêu cầu tên lửa đánh chặn thông qua các kênh tài trợ của EU, sau đó sẽ được xem xét theo quy trình rút gọn . Ông Ujvári nhấn mạnh EU đã phân bổ 8,5 tỷ euro trong năm nay cho việc mua sắm vũ khí chung, bao gồm tên lửa và máy bay không người lái .

Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng phản ứng này là một cách để tránh phải thừa nhận rằng các chuyến hàng đã bị đình trệ. Bằng cách yêu cầu một văn bản đề nghị cụ thể, Ủy ban đã đổ trách nhiệm trở lại cho Kyiv. Trong khi đó, Tổng thống Zelensky đã lập luận rằng các nước đối tác có kho dự trữ sẵn sàng nhưng đơn giản là không gửi đi, ám chỉ nút thắt không nằm ở thủ tục hành chính mà là ở ý chí chính trị .

Căng thẳng chính trị lan rộng: Trump rút lại Patriot

Sự thiếu hụt tên lửa không chỉ là vấn đề của riêng EU. Tuần trước, trong một cuộc họp tại Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump đã từ chối yêu cầu của Tổng thống Zelensky về việc cung cấp thêm hàng trăm tên lửa đánh chặn Patriot, với lý do ưu tiên kho dự trữ của Mỹ . Trump cũng rút lại lời hứa vào ngày 8 tháng 7 về việc cho phép Ukraine tự sản xuất tên lửa Patriot ngay trên lãnh thổ của mình, gọi đó là "một thứ khó có thể cho đi" . Mặc dù các cuộc đàm phán kỹ thuật vẫn còn tiếp diễn, nhưng ngay cả khi đạt được thỏa thuận, những tên lửa mới cũng sẽ không thể đến tay Ukraine trong vòng một năm hoặc hơn .

Lời cáo buộc của Zelensky về áp lực chính trị

Tổng thống Zelensky còn đi xa hơn khi gợi ý rõ ràng rằng sự thiếu hụt này có thể là một nỗ lực có chủ đích nhằm khiến Ukraine 'dễ bảo hơn' và buộc nước này phải tham gia các cuộc đàm phán với Nga theo những điều khoản bất lợi . Ông nói rằng việc cắt giảm này trông giống như 'sự không sẵn lòng cung cấp' hơn là một vấn đề về nguồn cung . Sự nghi ngờ công khai từ một nhà lãnh đạo thời chiến như vậy phản ánh mức độ mất lòng tin sâu sắc giữa Kyiv và các đồng minh.

Cuộc cạnh tranh toàn cầu về tên lửa đánh chặn

Sự thiếu hụt càng trở nên trầm trọng hơn do nhu cầu toàn cầu. Cuộc chiến ở Trung Đông đã khiến sản lượng tên lửa đánh chặn Patriot và các loại khác phải chuyển hướng sang Israel, gây thêm áp lực lên các chuỗi cung ứng vốn đã hạn chế . Năng lực sản xuất toàn cầu cho các loại tên lửa này vẫn chưa được mở rộng để đáp ứng nhu cầu cùng lúc, điều mà Tổng thống Zelensky gọi là 'phi lý' .

Bối cảnh chết chóc

Cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga vào Kyiv ngày 5/8 đã biến vấn đề chính trị thành một thảm kịch nhân đạo. Do tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn, Ukraine không thể bắn hạ bất kỳ mục tiêu nào . Ông Zelensky nói trực tiếp: 'Tên lửa đánh chặn đạn đạo lẽ ra có thể cứu sống những người đã thiệt mạng hôm nay' . Tổng thư ký NATO cho biết liên minh đang làm việc để 'khẩn trương' cung cấp hệ thống phòng không cho Ukraine , nhưng chưa có cam kết mới cụ thể nào được công bố.

Sự thật về hỗ trợ của phương Tây

Sự kiện này phơi bày sự đổ vỡ rõ ràng trong sự đồng thuận của phương Tây. EU thì có tiền nhưng lại đòi thủ tục giấy tờ thay vì hành động chủ động. Mỹ dưới thời Tổng thống Trump đang chủ động giữ lại tên lửa Patriot và đảo ngược các cam kết trước đó. Và Ukraine thì bị bỏ lại với sự nghi ngờ công khai rằng chính các đồng minh của mình đang dùng nguồn cung tên lửa làm đòn bẩy. Kết quả là một khoảng cách chết người giữa lời hứa hỗ trợ và việc giao hàng thực tế, với cái chết của thường dân là hậu quả trực tiếp.