Châu Âu mùa cháy rừng 15 tỷ euro: EU thúc đẩy phục hồi thiên nhiên thay vì chỉ chữa cháy

Thiệt hại kinh tế ước tính từ các vụ cháy mùa hè này

Có nhiều con số được trích dẫn rộng rãi, mỗi con số phản ánh các phạm vi thiệt hại khác nhau:

Con số 3,1 tỷ euro của FT bao gồm hai tháng đầu mùa cháy và có phạm vi hẹp hơn, tập trung vào chi phí phục hồi đất. Con số trên 15 tỷ euro là ước tính rộng hơn, cập nhật hơn về tác động kinh tế của cả mùa hè. Để so sánh, ước tính chi phí trung bình hàng năm của Ủy ban châu Âu cho cháy rừng trên toàn EU chỉ là 2,5 tỷ euro .

Các quốc gia nào bị ảnh hưởng nặng nhất?

• Pháp — quốc gia bị ảnh hưởng nặng nhất; tổng thiệt hại có thể lên tới 10–15 tỷ euro .
• Tây Ban Nha — nằm trong số 5 quốc gia bị ảnh hưởng nặng nhất trong phân tích của FT .
• Bồ Đào Nha, Italy, Hy Lạp — cũng nằm trong số các nước bị ảnh hưởng nhiều nhất. Gần 500.000 ha đã bị thiêu rụi chỉ trong hai tháng đầu tại 5 quốc gia bị ảnh hưởng nặng nhất .

Chiến lược mới của EU: từ phản ứng sang phòng ngừa

Ủy ban châu Âu đã đưa ra một loạt biện pháp và đề xuất ngân sách toàn diện nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng, lấy trọng tâm là một cách tiếp cận tổng hợp ưu tiên phòng ngừa hơn là ứng phó.

1. Chiến lược Quản lý Rủi ro Cháy rừng Tổng hợp

Ngày 25 tháng 3 năm 2026, Ủy ban đã công bố một khuôn khổ toàn diện bao gồm phòng ngừa, chuẩn bị sẵn sàng, ứng phó và phục hồi . Chiến lược ưu tiên rõ ràng các biện pháp phòng ngừa dựa trên hệ sinh thái: phục hồi các hệ sinh thái bị suy thoái, thúc đẩy đốt có kiểm soát, chăn thả gia súc và quản lý rừng bền vững để tạo ra các cảnh quan có khả năng chống cháy . Mục tiêu là coi khả năng chống cháy như một khoản đầu tư chiến lược, không chỉ là một chi phí .

2. Khuyến nghị của Hội đồng về Quản lý Rủi ro Cháy rừng Tổng hợp

Được Hội đồng EU thông qua ngày 29 tháng 6 năm 2026, văn bản hướng dẫn này không có tính ràng buộc pháp lý nhưng có trọng lượng chính trị cao, thúc giục các quốc gia thành viên đầu tư vào quản lý cảnh quan và phục hồi hệ sinh thái . Văn bản đặc biệt khuyến nghị phục hồi đất ngập nước, đầm lầy than bùn, sông và vùng ngập lụt để tạo ra các đai chắn lửa tự nhiên .

3. Triển khai kỷ lục các nguồn lực chữa cháy

Trong mùa hè 2026, EU đã triển khai 777 lính cứu hỏa từ 14 quốc gia tới các khu vực có nguy cơ cao ở 6 nước Nam Âu, cùng với máy bay và chuyên gia khẩn cấp — một kỷ lục về năng lực dự phòng . Một trạm cứu hỏa khu vực mới của châu Âu cũng được khai trương tại Cyprus .

4. Quỹ chính sách liên kết (Cohesion policy funds)

Đã bao phủ 65 triệu ha đất thông qua các dự án bảo vệ khỏi cháy rừng, các quỹ này là một công cụ hiện có quan trọng cho phòng ngừa .

5. Chương trình LIFE kêu gọi dự án thiên nhiên

Tháng 8 năm 2026, Ủy ban công bố ngân sách kêu gọi ước tính 173,5 triệu euro cho các dự án hành động tiêu chuẩn tập trung vào thiên nhiên, bao gồm phục hồi hệ sinh thái .

6. Mục tiêu chi tiêu cho đa dạng sinh học

EU cam kết dành 10% tổng ngân sách EU cho đa dạng sinh học trong năm 2026 và 2027, tăng từ 7,5% năm 2024, hỗ trợ trực tiếp cho các biện pháp phục hồi thiên nhiên và phòng chống cháy rừng .

7. Tiếp tục tài trợ qua CAP, Chính sách Liên kết, và Cơ chế Bảo vệ Dân sự EU

Ủy ban muốn tiếp tục và mở rộng tài trợ cho các khoản đầu tư phòng ngừa và phục hồi liên quan đến quản lý đất đai . Điều này bao gồm các hành động nông nghiệp-môi trường và khí hậu nhằm khuyến khích nông dân và chủ rừng chuyển đổi sang các hệ thống sản xuất có khả năng phục hồi tốt hơn.

Kết luận

Cuộc khủng hoảng cháy rừng ở châu Âu đã chạm đến điểm bùng phát. Sự kết hợp giữa thiệt hại kinh tế kỷ lục và các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng thường xuyên đã buộc Brussels phải thay đổi chiến lược. Cách tiếp cận mới thừa nhận rằng các hệ sinh thái lành mạnh — đất ngập nước giữ ẩm, rừng được quản lý để giảm nhiên liệu cháy, và cảnh quan được chăn thả gia súc — là những đai chắn lửa hiệu quả và tiết kiệm chi phí nhất hiện có. Câu hỏi đặt ra là liệu các quốc gia thành viên EU có đáp ứng được tham vọng của chiến lược bằng những khoản đầu tư cần thiết trên thực tế hay không.