Vào ngày 6 tháng 8 năm 2026, Liên minh T2T đã công bố bộ gen lưỡng bội (diploid) hoàn chỉnh đầu tiên, có cả hai bộ nhiễm sắc thể từ một người thật, được lắp ráp từ một dòng tế bào đơn lẻ . Công trình được công bố trên tạp chí Cell (DOI: 10.1016/j.cell.2026.06.016) và do Adam Phillippy tại Đại học Johns Hopkins và Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) dẫn đầu .
Đây là một bước tiến vượt bậc so với bộ gen T2T-CHM13 năm 2022, vốn được lắp ráp từ một dòng tế bào gần như đơn bội (haploid) và không thể hiện cả hai nhiễm sắc thể của cha và mẹ của một cá thể thực sự . Chuẩn tham chiếu mới, được xây dựng từ mẫu HG002 do Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Hoa Kỳ (NIST) cung cấp, bao phủ hoàn toàn cả nhiễm sắc thể của mẹ và cha, bao gồm cả những vùng lặp trước đây không thể tiếp cận .
Những điểm chính của thành tựu này bao gồm:
Như Eric Topol, một nhà khoa học y khoa nổi tiếng, đã nhận xét trên mạng xã hội, thành tựu này đến "26 năm sau bản thảo đầu tiên của bộ gen người" . Bối cảnh chi phí thật đáng kinh ngạc: chi phí giải trình tự đã giảm khoảng một triệu lần, từ ~3 tỷ đô la của Dự án Bộ gen Người xuống còn khoảng $5.000 cho một bộ gen chất lượng cao ngày nay, và giá cả vẫn tiếp tục giảm .
Chỉ ba ngày trước đó, vào ngày 3 tháng 8 năm 2026, Human Longevity, Inc. (HLI) đã công bố dịch vụ Genomics for All, một dịch vụ giải trình tự gen toàn bộ (WGS) cấp lâm sàng được định giá $599 . Dịch vụ này giải trình tự tất cả 6,4 tỷ cặp base trong DNA của một cá nhân ở độ sâu 30x và cung cấp kết quả được diễn giải bằng AI thông qua ứng dụng di động của HLI . Không cần phải đến phòng khám – người dùng chỉ cần gửi một bộ dụng cụ lấy mẫu nước bọt tại nhà đơn giản .
Các tính năng chính của dịch vụ bao gồm:
Mức giá $599 đại diện cho một sự giảm mạnh so với các dịch vụ WGS cấp lâm sàng trước đây. Các gói khám tầm soát gen-toàn diện kết hợp chẩn đoán hình ảnh trước đây của HLI có thể lên tới $50.000, và ngay cả dịch vụ giải trình tự gen lâm sàng trước đó của công ty cũng có giá hàng nghìn đô la . Như một bài phân tích đã nhận xét, ở mức giá $599, WGS "đã bước vào mức giá của một chiếc đồng hồ thông minh tốt hoặc vài tháng tập gym" .
Sự ra mắt này được dành để tưởng nhớ người sáng lập HLI, J. Craig Venter, người đã qua đời vào năm 2026 . "Một xét nghiệm duy nhất tiết lộ nguy cơ suốt đời đối với hàng trăm tình trạng bệnh – cung cấp nền tảng cho việc phát hiện sớm, phòng ngừa cá nhân hóa và mọi quyết định tiếp theo," trang web của HLI cho biết .
Trong khi công trình của Liên minh T2T giải quyết câu hỏi "bộ gen người hoàn hảo trông như thế nào?" – cung cấp một chuẩn mực chưa từng có về độ chính xác – thì sản phẩm của Human Longevity lại trả lời câu hỏi "làm thế nào tôi có thể giải trình tự gen của mình một cách phải chăng?". Cả hai đều bổ trợ cho nhau: chuẩn tham chiếu càng tốt thì việc diễn giải bộ gen cá nhân càng chính xác và có giá trị lâm sàng hơn.
Chuẩn tham chiếu T2T cho phép phát hiện các biến thể cấu trúc và đột biến vùng lặp – nguyên nhân gây ra nhiều bệnh di truyền hiếm gặp nhưng trước đây không thể nhìn thấy được trong các hệ tham chiếu cũ . Trong khi đó, mức giá $599 đã loại bỏ rào cản chi phí vốn giữ WGS cấp lâm sàng trong tầm với của các tổ chức nghiên cứu và các chương trình sức khỏe dành cho giới thượng lưu .
Để dễ hình dung, quỹ đạo chi phí thật đáng kinh ngạc. Bộ gen người đầu tiên tiêu tốn khoảng 3 tỷ đô la để giải trình tự. Đến năm 2026, một bộ gen cấp lâm sàng có giá $599 – tương đương mức giảm khoảng 99,99998% chỉ trong 26 năm . Điều này phù hợp với một xu hướng nổi tiếng trong lĩnh vực gen: chi phí đã giảm nhanh hơn cả Định luật Moore.
Tháng 8/2026 đánh dấu một cột mốc kép trong lĩnh vực gen. Liên minh T2T đã lấp đầy những khoảng trống cuối cùng trong một tham chiếu bộ gen người, mang đến một chuẩn tham chiếu lưỡng bội hoàn chỉnh với độ chính xác gần như hoàn hảo trên 99,4% bộ gen. Cùng lúc đó, Human Longevity ra mắt dịch vụ WGS cấp lâm sàng với giá $599, hạ thấp đáng kể rào cản chi phí cho gen cá nhân. Kết hợp lại, những tiến bộ này giúp việc xét nghiệm gen toàn diện trở nên dễ tiếp cận với đại chúng và nâng cao sức mạnh chẩn đoán của xét nghiệm đó cho cả các bệnh hiếm gặp và phổ biến.