Khoảng Cách Vance - Rubio: Hậu Chiến Iran và Những Rạn Nứt Trong Chính Quyền Trump

Israel cũng tiến hành chiến dịch riêng với mật danh 'Chiến dịch Sư tử gầm' (Operation Roaring Lion), được các quan chức Israel mô tả là đợt xuất kích tác chiến lớn nhất trong lịch sử Không quân Israel, với khoảng 200 máy bay chiến đấu và 500 mục tiêu .

Đòn tấn công mở màn đã giết chết một số quan chức cấp cao của Iran, bao gồm Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, và gây ra một đòn đáp trả dữ dội từ Iran với hàng trăm tên lửa và hàng nghìn máy bay không người lái—một chiến dịch mà Iran gọi là 'Chiến dịch Lời hứa chân chính IV' (Operation True Promise IV) . Chỉ riêng trong 10 ngày đầu, Mỹ và Israel đã cùng nhau tập kích hơn 15.000 mục tiêu của Iran. Theo báo cáo của Lầu Năm Góc ngày 13/3, các vụ phóng tên lửa của Iran đã giảm 90% và các cuộc tấn công bằng UAV giảm 80% .

Ngày 5/5/2026, Ngoại trưởng Marco Rubio tuyên bố Chiến dịch Thịnh Nộ đã kết thúc vì các mục tiêu đã đạt được, đồng thời khẳng định Washington lúc này ưu tiên 'con đường hòa bình' . Britannica cũng ghi nhận chiến dịch kết thúc vào ngày 5/5 .

Rạn nứt chính sách Vance - Rubio

Đến cuối tháng 6/2026—sau khi một bản ghi nhớ sơ bộ Mỹ-Iran đã được ký kết—một sự khác biệt rõ ràng trong phát ngôn đã xuất hiện giữa Phó Tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio .

Lập trường của JD Vance: Vance đã có một loạt bài phát biểu trên truyền thông để bảo vệ thỏa thuận hòa bình với Iran, mô tả đó là 'một tiến triển tốt' và nhấn mạnh rằng một 'khuôn khổ có thể kiểm chứng' đã được thiết lập cho một thỏa thuận cuối cùng . Ông công khai chỉ trích các cuộc không kích của Israel nhằm vào các mục tiêu Hezbollah ở Beirut, gọi thương vong dân sự là 'không thể chấp nhận được' và cảnh báo rằng leo thang hơn nữa có thể phá hoại các nỗ lực ngoại giao đang diễn ra—đây là một tín hiệu cho thấy các hành động của Israel đang đe dọa nền hòa bình mong manh .

Lập trường của Marco Rubio: Ngược lại, Rubio khẳng định Israel có quyền tự vệ và tiếp tục làm việc để chốt một thỏa thuận riêng rẽ giữa Israel và Lebanon nhằm kiểm soát Hezbollah và cho phép Israel rút quân khỏi miền Nam Lebanon . Ông có quan điểm diều hâu hơn, ít sẵn sàng chỉ trích các hoạt động của Israel, thay vào đó tập trung công kích chính quyền Iran .

Gốc rễ của sự chia rẽ: Hai quan chức này xuất thân từ hai phe phái chính sách đối ngoại khác nhau trong đảng Cộng hòa: Vance thuộc phe hoài nghi, thiên về kiềm chế, trong khi Rubio thuộc phe can thiệp, ủng hộ Israel . Sự chia rẽ này cũng phản ánh cuộc đua tranh giành vị trí ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng hòa vào năm 2028. Vance đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò sơ bộ của GOP nhưng lại giữ thái độ im lặng đáng chú ý về cuộc chiến trong suốt thời gian xung đột diễn ra .

Tình hình sau 5 tháng (tính đến đầu tháng 8/2026)

• Chiến sự kết thúc, ngoại giao mong manh: Chiến dịch quân sự lớn đã kết thúc và một bản ghi nhớ Mỹ-Iran sơ bộ đã được ký kết . Tuy nhiên, khuôn khổ ngoại giao đang chịu áp lực lớn, với những bất đồng nội bộ trong chính quyền làm phức tạp thêm các cuộc đàm phán.
• Căng thẳng Lebanon và Hezbollah vẫn tiếp diễn: Rubio tiếp tục thúc đẩy một thỏa thuận Israel-Lebanon, trong khi Vance tỏ ra thiếu kiên nhẫn với các cuộc tấn công của Israel, tạo ra một thế lưỡng lề trong chính sách của Mỹ . Tạp chí The Atlantic đưa tin rằng nước Mỹ hiện đang đàm phán với một quốc gia (Lebanon) trên hai mặt trận khác nhau—do hai người đàn ông với phong cách và thế giới quan hoàn toàn khác biệt dẫn dắt .
• Các vấn đề an ninh khu vực chưa được giải quyết: Cuộc tấn công trả đũa ban đầu của Iran đã lắng xuống sau khi bản ghi nhớ được ký kết, nhưng vị thế lâu dài của chương trình hạt nhân Iran, số phận của Hezbollah và sự ổn định của eo biển Hormuz vẫn còn bỏ ngỏ . Chiến dịch và hậu quả của nó đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, hàng triệu người phải di tản và gây ra thiệt hại to lớn trên khắp Iran, Lebanon, Israel và các quốc gia vùng Vịnh .
• Hệ lụy chính trị nội bộ nước Mỹ: Cuộc chiến và hậu quả của nó đã làm sâu sắc thêm cuộc đua GOP 2028. Bất chấp sự dè dặt ban đầu, Vance đã định vị mình là ứng cử viên của hòa bình, trong khi Rubio liên kết mình với phe diều hâu an ninh quốc gia trong đảng . Đằng sau hậu trường, Tổng thống Trump thừa nhận rằng Vance 'có lẽ ít nhiệt tình hơn' với cuộc xung đột, tạo ra một khoảng trống để Rubio nổi lên như một trong những người bảo vệ công khai tích cực nhất cho cuộc chiến .

Thực tế hiện tại

Cuộc chiến Mỹ-Israel nhằm vào Iran đã đạt được các mục tiêu quân sự trước mắt trong một khoảng thời gian ngắn đáng kinh ngạc, nhưng hậu quả ngoại giao và chính trị đang tỏ ra phức tạp hơn nhiều. Chính quyền hiện đang quản lý một chính sách đầy mâu thuẫn: Vance theo đuổi xu hướng giảm căng thẳng với Tehran trong khi Rubio làm việc để hạn chế ảnh hưởng của Iran thông qua các liên minh với Israel và các quốc gia vùng Vịnh. Những cách tiếp cận cạnh tranh này, cùng với vị thế chưa được giải quyết của Hezbollah, tham vọng hạt nhân của Iran và các tuyến đường vận chuyển quan trọng, đồng nghĩa với việc khu vực vẫn còn nhiều biến động. Đối với những người quan sát, sự chia rẽ giữa Vance và Rubio không chỉ là một cuộc đấu đá quyền lực ở Washington, mà còn là cánh cửa hé mở về hai tầm nhìn cơ bản khác nhau về sức mạnh của nước Mỹ tại Trung Đông.