Eo biển Hormuz: Iran bác nghị quyết LHQ, thỏa thuận ngoại giao sắp hoàn tất, leo thang quân sự gây thương vong dân sự

Liên Hợp Quốc đã bày tỏ quan ngại sâu sắc về sự leo thang. Hội đồng Bảo an đã tổ chức các phiên họp khẩn cấp vào tháng 6 và tháng 7 năm 2026, với nhiều quốc gia thành viên kêu gọi thực thi một thỏa thuận hòa bình và cảnh báo chống lại bạo lực leo thang hơn nữa .

Nỗ lực ngoại giao cho một thỏa thuận mở cửa trở lại

Các cuộc đàm phán đã có tiến triển đáng kể kể từ giữa năm 2026:

• Tháng 4 năm 2026 – Iran đề nghị mở cửa lại eo biển nếu Mỹ dỡ bỏ phong tỏa hải quân và kết thúc chiến tranh, đồng thời đề xuất hoãn các cuộc đàm phán hạt nhân .
• Tháng 5 năm 2026 – Một bản dự thảo khung Biên bản Ghi nhớ (MOU) xuất hiện: Iran sẽ khôi phục vận chuyển hàng hóa về mức trước chiến tranh để đổi lấy cam kết của Mỹ về việc dỡ bỏ phong tỏa. Qatar đã cử các nhà trung gian đến Tehran .
• Ngày 1 tháng 7 năm 2026 – Các cuộc đàm phán gián tiếp Mỹ-Iran kết thúc tại Doha mà không có đột phá, chỉ tập trung hẹp vào eo biển và tài sản bị đóng băng của Iran .
• Tháng 7 năm 2026 – Lệnh ngừng bắn sụp đổ sau các cuộc tấn công trả đũa qua lại; Mỹ tái áp đặt phong tỏa hải quân .
• Đầu tháng 8 năm 2026 – Iran bước vào các cuộc đàm phán trực tiếp với Oman, chứ không phải Mỹ, để thiết lập các tuyến vận chuyển an toàn tạm thời. Đến ngày 4-5 tháng 8, cả hai bên đều báo hiệu một thỏa thuận đã gần kề. Iran tuyên bố đang ở "giai đoạn cuối" soạn thảo một thỏa thuận với Oman. Tổng thống Trump cho biết một thỏa thuận có thể được công bố trong vòng vài ngày .

Cấu trúc thỏa thuận

Theo thỏa thuận đang được hình thành, tàu thuyền sẽ đi vào Vịnh Ba Tư qua một tuyến đường do Iran kiểm soát và đi ra qua một tuyến đường do Oman kiểm soát. Thỏa thuận được đề xuất sẽ trao cho Iran nhiều quyền kiểm soát hơn đối với việc kiểm tra tàu thuyền nhưng có thể khôi phục vận chuyển thương mại và mở đường cho một lệnh ngừng bắn rộng rãi hơn . Tính đến ngày 8 tháng 8 năm 2026, chưa có thỏa thuận cuối cùng nào được chính thức công bố, nhưng tất cả các bên (Mỹ, Iran, Oman, Qatar) đều mô tả một thỏa thuận là sắp xảy ra .

Các cuộc đụng độ quân sự mới nhất và thương vong dân sự

Sau khi một lệnh ngừng bắn tạm thời ngắn ngủi sụp đổ vào tháng 7 năm 2026, các cuộc giao tranh ác liệt đã nổ ra trở lại:

• 12-17 tháng 7 năm 2026 – Mỹ và Iran đã trao đổi các cuộc tấn công trong 5 ngày liên tiếp. Mỹ đã tấn công khoảng 140 mục tiêu chỉ trong một ngày, bao gồm cầu, đường sắt, các cơ sở điện và nước ở Iran và Kuwait . Các quan chức Iran cho biết các cuộc không kích của Mỹ đã giết chết ít nhất 46 người và làm bị thương hơn 400 người, bao gồm cả dân thường . Người phát ngôn chính phủ Iran cho biết hơn 30 dân thường đã thiệt mạng trong những ngày đầu tiên của chiến dịch mới .
• Ngày 22 tháng 7 năm 2026 – Mỹ thực hiện các cuộc không kích tiếp theo nhằm "làm suy giảm khả năng đe dọa các thủy thủ dân sự và tàu thương mại của Iran" .
• Ngày 30 tháng 7 năm 2026 – Một cuộc không kích của Mỹ vào đảo Qeshm ở eo biển Hormuz đã giết chết ba dân thường, trong đó có một trẻ em hai tuổi, và làm bị thương hai người khác .
• Vận chuyển thương mại – Eo biển hầu như vẫn đóng cửa. Một tàu thương mại khác đã bị trúng đạn gần đây nhất là vào ngày 4 tháng 8 năm 2026 . Mỹ đã cảnh báo rằng Iran tiếp tục đe dọa các thủy thủ dân sự .