Khủng hoảng eo biển Hormuz: ADNOC xác nhận 15 tàu bị tấn công, lưu lượng vận tải chỉ còn 10% so với trước chiến tranh

ADNOC mô tả tình hình là một "môi trường đặc biệt khó khăn" và cho biết các hoạt động của họ đang bị "ảnh hưởng đáng kể" . Công ty đang phối hợp với các nhà chức trách để bảo vệ nhân sự và tài sản của mình đồng thời tiếp tục đáp ứng các yêu cầu của khách hàng hết mức có thể . Các tuyên bố của người phát ngôn mô tả các vụ tấn công là vô cớ và vi phạm luật hàng hải quốc tế .

Sự sụp đổ của vận tải biển: Lưu lượng qua eo biển Hormuz chỉ còn 10% so với bình thường

Theo một báo cáo của Foreign Policy Journal, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz đã giảm xuống còn khoảng 10% so với mức trước chiến tranh . Trước xung đột, eo biển này vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí đốt của thế giới .

Việc đóng cửa này gây ra những tác động dây chuyền: eo biển Bab el-Mandeb (Biển Đỏ) cũng chứng kiến sự sụt giảm mạnh, với 5 tàu chở dầu đổi hướng chỉ trong một ngày vào cuối tháng 7 sau các cuộc tấn công của Houthi vào các cơ sở dầu mỏ của Ả Rập Xê Út .

Dòng thời gian quân sự: Từ không kích đến ngừng bắn và bế tắc

Cuộc khủng hoảng bắt đầu vào ngày 28/2/2026, khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel giết chết Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei và các quan chức cấp cao khác, châm ngòi cho cuộc chiến . Iran ngay lập tức trả đũa bằng các cuộc tấn công vào Israel và các mục tiêu ở Vịnh Ba Tư, đồng thời giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz, ngăn chặn hiệu quả việc đi qua . Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã đưa ra cảnh báo cấm đi qua và phóng UAV tấn công các cảng của Oman (Duqm và Salalah) được lực lượng Mỹ sử dụng, cũng như các tàu chở dầu ngoài khơi Muscat .

Vào ngày 19/3/2026, Mỹ bắt đầu chiến dịch không kích nhằm vào các vị trí của Iran để mở lại eo biển . Một lệnh ngừng bắn ngắn ngủi giữa Mỹ và Iran có hiệu lực vào ngày 7/4/2026, ngăn chặn các hoạt động chiến đấu lớn — nhưng eo biển phần lớn vẫn đóng cửa . Tính đến đầu tháng 8, Iran vẫn duy trì quyền kiểm soát trên thực tế.

Hoạt động của Houthi: Một mặt trận hàng hải thứ hai ở Biển Đỏ

Lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen đã leo thang các cuộc tấn công từ giữa năm 2026. Vào tháng 6/2026, họ tuyên bố cấm hoàn toàn hàng hải của Israel ở Biển Đỏ và phát động các cuộc tấn công vào Israel N. Vào ngày 20/7/2026, Houthi tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với Ả Rập Xê Út, tấn công hai tàu chở dầu của Ả Rập Xê Út (Encelia và Layla) và sau đó tấn công các cơ sở của Saudi Aramco ở Yanbu và Jizan NNN. Vận tải trên Biển Đỏ chậm lại đáng kể do hậu quả NN.

Một bản cập nhật của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (ngày 4/8/2026) ghi nhận rằng Houthi đã tạm dừng các cuộc tấn công từ đầu năm 2025 nhưng tiếp tục khi chiến tranh Iran mở rộng N. Giới lãnh đạo Houthi đã tuyên bố rằng mục tiêu của họ là tái tạo chiến lược của Iran ở eo biển Hormuz trong eo biển Bab el-Mandeb trên Biển Đỏ N.

Đàm phán ngoại giao Iran-Oman: Tiến triển, bế tắc và nhượng bộ lớn

Các nỗ lực ngoại giao diễn ra đầy biến động:

• Cuối tháng 7/2026 — Iran bác bỏ đề xuất do Oman bảo trợ về quản lý chung khu vực đối với eo biển Hormuz, yêu cầu kiểm soát lớn hơn . Oman đã đề xuất một kế hoạch liên quan đến phí tự nguyện cho việc sử dụng eo biển, được các quốc gia vùng Vịnh hậu thuẫn . Một quan chức cấp cao Iran nói với Reuters rằng kế hoạch của Oman "không có cơ hội thành công" .
• 4-6/8/2026 — Các báo cáo cho thấy tiến triển đáng kể: Iran và Oman đã đồng ý về tọa độ cho một tuyến đường vận chuyển tạm thời, và người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết một thỏa thuận đang "trong giai đoạn cuối" . Tuy nhiên, các chi tiết tiết lộ rằng thỏa thuận được đề xuất sẽ trao cho Iran quyền kiểm soát các tàu đi vào Vịnh Ba Tư qua eo biển, một nhượng bộ lớn . Theo khuôn khổ đang nổi lên, các tàu sẽ đi vào qua tuyến đường do Iran kiểm soát và đi ra qua làn đường do Oman kiểm soát .
• Tổng thống Mỹ Trump tuyên bố vào ngày 5/8 rằng Mỹ và Iran đang có "các cuộc thảo luận rất tốt", nhưng Iran khẳng định họ chỉ đàm phán với Oman, chứ không trực tiếp với Washington .

Giá dầu và bất ổn khu vực

Mặc dù các số liệu cụ thể về giá dầu chuẩn không được thu thập, việc đóng cửa gần như toàn bộ eo biển Hormuz đã hạn chế nghiêm trọng nguồn cung toàn cầu. Nhiều nguồn tin lưu ý rằng thị trường dầu mỏ đã phải đối mặt với sự bất ổn cực độ N. Các cuộc không kích của Mỹ đã giết chết ước tính 1.700 thường dân Iran và tàn phá cơ sở hạ tầng của Iran, làm sâu sắc thêm cuộc khủng hoảng nhân đạo và ổn định . 18 quân nhân Mỹ đã thiệt mạng trong cuộc chiến tính đến cuối tháng 7/2026, và Lầu Năm Góc ước tính cuộc chiến đã tiêu tốn 37,5 tỷ USD .

Những điểm chính (tính đến đầu tháng 8/2026)

• Lưu lượng eo biển Hormuz: ~10% so với mức trước chiến tranh
• Tàu ADNOC bị tấn công: 15 tàu trúng đạn, 1 người chết, 20 người bị thương
• Lệnh ngừng bắn Mỹ-Iran: 7/4/2026 — ngăn chặn giao tranh lớn, nhưng eo biển vẫn đóng
• Thỏa thuận Iran-Oman: Trong "giai đoạn cuối" nhưng trao cho Iran quyền kiểm soát tàu đi vào; Iran trước đó đã bác bỏ quản lý chung
• Phong tỏa Biển Đỏ của Houthi: Hoạt động chống lại vận chuyển của Ả Rập Xê Út và Israel từ tháng 6-7/2026 NNN
• Vai trò quân sự Mỹ: Chiến dịch không kích vào các vị trí của Iran tại eo biển (tháng 3/2026); tạm thời không leo thang lớn tính đến cuối tháng 7

Tình hình vẫn cực kỳ bất ổn. Iran duy trì quyền kiểm soát thực tế đối với eo biển Hormuz, các hoạt động của Houthi đã mở ra một mặt trận hàng hải thứ hai ở Biển Đỏ, và kênh ngoại giao Iran-Oman — mặc dù có những chuyển động gần đây — vẫn chưa tạo ra được việc mở cửa trở lại tuyến đường thủy.