Nhật thực toàn phần tháng 8/2026: Màn 'song tấu' ngoạn mục với mưa sao băng Perseid

Vào thứ Tư, ngày 12 tháng 8 năm 2026, những người yêu thiên văn trên khắp Bắc bán cầu sẽ được chiêm ngưỡng một màn trình diễn kép hiếm có: nhật thực toàn phần sẽ quét qua vùng Bắc Cực, Greenland, Iceland và bắc Tây Ban Nha, và ngay trong đêm hôm đó, mưa sao băng Perseid sẽ đạt cực đỉnh trong điều kiện trời không trăng lý tưởng. Sự trùng hợp này có nghĩa là bạn có thể chứng kiến Mặt Trời biến mất sau Mặt Trăng vào buổi tối, sau đó ra ngoài trời tối để ngắm tới 100 vệt sao băng mỗi giờ. Dưới đây là mọi thông tin bạn cần biết để lên kế hoạch quan sát.

Đường đi của Nhật thực Toàn phần (Path of Totality)

Bóng của Mặt Trăng lần đầu tiên chạm vào Trái Đất lúc bình minh trên vùng Siberia thuộc Bắc Cực, sau đó quét qua vùng Bắc Cực, đông Greenland và tây Iceland trước khi đổ bộ vào bắc Tây Ban Nha và một phần nhỏ đông bắc Bồ Đào Nha . Dải bóng tối (đường đi của nhật thực toàn phần) rộng khoảng 182–294 km (113–183 dặm) và mất khoảng 96 phút để đi qua hành tinh .

Thời gian nhật thực toàn phần tối đa đạt 2 phút 18 giây tại eo biển Đan Mạch, ngay ngoài khơi bờ biển phía tây của Iceland, gần điểm nhật thực lớn nhất . Sau Tây Ban Nha, đường đi tiếp tục qua quần đảo Balearic và kết thúc lúc hoàng hôn trên biển Địa Trung Hải .

Do phần lớn dân số Greenland sống ở phía tây của hòn đảo, rất ít người ở đó sẽ chứng kiến nhật thực toàn phần trên đất liền. Sự kiện này được quan sát tốt nhất từ các tàu du lịch thám hiểm hoặc từ Iceland và Tây Ban Nha .

Nhật thực Một phần từ Vương quốc Anh và Ireland

Vương quốc Anh và Ireland sẽ chứng kiến nhật thực một phần sâu vào đầu buổi tối, khi Mặt Trời ở thấp trên bầu trời Tây Tây Bắc . Thời gian chính (theo giờ BST / IST):

• London: Chạm lần đầu ~18:17, cực đại ~19:13 (độ che phủ 91%), kết thúc ~20:06
• Dublin: Chạm lần đầu ~18:12, cực đại ~19:10 (độ che phủ 94%), kết thúc ~20:05
• Tây nam Ireland đạt độ che phủ lên tới 96,6% — mức che phủ một phần sâu nhất trong khu vực kể từ năm 1999

Độ che phủ càng tăng khi bạn càng đi về phía tây nam: Cardiff sẽ thấy khoảng 93%, Belfast khoảng 93%, và Cork ở Ireland lên tới 96% N. Mặt Trời sẽ ở rất thấp trên bầu trời (chỉ khoảng 10–16° so với đường chân trời tại thời điểm cực đại), vì vậy bạn cần có đường chân trời phía tây rõ ràng, không bị che khuất . Điều kiện thời tiết ở phía tây Vương quốc Anh và Ireland thường kém thuận lợi hơn do mây nhiều; miền đông và nam nước Anh có thể có tầm nhìn tốt hơn .

Khuyến nghị An toàn

Tuyệt đối không nhìn trực tiếp vào Mặt Trời nếu không có kính bảo vệ mắt phù hợp, ngay cả trong các giai đoạn nhật thực một phần. Chỉ sử dụng kính thiên văn hoặc kính xem nhật thực đạt chuẩn ISO 12312-2 . Kính râm thông thường, kính màu hun khói, hoặc máy ảnh và kính thiên văn không có bộ lọc đều không an toàn .

Trong những khoảnh khắc ngắn ngủi của nhật thực toàn phần (chỉ dành cho những người ở trong dải bóng tối), bạn có thể nhìn bằng mắt thường một cách an toàn – nhưng bạn phải đeo kính bảo vệ ngay lập tức khi Mặt Trời xuất hiện trở lại . Đối với tất cả những người khác ở bên ngoài dải bóng tối, kính thiên văn phải được đeo trong suốt quá trình.

Mưa sao băng Perseid vào cùng đêm

Mưa sao băng Perseid đạt cực đỉnh vào đêm ngày 12–13 tháng 8, hoạt động từ ngày 17 tháng 7 đến ngày 24 tháng 8 . Trăng non diễn ra vào ngày 12 tháng 8, nghĩa là bầu trời sẽ tối hoàn toàn, không có ánh trăng cản trở — tạo điều kiện quan sát sao băng gần như lý tưởng .

Dưới bầu trời tối, người quan sát có thể mong đợi 60–100 vệt sao băng mỗi giờ vào thời điểm cực đỉnh, với thời điểm quan sát tốt nhất là sau nửa đêm theo giờ địa phương khi điểm phát xạ (chòm sao Anh Tiên/Perseus, mọc ở hướng đông bắc) lên cao nhất . Đỉnh điểm dự kiến vào lúc 14:53 UTC ngày 13 tháng 8, nhưng hoạt động mạnh được dự báo từ cuối ngày 12 tháng 8 cho đến rạng sáng .

Sự trùng hợp này đặc biệt hiếm: cùng một ngày có nhật thực toàn phần ban ngày và mưa sao băng Perseid đạt cực đỉnh vào đêm không trăng . Một số người may mắn quan sát nhật thực toàn phần thậm chí có thể thấy một vệt Perseid lạc lõng vụt ngang bầu trời tối trong lúc nhật thực .

Cách Chuẩn bị

• Đối với nhật thực: Hãy mua kính đạt chuẩn ISO 12312-2 từ trước. Tìm một địa điểm quan sát có tầm nhìn không bị che khuất về phía Tây Tây Bắc. Kiểm tra dự báo thời tiết địa phương trong vài ngày trước đó.
• Đối với mưa sao băng: Tìm một địa điểm bầu trời tối, tránh xa ánh đèn thành phố. Không cần thiết bị — chỉ cần một tấm chăn, sự kiên nhẫn và hướng nhìn về bầu trời phía đông bắc. Tần suất sao băng tốt nhất là sau nửa đêm, nhưng ngay cả vào buổi tối bạn cũng sẽ thấy một số vệt.

Ngày 12 tháng 8 này hứa hẹn một cặp đôi thiên thể hoàn hảo mà bạn không nên bỏ lỡ. Hãy lên kế hoạch trước, giữ an toàn và tận hưởng màn trình diễn.