Ceuta 2026: Một phán quyết giả mạo đã đẩy 72.000 người di cư đến biên giới Tây Ban Nha chỉ trong một ngày

Quy mô: Những con số đằng sau làn sóng vượt biên

Quy mô của cuộc vượt biên là chưa từng có đối với một vụ xâm nhập biên giới châu Âu duy nhất trong lịch sử hiện đại:

• 50.000–60.000 người đã vào Ceuta trong 24 giờ đầu tiên (30–31 tháng 7), một con số tương đương khoảng 70% tổng dân số thường trú 83.000 người của vùng đất này .
• Ước tính tích lũy sau đó đã tăng lên 72.000, khiến nó trở thành một trong những vụ nhập cảnh hàng loạt lớn nhất vào lãnh thổ EU trong những năm gần đây .
• Hầu hết nhập cảnh bằng cách bơi vòng qua các đê chắn sóng ở Tarajal và Benzú hoặc đi bộ dọc theo bờ biển khi thủy triều xuống .

Đến ngày 4 tháng 8, Bộ trưởng Nội vụ Tây Ban Nha Fernando Grande-Marlaska báo cáo rằng 70.000 trong số ước tính 72.000 người đã trở về Ma-rốc, chủ yếu là tự nguyện . Tuy nhiên, tính đến ngày 3 tháng 8, từ 3.000 đến 5.000 người di cư vẫn còn ở Ceuta, bao gồm hơn 1.000 trẻ vị thành niên không có người đi kèm .

Số người chết: Những gì chúng ta biết và những gì vẫn chưa rõ ràng

Số người chết đã được báo cáo theo từng giai đoạn khi cuộc khủng hoảng diễn ra, và con số cuối cùng vẫn còn gây tranh cãi:

• Đại diện của chính phủ Tây Ban Nha tại Ceuta xác nhận 72 trường hợp tử vong vào ngày 2 tháng 8 .
• Chủ tịch địa phương của Ceuta, Juan Jesús Vivas, sau đó tuyên bố ít nhất 100 người đã chết, với nhiều thi thể không được tìm thấy hoặc không được tính ở phía Ma-rốc .
• Nhiều nạn nhân chết đuối khi đang bơi; những người khác bị chết trong đám đông giẫm đạp khi cố gắng leo lên tường chắn sóng .

Sự khác biệt giữa số liệu chính thức của Tây Ban Nha và ước tính của địa phương phản ánh sự hỗn loạn tại biên giới và khó khăn trong việc trục vớt thi thể dưới nước và dọc theo bờ biển đá.

Hậu quả ngoại giao: EU rạn nứt

Cuộc vượt biên Ceuta đã gây ra một trong những tranh chấp nội bộ gay gắt nhất của EU về chính sách di cư trong nhiều năm:

• Ý đơn phương đình chỉ hiệp định tự do đi lại Schengen với Tây Ban Nha vào ngày 31 tháng 7, mặc dù không có chung đường biên giới trên bộ. Biện pháp này yêu cầu kiểm tra hộ chiếu đối với du khách đi máy bay và đường biển giữa hai nước .
• 22 quốc gia thành viên EU đã ký một bức thư tập thể kêu gọi các biện pháp bảo vệ biên giới bên ngoài mạnh mẽ hơn .
• Pháp thắt chặt kiểm soát biên giới với Tây Ban Nha, tăng cường sự hiện diện của cảnh sát lên gấp năm lần .
• Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez đã lên án phản ứng từ một số quốc gia EU là "ích kỷ, phục vụ lợi ích riêng, gây chia rẽ và bất hợp pháp" .
• EU đã tổ chức một cuộc họp khẩn cấp của các bộ trưởng nội vụ vào ngày 4 tháng 8 để giải quyết cuộc khủng hoảng .
• Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã cảnh báo Tây Ban Nha, với việc Nhà Trắng cáo buộc Sánchez truyền cảm hứng cho các cuộc vượt biên bằng "các chính sách thân thiện với người di cư" .

Các mối quan ngại về nhân quyền

Các tổ chức nhân quyền đã ghi nhận nhiều vi phạm:

• Human Rights Watch báo cáo vào ngày 3 tháng 8 rằng chính quyền Tây Ban Nha đã trả người di cư về Ma-rốc trong vòng vài giờ sau khi đến mà không có bất kỳ sàng lọc tị nạn nào, vi phạm nguyên tắc pháp lý quốc tế non-refoulement (không đẩy trả) .
• Hiệp hội Nhân quyền Ma-rốc (AMDH) yêu cầu một cuộc điều tra độc lập, lên án "sự im lặng đáng lo ngại của các quan chức và thể chế" .
• Tổ chức Ân xá Quốc tế kêu gọi chính quyền Tây Ban Nha đảm bảo quyền tiếp cận hệ thống tị nạn và duy trì các quyền của người di cư, bất kể phương thức đến .
• Tổ chức Ân xá Quốc tế cũng bày tỏ lo ngại về việc sử dụng vũ lực của lực lượng biên phòng và bản chất vội vã của các cuộc trục xuất tập thể.
• Sự hiện diện của hơn 1.000 trẻ vị thành niên không có người đi kèm ở Ceuta đã tạo ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo thứ cấp, với các trung tâm tiếp nhận quá tải và một cuộc tranh cãi chính trị về việc có chuyển chúng đến đất liền Tây Ban Nha hay không .

Rủi ro đang diễn ra: Điều gì tiếp theo

Ngay cả sau khi cuộc khủng hoảng trước mắt lắng xuống, một số yếu tố rủi ro vẫn còn hoạt động:

• Lo ngại về một đợt đẩy phối hợp thứ hai: Chính quyền Tây Ban Nha theo dõi các cuộc trò chuyện trên mạng xã hội cho thấy các mạng lưới buôn lậu đang tổ chức một nỗ lực vượt biên hàng loạt khác, có thể vào khoảng giữa tháng 8 .
• Tây Ban Nha lắp đặt một hàng rào nổi dài 500 mét ngoài khơi bờ biển Ceuta và tăng cường hàng rào biên giới .
• Việc Ý đình chỉ Schengen đã tạo ra một tiền lệ cho các vụ đóng cửa biên giới đơn phương trong EU, có khả năng làm rạn nứt thêm hệ thống tự do đi lại của khối .
• Hàng ngàn người di cư và trẻ vị thành niên không có người đi kèm còn lại ở Ceuta có nguy cơ trở thành một cuộc khủng hoảng nhân đạo và chính trị kéo dài cho chính phủ Sánchez, khi không có lộ trình rõ ràng cho việc chuyển giao hoặc giải quyết .

Một cuộc khủng hoảng biên giới đã thay đổi nền chính trị châu Âu

Cuộc vượt biên Ceuta năm 2026 không phải là một tai nạn hay một sự gia tăng theo mùa. Đó là một cuộc khủng hoảng được dàn dựng — được tạo ra thông qua thông tin sai lệch, bị khai thác bởi tội phạm có tổ chức và được hỗ trợ bởi một hệ thống biên giới mong manh. Số người chết vẫn còn gây tranh cãi, các vi phạm nhân quyền đã được ghi nhận và hậu quả chính trị vẫn chưa được giải quyết.

Trong một khoảng thời gian 48 giờ duy nhất, hình ảnh hàng chục nghìn người bơi vòng qua một đê chắn sóng đã thay đổi các điều khoản của cuộc tranh luận về di cư ở châu Âu — và hậu quả vẫn chưa dừng lại.