Kỳ tích 'Big Bang' kéo dài sự sống cho tàu thăm dò liên sao Voyager 2

Mấu chốt: Nhiều máy sưởi của Voyager 2 được thiết kế để giữ ấm cho toàn bộ hệ thống phụ, bao gồm cả những bộ phận không thiết yếu. Bằng cách tắt các máy sưởi đó và chuyển sang các máy sưởi thay thế có công suất thấp hơn chỉ dành cho các bộ phận quan trọng, các kỹ sư đã giải phóng đủ điện năng để tránh phải tắt một thiết bị khoa học khác. Nếu không có sửa chữa này, sứ mệnh sẽ buộc phải tắt thiết bị thứ ba trước cuối năm 2026, chỉ để lại hai trong số ba thiết bị còn lại hoạt động .

Kết quả: Tàu Voyager 2 hiện có thể giữ cả ba thiết bị khoa học còn lại hoạt động trong ít nhất một năm nữa — cho đến khoảng giữa năm 2027 hoặc lâu hơn, trì hoãn việc tắt các thiết bị tiếp theo .

Những thiết bị khoa học nào đã được bảo tồn

Tàu Voyager 2 đã mất một số thiết bị do các lần tắt máy tiết kiệm điện trước đó. Tính đến giữa năm 2026, ba thiết bị được cứu bởi thủ thuật Big Bang là:

1. Từ kế (MAG) — đo từ trường liên sao
2. Hệ thống Sóng Plasma (PWS) — phát hiện sóng plasma trong không gian liên sao
3. Hệ thống Tia Vũ trụ (CRS) — đo các hạt tia vũ trụ từ bên ngoài hệ mặt trời

Ba thiết bị này tạo nên mạng lưới cảm biến tại chỗ duy nhất của nhân loại hoạt động trong không gian liên sao. Hiện không có sứ mệnh thay thế nào được tài trợ hoặc lên kế hoạch .

Những rủi ro liên quan

Đây là một thủ thuật có cược cao, chỉ thực hiện một lần duy nhất và không thể quay lại . Các rủi ro chính bao gồm:

• Các lệnh không thể đảo ngược với độ trễ 17 giờ do tốc độ ánh sáng. Tín hiệu lệnh mất khoảng 17 giờ để đến được Voyager 2, và bất kỳ xác nhận thành công nào cũng mất thêm 17 giờ để quay trở lại. Các kỹ sư không thể can thiệp theo thời gian thực nếu có sự cố .
• Rủi ro nhiệt. Việc tắt máy sưởi trên một tàu vũ trụ 49 tuổi trong không gian liên sao có thể khiến các bộ phận quan trọng bị đóng băng và hỏng vĩnh viễn. Nếu các bộ phận thay thế có công suất thấp hơn không giữ được nhiệt độ trong giới hạn an toàn, các hệ thống có thể bị mất .
• Nguy cơ kích hoạt bảo vệ sự cố. Nếu các quy trình bảo vệ sự cố trên tàu phát hiện bất kỳ bất thường nào trong quá trình tái cấu hình, chúng có thể tự động tắt nhiều hệ thống hơn dự kiến, đẩy nhanh kết thúc sứ mệnh .

Nhóm nghiên cứu đã dành nhiều tháng để mô hình hóa và thử nghiệm trình tự trước khi gửi lệnh cuối cùng . Thủ thuật Big Bang được thực hiện vào ngày 9 tháng 7, tắt hai máy sưởi chuyên dụng và một máy ghi băng kỹ thuật số .

Các bước tiếp theo cho tàu Voyager 1

Tàu Voyager 1 đang đi trên một con đường tương tự. Vào ngày 17 tháng 4 năm 2026, các kỹ sư JPL đã tắt thiết bị Hạt Tích điện Năng lượng Thấp (LECP) của Voyager 1 để có thêm khoảng một năm hoạt động — giảm tàu xuống còn ba thiết bị đang hoạt động (từ kế, hệ thống sóng plasma và hệ thống tia vũ trụ) .

Khái niệm Big Bang ban đầu được thiết kế như một giải pháp cho cả hai tàu Voyager . Giờ đây, khi thủ thuật đã được chứng minh thành công trên Voyager 2, NASA có kế hoạch thực hiện một cuộc tái cấu hình Big Bang tương tự trên Voyager 1 . Tiến trình như sau:

• Việc tắt LECP của Voyager 1 vào tháng 4 năm 2026 cho các kỹ sư khoảng một năm để hoàn thiện và thực hiện cùng một thao tác chuyển đổi máy sưởi tiết kiệm điện .
• Sự khác biệt chính: Biên độ điện năng giảm của Voyager 1 chặt chẽ hơn và khó dự đoán hơn so với Voyager 2, vì vậy các kỹ sư có thể cần điều chỉnh trình tự và thực hiện thêm mô hình hóa .
• Chưa có ngày chính xác nào được công bố, nhưng NASA đã tuyên bố rằng giải pháp Big Bang được thiết kế cho cả hai tàu vũ trụ và việc tái cấu hình Voyager 1 dự kiến sẽ diễn ra sau đó .

Nếu thành công, Voyager 1 cũng sẽ giữ cho ba thiết bị còn lại của nó hoạt động thêm ít nhất một năm nữa so với tiến trình hiện tại, có khả năng đưa cả hai sứ mệnh tiến sâu hơn vào những năm 2030 .