Đại dịch Ebola Bundibugyo 2026 tại Congo: Cuộc khủng hoảng không có vắc-xin

Cuộc đại tu chiến lược của chính phủ

Vào ngày 6 tháng 8 năm 2026, Bloomberg đưa tin chính phủ CHDC Congo đang chuẩn bị một cuộc đại tu toàn diện cho hoạt động ứng phó. Kế hoạch bao gồm cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe miễn phí tại các tỉnh phía đông bị ảnh hưởng bởi Ebola, mở rộng quy mô thử nghiệm vắc-xin thử nghiệm và chuyển sang mô hình ứng phó do làng xã lãnh đạo để kiểm soát sự lây lan khi các ca nhiễm mới tiếp tục tăng vọt .

Thách thức từ chủng Bundibugyo

Không giống như vi rút Ebola Zaire phổ biến hơn, không có vắc-xin hoặc phương pháp điều trị cụ thể nào được phê duyệt cho chủng Bundibugyo . Điều này buộc lực lượng ứng phó phải dựa vào chăm sóc hỗ trợ, phát hiện sớm và kiểm soát nhiễm trùng nghiêm ngặt — những công cụ khó triển khai hiệu quả hơn nhiều trong các khu vực xung đột đang hoạt động . WHO lưu ý rằng hiện không có vắc-xin hoặc phương pháp điều trị cụ thể nào được cấp phép cho bệnh do vi rút Bundibugyo .

Thử nghiệm lâm sàng và phát triển vắc-xin

Nhiều ứng viên đang được đẩy nhanh tiến độ:

• Đại học Oxford — Đã khởi động thử nghiệm lâm sàng đầu tiên trên người đối với vắc-xin Bundibugyo (ChAdOx1 BDBV) vào tháng 7 năm 2026, đánh giá tính an toàn và đáp ứng miễn dịch trên 50 người trưởng thành khỏe mạnh . Viện Huyết thanh Ấn Độ là đối tác sản xuất .
• Moderna — Đã bắt đầu thử nghiệm Giai đoạn 1 vắc-xin Bundibugyo dựa trên mRNA (mRNA-1469) vào ngày 4 tháng 8 năm 2026, với sự hỗ trợ của CEPI và sự chấp thuận của Bộ Y tế Canada . Thử nghiệm nhằm tuyển khoảng 80 người trưởng thành khỏe mạnh tại ba địa điểm ở Canada .
• WHO — Đã triệu tập các nhóm chuyên gia tư vấn, ưu tiên ba ứng viên điều trị cho thử nghiệm lâm sàng: kháng thể đơn dòng MBP134 và Maftivimab®, và thuốc kháng vi-rút remdesivir . Thử nghiệm nền tảng PARTNERS bắt đầu tuyển bệnh nhân tại CHDC Congo vào ngày 2 tháng 7 năm 2026 để đánh giá các phương pháp điều trị này . WHO dự đoán mất 7–9 tháng trước khi vắc-xin Bundibugyo dựa trên rVSV có thể được đưa vào sử dụng lâm sàng .
• CEPI đã cam kết tới 50 triệu đô la Mỹ để đẩy nhanh ba ứng viên vắc-xin, bao gồm các ứng viên từ Oxford/Serum Institute, Moderna và IAVI (Sáng kiến Vắc-xin AIDS Quốc tế) .

Cam kết tài trợ của Hoa Kỳ

Vào ngày 5 tháng 8 năm 2026, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ thông báo ý định cung cấp thêm 242 triệu đô la cho hoạt động ứng phó Ebola khẩn cấp, chuẩn bị sẵn sàng và hỗ trợ nhân đạo trong khu vực . Điều này nâng tổng hỗ trợ trực tiếp của Hoa Kỳ cho Ebola lên hơn 512 triệu đô la . Kể từ khi dịch bùng phát, Hoa Kỳ là nhà đóng góp tài chính lớn nhất cho hoạt động ứng phó Ebola .

Dịch bệnh có thể đã bắt đầu từ nhiều tháng trước

Dịch bệnh được công bố chính thức vào ngày 15 tháng 5 năm 2026, khi đã có 8 ca nhiễm được xác nhận trong phòng thí nghiệm và 246 ca nghi ngờ được xác định . Bằng chứng dịch tễ mạnh mẽ cho thấy vi rút đã lây lan âm thầm từ cuối năm 2025 hoặc đầu năm 2026, nghĩa là nó đã lây lan trong nhiều tháng trước khi được công bố chính thức . Sự chậm trễ trong phát hiện này đã cho phép dịch bệnh bám rễ sâu trên nhiều tỉnh trước khi có thể bắt đầu một hoạt động ứng phó phối hợp.