Những nút thắt nào đang kìm hãm cuộc đua xây dựng hạ tầng AI?

1. Nút thắt năng lượng: Rào cản dài hạn dai dẳng nhất

• Kết nối lưới điện đã vượt qua nguồn cung chip để trở thành rào cản chính. Tính đến giữa năm 2026, nhiều công ty sở hữu lượng lớn chip AI tiên tiến nhưng không thể triển khai vì lưới điện không đủ tải . Hàng chờ đấu nối lưới điện của Mỹ có hơn 2.100 GW công suất đang chờ .
• Thời gian phê duyệt cho công suất lưới điện mới tại các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu hiện phải mất 24–36 tháng . Gartner dự báo 40% trung tâm dữ liệu AI sẽ bị giới hạn năng lượng vào năm 2027 .
• Thời gian giao hàng máy biến áp cao thế đã tăng từ 24–30 tháng (trước năm 2020) lên tới 5 năm vào năm 2026. Thiết bị điện, dù chỉ chiếm dưới 10% tổng chi phí dự án, nhưng lại là 'cửa ải' cho việc xây dựng trung tâm dữ liệu mới .

2. Khan hiếm chip nhớ: HBM và DRAM 'cháy hàng' đến năm 2027

• Nguồn cung HBM3e (Bộ nhớ băng thông cao) thực tế đã bán hết cho năm 2026, và tình trạng thiếu hụt dự kiến sẽ kéo dài đến năm sau . SK hynix và Samsung kiểm soát hơn 90% nguồn cung HBM toàn cầu, tạo ra rủi ro tập trung địa chính trị .
• Nguồn cung DRAM hiện tại chỉ có thể hỗ trợ khoảng 15 GW triển khai hạ tầng AI, giới hạn năng lực phục vụ cho khoảng 30 triệu người dùng AI tác nhân (agentic AI) . Nguồn cung DRAM mới chỉ giới hạn ở mức 250.000 tấm wafer mỗi tháng .
• Thời gian giao hàng chất bán dẫn đạt 40 tuần vào tháng 3/2026, với chip nhớ và linh kiện cáp quang là những mặt hàng bị hạn chế gay gắt nhất . Các trung tâm dữ liệu hiện tiêu thụ khoảng 70% tổng sản lượng chip nhớ toàn cầu .
• Giá DRAM tăng vọt do nhu cầu từ trung tâm dữ liệu AI vượt xa nguồn cung . Sự thiếu hụt đang gây ra hiệu ứng domino: HP cảnh báo vào tháng 2/2026 rằng biến động giá chip nhớ sẽ kéo dài đến 2027, ảnh hưởng đến doanh số bán PC .

3. Năng lực sản xuất và đóng gói chip: 'Nút thắt cổ chai'

• Một báo cáo của CNAS vào tháng 7/2026 cho rằng năng lực sản xuất chất bán dẫn (bao gồm logic tiên tiến, HBM và đóng gói tiên tiến) giờ đây là rào cản mang tính ràng buộc đối với việc mở rộng năng lực tính toán AI . Công suất của TSMC 'về cơ bản đã được bán hết' .
• Khoảng cách chi phí giữa các hạm đội cũ (incumbent) và các đối thủ mới gia nhập (tính bằng đô la mỗi petabyte băng thông bộ nhớ) lên tới 3,2 lần trong năm 2026 và chỉ thu hẹp xuống còn 1,9 lần trong tương lai, đồng nghĩa với việc các công ty cũ có lợi thế chi phí cấu trúc .

4. Chính sách thương mại: Thuế quan và chi phí chuỗi cung ứng tăng cao

• Ngày 14/1/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump ban hành mức thuế 25% đối với một số chip AI cụ thể, bao gồm Nvidia H200 và AMD MI325X, với lý do an ninh quốc gia . Sắc lệnh hành pháp này điều chỉnh việc nhập khẩu chất bán dẫn AI, ràng buộc số lượng nhập khẩu với đóng góp cho xây dựng hạ tầng trong nước .
• Một phân tích của CSIS chỉ ra rằng mức thuế 100% đối với tất cả chất bán dẫn và sản phẩm chứa chúng sẽ tạo thêm gánh nặng 1,4 nghìn tỷ USD cho việc xây dựng trung tâm dữ liệu AI, bởi khoảng 54 cent trong mỗi đô la chi cho hạ tầng được dùng để mua chất bán dẫn .
• Áp lực sản xuất tại Mỹ đang bóp nghẹt biên lợi nhuận của TSMC, làm tăng chi phí cho toàn bộ hệ sinh thái . Chính quyền Trump cũng nới lỏng một số kiểm soát xuất khẩu vào tháng 1/2026, cho phép cấp phép bán H200 và AMD MI325X cho Trung Quốc theo từng trường hợp, nhưng kèm theo mức thuế 25% đối với chip AI .

5. Chi tiêu vốn (CapEx) khủng khiếp của các 'ông lớn' và hậu quả từ phố Wall

• Năm 'ông lớn' hyperscaler (Amazon, Microsoft, Google/Alphabet, Meta, Oracle) có ước tính CapEx năm 2026 từ 660 tỷ USD đến 750 tỷ USD, gần gấp đôi mức năm 2025 . Goldman Sachs dự báo chi tiêu AI trong nhóm các 'công ty vốn hóa lớn' sẽ đạt 765 tỷ USD vào năm 2026 và gần 1,2 nghìn tỷ USD vào năm 2027 .
• Báo cáo thu nhập quý 2/2026 cho thấy một cuộc nổi loạn của thị trường trước việc chi tiêu không kiểm soát. Cổ phiếu Alphabet giảm hơn 7% - mức giảm mạnh nhất trong hơn một năm - sau khi nâng dự báo CapEx năm 2026 lên 205 tỷ USD và báo cáo dòng tiền tự do âm lần đầu tiên kể từ khi IPO năm 2004 .
• Amazon nâng dự báo CapEx năm 2026 lên khoảng 220 tỷ USD (cao nhất trong nhóm) và cũng báo cáo dòng tiền tự do âm . Microsoft dự kiến chi 190 tỷ USD cho CapEx và cho thuê tài chính trong năm tài khóa 2026 . Meta nâng mức sàn lên 130–145 tỷ USD .
• Trong quý 2/2026, Amazon, Alphabet, Meta và Microsoft đã giải ngân tổng cộng khoảng 170,1 tỷ USD vốn - xấp xỉ 36,1% tổng doanh thu quý 471,2 tỷ USD của họ. Điểm giữa hướng dẫn chi tiêu năm 2026 của họ tổng cộng khoảng 732,5 tỷ USD .
• Kịch bản phổ biến mà các công ty này đang dùng để giảm thiểu rủi ro chi tiêu: cam kết sớm với các tài sản lâu dài (đất đai, vỏ trung tâm dữ liệu, hạ tầng điện) và quyết định mua chip/ phần cứng sau đó khi đã thấy rõ nhu cầu .

Tổng quan các nút thắt

Mâu thuẫn trung tâm: Các 'ông lớn' công nghệ có quyết tâm tài chính để chi gần 3/4 nghìn tỷ USD, nhưng họ ngày càng không thể chi tiêu đủ nhanh do hàng chờ kết nối điện và các ràng buộc về nguồn cung chip nhớ. Và các nhà đầu tư đang mất kiên nhẫn với 'cuộc đốt tiền' này.