Tên lửa Nga suýt trúng Đại sứ quán Litva tại Kyiv: Diễn biến và hệ lụy

Bài viết dưới đây dựa trên các tuyên bố của Bộ trưởng Ngoại giao Litva Kęstutis Budrys, các quan chức Litva và Ukraine, cũng như các bản tin từ Reuters, NPR, LRT và các hãng thông tấn khác . Các nguồn tin hiện có còn một số điểm chưa rõ ràng — đặc biệt là liệu những tên lửa cụ thể bắn trúng gần đại sứ quán có phải là tên lửa siêu vượt âm Zircon hay không — và bản thân Litva cũng thừa nhận chưa có bằng chứng về một cuộc tấn công có chủ đích .

Vụ tấn công: Điều gì đã xảy ra vào ngày 1 tháng 8 năm 2026?

Nga đã phóng 35 tên lửa — trong đó có 27 tên lửa đạn đạo — và 185 máy bay không người lái (drone) tấn công nhằm vào Kyiv trong đêm 1/8 . Hai quả tên lửa đã rơi cách tòa nhà Đại sứ quán Litva ở quận Pechersk, một trong những khu vực đông dân cư nhất của thủ đô, lần lượt là 5 mét và 150 mét . Sức nổ đã làm vỡ cửa sổ đại sứ quán, hư hại các tấm pin năng lượng mặt trời trên mái nhà và rải mảnh vỡ khắp sân . Rất may, không có nhân viên đại sứ quán nào bị thương .

Trên khắp thành phố, 18 tòa nhà dân cư, một trường học và các cơ sở hạ tầng đã bị hư hại . Cuộc tấn công cũng phá hủy 5 xe cứu thương và làm hư hại thêm 20 phương tiện y tế khác tại cơ sở của Kyivmedspetstrans .

Phòng không Ukraine chỉ đánh chặn được 2 trong số 27 tên lửa đạn đạo và 154 trong số 185 drone .

Tên lửa siêu vượt âm Zircon: Các nguồn tin thực sự nói gì?

Câu hỏi có đề cập cụ thể đến tên lửa siêu vượt âm Zircon (3M22 Zircon). Có một điểm tinh tế cần lưu ý trong các báo cáo. Một phân tích video do người dùng tải lên về vụ tấn công liệt kê 4 tên lửa chống hạm Zircon/Onyx là một phần trong số vũ khí được phóng . Tuy nhiên, các bản tin chính từ Reuters và NPR về vụ hư hại đại sứ quân — những nguồn có độ tin cậy cao nhất hiện có — không xác định cụ thể tên lửa Zircon là loại đã bắn trúng gần tòa nhà . Cuộc tập kích quy mô lớn của Nga rõ ràng có bao gồm tên lửa Zircon, nhưng các báo cáo hiện tại không khẳng định chắc chắn rằng những tên lửa cụ thể rơi gần đại sứ quán là Zircon chứ không phải các loại tên lửa đạn đạo khác .

Cáo buộc của Litva: Có chủ đích hay không?

Bộ trưởng Ngoại giao Litva Kęstutis Budrys tuyên bố rằng Litva "không thể loại trừ" khả năng Nga đã cố tình nhắm mục tiêu vào phái bộ ngoại giao này . Lập luận của ông: không có cơ sở quân sự hoặc cơ sở hạ tầng quan trọng nào gần khu đất của đại sứ quán ở Pechersk . Công trình gần nhất mà Nga liên tục nhắm mục tiêu là một nhà máy điện cách đó khoảng 1,5 km .

Tuy nhiên, ông Budrys cũng thừa nhận một cách rõ ràng rằng thiếu bằng chứng xác thực về một cuộc tấn công có chủ đích . Vào ngày 5 tháng 8, ông nói với đài LRT rằng "không có bằng chứng" nào cho thấy đại sứ quán bị cố tình nhắm đến, đồng thời nhắc lại rằng Nga vẫn phải chịu trách nhiệm theo luật pháp quốc tế về an ninh của các phái bộ ngoại giao .

Phản ứng ngoại giao: Triệu tập đại diện Nga

Vào ngày 1 tháng 8, Litva đã triệu tập một đại diện từ Đại sứ quán Nga tại Vilnius và trao công hàm phản đối chính thức . Công hàm này lên án mạnh mẽ vụ tấn công và thiệt hại đối với tòa nhà Đại sứ quán Litva, coi đó là sự vi phạm trắng trợn Công ước Viên năm 1961 về Quan hệ Ngoại giao . Litva tuyên bố rằng cuộc tấn công thể hiện "sự coi thường mọi chuẩn mực quốc tế, bao gồm cả Công ước Viên" . Công hàm phản đối cũng bảo lưu quyền thực hiện các biện pháp trả đũa tiếp theo của Litva đối với Nga .

Kế hoạch bồi thường: Các hướng pháp lý đang được xem xét

Bộ trưởng Budrys xác nhận Litva đang tích cực tìm kiếm các con đường pháp lý để yêu cầu Nga bồi thường cho những thiệt hại . Ông lưu ý rằng mức độ thiệt hại vẫn đang được các chuyên gia đánh giá và các cơ chế pháp lý "ít nhất là trên lý thuyết" tồn tại để theo đuổi yêu cầu này .

"Tất cả những điều này sẽ phải được đánh giá," ông Budrys nói với các phóng viên. "Tôi muốn chỉ ra rằng Litva đã tích cực ủng hộ việc tạo ra các cơ chế pháp lý quốc tế có thể đánh giá, ghi nhận và thu hồi bồi thường cho những thiệt hại gây ra trên lãnh thổ Ukraine. Một Sổ đăng ký Thiệt hại đã được tạo ra và một ủy ban giải quyết khiếu nại hiện đã được thành lập, và Litva đã tham gia."

Sổ đăng ký Thiệt hại hiện có dành cho Ukraine, mà Litva đã tham gia, sẽ là một kênh tự nhiên cho bất kỳ yêu cầu bồi thường nào .

Lời kêu gọi hành động mạnh mẽ hơn từ NATO

Vào ngày 4 tháng 8, ông Budrys đã kêu gọi một cách rõ ràng "phản ứng cứng rắn" từ NATO, lập luận rằng liên minh này phải tăng cường hiện diện quân sự và áp dụng một lập trường chính trị mạnh mẽ hơn .

"Có mong muốn giữ bình tĩnh, nhưng phải phản ứng kiên quyết," ông Budrys nói trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình LRT. "Chúng tôi đã cố gắng giữ bình tĩnh. Nhưng phản ứng kiên quyết đó nên xảy ra sau sự việc này, trước hết là thông qua các năng lực quân sự."

Ông cảnh báo rằng "có một mong muốn giữ bình tĩnh, nhưng bạn chỉ có thể giữ bình tĩnh khi tình hình đã rõ ràng" .

Bối cảnh rộng hơn: Một tên lửa Nga ở Ba Lan

Vụ tấn công đại sứ quán không diễn ra đơn lẻ. Vào ngày 30 tháng 7 năm 2026 — hai ngày trước đó — một tên lửa hành trình Kh-101 của Nga đã vi phạm không phận Ba Lan và rơi xuống gần làng Zamość ở miền đông Ba Lan . Ba Lan xác nhận tên lửa đó là của Nga, đã triệu tập đại sứ Nga và NATO tuyên bố "sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết" để bảo vệ lãnh thổ liên minh .

Cùng với nhau, vụ vi phạm không phận Ba Lan và vụ tấn công đại sứ quân đã thổi bùng lên những lời cảnh báo từ Litva và Ba Lan rằng Nga có thể đang thử nghiệm ngưỡng phản ứng của NATO . Đầu tháng 7, Tổng thống Litva Gitanas Nausėda đã cảnh báo về các đánh giá tình báo rằng Nga đang lên kế hoạch tấn công tiềm năng vào cơ sở hạ tầng quan trọng ở các nước Baltic hoặc Ba Lan . Điện Kremlin đã bác bỏ những cáo buộc đó là "câu chuyện đáng sợ" được thiết kế để biện minh cho việc tăng cường quân sự chống lại Nga .