Đồng chạm đỉnh lịch sử $6,7045/lb: Nỗi lo thuế quan, bão Chile, và cơn khủng hoảng nguồn cung toàn cầu

1. Tâm lý lo ngại thuế quan Mỹ kích hoạt làn sóng tích trữ kỷ lục

Các nhà giao dịch đang chờ đợi quyết định từ Tổng thống Trump về việc có áp thuế nhập khẩu đối với đồng tinh luyện hay không. Bộ trưởng Thương mại đã đưa ra khuyến nghị cập nhật vào ngày 30/6, nhưng phán quyết cuối cùng vẫn còn bỏ ngỏ . Để phòng ngừa, hơn 200.000 tấn đồng đã đổ vào các cảng Mỹ trong tháng 7/2026 — khối lượng hàng tháng lớn nhất trong dữ liệu IHS Markit kể từ năm 2014 — khi các nhà nhập khẩu đổ xô đưa kim loại vào Mỹ trước thời hạn áp thuế . Hợp đồng tương lai kỳ hạn tháng 12/2026 trên Comex được giao dịch ở mức chênh lệch khoảng $800/tấn so với sàn LME, phản ánh thị trường đang định giá rủi ro thuế quan đáng kể .

2. Bão mùa đông Chile làm gián đoạn nguồn cung toàn cầu

Những cơn bão mùa đông chết người — tuyết dày, lũ quét và gió mạnh — đã tấn công vành đai khai thác mỏ của Chile vào cuối tháng 7/2026, khiến 13 người thiệt mạng và làm gián đoạn hoạt động tại các mỏ lớn bao gồm El Teniente của Codelco, Anglo American, Antofagasta và Lundin Mining . Chile chiếm hơn 1/5 sản lượng đồng toàn cầu, vì vậy bất kỳ sự gián đoạn nào cũng sẽ thắt chặt thêm một bức tranh cung vốn đã căng thẳng . Codelco, nhà sản xuất đồng lớn nhất thế giới, đã phải vật lộn với sản lượng suy giảm ngay cả trước khi có bão; thời tiết khắc nghiệt càng làm trầm trọng thêm sự thiếu hụt sản lượng của họ . Các gián đoạn nguồn cung cũng xảy ra tại các mỏ lớn khác trên toàn cầu trong năm 2026 — bao gồm lũ lụt tại Kamoa-Kakula ở Congo và tai nạn tại Grasberg — khiến nguồn cung tinh quặng toàn cầu vô cùng eo hẹp .

3. Chênh lệch giá Comex-LME bùng nổ lên mức lịch sử

Chênh lệch giá giữa Comex và LME đã mở rộng mạnh lên khoảng $400–$600/tấn vào giữa năm 2026, và sau đó lên ~$800/tấn ở các kỳ hạn xa hơn, phản ánh sự méo mó nghiêm trọng do thuế quan ở thị trường Mỹ . Trong khi đó, mức chênh lệch này trong 5 năm qua trung bình thấp hơn 1% . Sự méo mó này đã tạo ra một thị trường đồng toàn cầu bị phân mảnh: giá tại Mỹ tách rời khỏi London và Thượng Hải, trong khi các nhà giao dịch kiếm lời từ chênh lệch giá và kim loại vật chất tích tụ trong các nhà kho Mỹ, rút cạn nguồn cung khỏi phần còn lại của thế giới .

4. Tồn kho Trung Quốc sụp đổ, phí bảo hiểm nhập khẩu tăng vọt

Trên Sàn giao dịch tương lai Thượng Hải (SHFE), tồn kho đồng giao ngay giảm 82% kể từ đầu tháng 5, và phí bảo hiểm nhập khẩu Yangshan — thước đo quan trọng của nhu cầu Trung Quốc — đã tăng vọt từ $20/tấn vào tháng 1 lên mức cao nhất trong 4 năm là $115/tấn vào cuối tháng 7 . Điều này báo hiệu hoạt động tái tồn kho mạnh mẽ của Trung Quốc trong bối cảnh thiếu hụt toàn cầu, ngay cả khi đường cong tương lai SHFE trở nên lệch phía sau (backwardated) . Một thước đo sản xuất quan trọng của Trung Quốc đã chạm mức cao nhất trong một năm, càng tạo thêm áp lực tăng giá .

5. Các yếu tố hỗ trợ dài hạn: AI, điện khí hóa và rủi ro địa chính trị

Bên cạnh những yếu tố tức thời, các câu chuyện về nhu cầu dài hạn đã củng cố cho luận điểm tăng giá của đồng. Cơ sở hạ tầng trung tâm dữ liệu AI và lưới điện — cả hai đều sử dụng nhiều đồng — tiếp tục thúc đẩy kỳ vọng tiêu thụ trên toàn cầu . Quá trình chuyển đổi năng lượng sạch, bao gồm xe điện và phát triển năng lượng tái tạo, càng làm tăng thêm nhu cầu cấu trúc . Ngoài ra, những nỗ lực ngoại giao nhằm mở lại Eo biển Hormuz đã làm tăng khẩu vị rủi ro trên các thị trường hàng hóa .

Giải mã cú bứt phá lịch sử

Mức đỉnh mọi thời đại vào tháng 8/2026 không phải là kết quả của một yếu tố đơn lẻ nào. Thay vào đó, nó phản ánh sự giao thoa hiếm hoi giữa sự méo mó thị trường do thuế quan (tích trữ quy mô lớn của Mỹ và chênh lệch Comex-LME rộng lịch sử), sự thiếu hụt nguồn cung vật chất nghiêm trọng (bão Chile, khó khăn sản xuất của Codelco, tồn kho SHFE sụp đổ), và các câu chuyện nhu cầu cấu trúc mạnh mẽ (AI, điện khí hóa và khẩu vị rủi ro do địa chính trị). Như Ryan McKay, chiến lược gia hàng hóa cao cấp của TD Securities, đã nhận xét, nhập khẩu kỷ lục và một mức chênh lệch lớn đồng nghĩa với việc thị trường bị phân mảnh sẽ tiếp tục hỗ trợ giá cho đến khi quyết định về thuế quan được đưa ra .