BYD nghiền nát Tesla trong quý 2/2026: 'Ông lớn' xe điện Trung Quốc chiếm 10,7% thị trường châu Âu, nhập khẩu xăng lao dốc

Leapmotor, hãng xe điện Trung Quốc có vốn hậu thuẫn từ Stellantis, ghi nhận mức tăng trưởng bùng nổ 95% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý 2 . Nhìn chung, lượng đăng ký ô tô mới tại EU tăng khoảng 5,7% trong nửa đầu năm 2026, được thúc đẩy bởi xe điện hóa trong khi doanh số xăng và dầu diesel giảm mạnh .

BYD vs. Tesla: Những con số biết nói

BYD đã bàn giao 557.090 xe điện chở khách thuần battery trên toàn cầu trong quý 2/2026, so với 480.126 xe của Tesla—chênh lệch khoảng 77.000 xe, tương đương 16% . BYD từng để mất ngôi vương toàn cầu về xe điện trong quý 1/2026 nhưng đã giành lại một cách thuyết phục trong quý 2 .

Cũng quan trọng không kém: Lần đầu tiên BYD vượt qua Tesla tại Tây Âu trong một quý đầy đủ. Theo nhà phân tích Matthias Schmidt của Schmidt Automotive Research, BYD Europe đã vượt qua cả Tesla và thương hiệu MG của SAIC tại thị trường Tây Âu trong quý 2/2026 . Tính đến hết tháng 5, BYD đã đăng ký khoảng 128.900 xe tại châu Âu, vượt xa con số 118.068 của Tesla .

Cuộc tiến công của BYD vào châu Âu càng ấn tượng hơn khi hãng này chỉ phải chịu mức thuế bổ sung 17% từ EU dành cho xe điện sản xuất tại Trung Quốc, một trong những mức thấp nhất. Trong khi đó, SAIC, với mức thuế 35%, đã chứng kiến doanh số tại EU giảm gần một nửa so với đỉnh năm 2023 .

Một mô hình toàn cầu rõ ràng: Nhập khẩu xăng giảm, xe điện Trung Quốc tăng

Một phân tích của Reuters về dữ liệu thương mại công bố tháng 8/2026 cho thấy sự trùng hợp đáng chú ý trên nhiều nền kinh tế lớn :

Tám quốc gia—Australia, Brazil, Hàn Quốc, UAE, Canada, Mỹ, Nigeria và Nhật Bản—đều tăng mạnh nhập khẩu xe điện Trung Quốc trong năm 2026, đồng thời giảm nhập khẩu xăng .

• Các nền kinh tế này đã cắt giảm tổng lượng nhập khẩu xăng khoảng một phần ba trong năm 2026 so với cùng kỳ năm ngoái .
• Hàn Quốc: Xe sản xuất tại Trung Quốc chiếm thị phần lớn nhất trong tổng giá trị ô tô nhập khẩu (37,2%), lần đầu tiên vượt qua xe Đức, theo Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc .
• Australia: Đón lô xe điện lớn nhất từ trước đến nay (5.000 xe) từ Trung Quốc vào tháng 7/2026, và các thương hiệu Trung Quốc hiện chiếm 57% thị trường xe điện Australia, tăng từ 33% một năm trước đó .
• Cuộc khủng hoảng nhiên liệu tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương do xung đột Trung Đông và phong tỏa một phần eo biển Hormuz đã thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang xe điện tại nhiều quốc gia châu Á .

Lưu ý: Reuters nhấn mạnh rằng mặc dù sự trùng hợp là rõ rệt, nhưng mối quan hệ nhân quả trực tiếp vẫn chưa được chứng minh chính thức. Các xu hướng này dường như đang hòa nhập khi việc áp dụng xe điện về mặt cấu trúc làm giảm tốc độ tăng trưởng nhu cầu xăng, thay vì cái này trực tiếp gây ra cái kia .

Đầu tư chiến lược và những thách thức phía trước

Các hãng xe Trung Quốc đang làm gì

• Hungary đã trở thành điểm đến chính cho các khoản đầu tư xe điện và pin của Trung Quốc tại châu Âu, trở thành bàn đạp sản xuất . Nhà máy trị giá 4 tỷ euro (4,64 tỷ USD) của BYD tại Szeged đã bắt đầu sản xuất thử, dự kiến đạt công suất tối đa vào năm 2026 .
• Các nhà sản xuất Trung Quốc đang mua lại các nhà máy ô tô châu Âu đang hoạt động dưới công suất để vượt qua các rào cản thuế quan và tuân thủ Đạo luật Tăng tốc Công nghiệp sắp tới của EU . Ít nhất 10 cơ sở sản xuất mới đã được công bố kể từ khi EU khởi xướng cuộc điều tra chống trợ cấp .

Những cơn gió ngược chính

• Thuế quan EU vẫn là gánh nặng lớn. Mức thuế bổ sung dao động từ 17% (BYD) đến 38,1% (SAIC), cộng với mức thuế nhập khẩu ô tô tiêu chuẩn 10%. BYD đã tăng gấp đôi lượng nhập khẩu vào EU bất chấp thuế quan, trong khi các thương hiệu chịu thuế cao hơn đã phải rút lui . Thuế quan của Mỹ thậm chí còn cao hơn—lên tới 100% hoặc hơn .
• BYD trì hoãn sản xuất hàng loạt tại nhà máy Hungary. Các nguồn tin từ Reuters cho biết nhà máy sẽ hoạt động dưới công suất tối đa trong ít nhất hai năm đầu, chỉ sản xuất vài chục nghìn xe điện vào năm 2026 thay vì số lượng như kế hoạch ban đầu .
• Tình trạng dư cung đang gia tăng. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ước tính Trung Quốc đã xuất khẩu gần bằng lượng xe điện trong nửa đầu năm 2026 so với cả năm 2025, nhưng chỉ có khoảng 2/3 được bán ra. Hơn 1 triệu xe điện sản xuất tại Trung Quốc hiện đang tồn kho trên toàn cầu .

Kết luận

Quý 2/2026 là một quý mang tính bước ngoặt. Các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc đã giành được thị phần kỷ lục tại châu Âu, BYD tái chiếm ngôi vương BEV toàn cầu và lần đầu vượt qua Tesla ở Tây Âu trong một quý. Dữ liệu thương mại bắt đầu cho thấy những dấu hiệu rõ ràng đầu tiên về việc xuất khẩu xe điện Trung Quốc đang thay thế nhập khẩu xăng trên quy mô lớn. Tuy nhiên, thuế quan, nút thắt sản xuất và lượng tồn kho ngày càng tăng đồng nghĩa với việc con đường phía trước còn nhiều chông gai.