Cuộc khủng hoảng di cư Ceuta tháng 7/2026: Mạng xã hội vừa là nguyên nhân, vừa là cứu tinh

Số người thiệt mạng

• Số liệu Tây Ban Nha cho biết ít nhất 72 người chết tính đến ngày 2/8, và vẫn đang tiếp tục tìm kiếm thêm thi thể dọc bờ biển Ma-rốc .
• Bộ Nội vụ Ma-rốc đưa ra con số thấp hơn nhiều: 11 người chết, chỉ tính những người được xác nhận danh tính ở phía biên giới của họ .
• Nguyên nhân tử vong: chết đuối, bị giẫm đạp khi cố leo đê chắn sóng và hàng rào biên giới .
• Một số nguồn địa phương báo cáo ít nhất 90 ca tử vong, nhưng con số này chưa được xác nhận rộng rãi .

Vai trò của mạng xã hội — nguyên nhân gây ra làn sóng vượt biên

Làn sóng di cư ồ ạt bắt nguồn từ một chiến dịch lan truyền trên mạng xã hội :

• Bài đăng trên Instagram loan tin sai rằng biên giới Tây Ban Nha với Ma-rốc đang mở cửa .
• Video trên TikTok và Facebook chỉ dẫn đường bơi và theo dõi tuần tra của lực lượng bảo vệ bờ biển, tạo ấn tượng rằng châu Âu đột nhiên có thể tiếp cận được .
• Khẩu hiệu lan truyền "Vamos a Spania" (Đi Tây Ban Nha thôi) được chia sẻ rộng rãi .
• Những kẻ buôn người đã lợi dụng phán quyết tháng 7/2026 của Tòa án Tối cao Tây Ban Nha rằng người di cư bơi vào Ceuta không thể bị trục xuất ngay lập tức — và xuyên tạc nó như một lời mời mở cửa biên giới .
• EU kết luận rằng thông tin sai lệch trên mạng xã hội và mạng lưới buôn người là nguyên nhân chính .

Mạng xã hội — hỗ trợ gia đình tìm kiếm trẻ em mất tích

Các nền tảng tương tự đã đảo ngược vai trò của mình sau cuộc khủng hoảng :

• Các bậc phụ huynh sử dụng Instagram, Facebook và TikTok để đăng ảnh và tên của những đứa trẻ mất tích, biến chúng thành một "bảng thông báo mất tích kỹ thuật số" .
• Các trang mạng xã hội địa phương Ma-rốc đăng hình ảnh thanh niên và trẻ vị thành niên mất tích, kêu gọi bất kỳ thông tin nào .
• Lực lượng Bảo vệ Dân sự Tây Ban Nha đã mở một văn phòng tìm kiếm người mất tích tại cửa khẩu biên giới Ceuta và cung cấp địa chỉ email để tiếp nhận tin báo .

Câu chuyện cá nhân của các gia đình bị ảnh hưởng

• Một cô gái 17 tuổi đã vượt qua đê chắn sóng nhưng mất cả em trai (bị chết đuối) và mẹ (mất tích trong hỗn loạn) .
• Omar Lotfi, 24 tuổi, mất tích vào ngày 31/7 sau khi rời quê nhà Dar Bouazza, gần Casablanca. Gia đình anh đã tìm kiếm qua bệnh viện, tổ chức phi chính phủ, cơ quan chính phủ và mạng xã hội nhưng vẫn chưa có tin tức .
• Haitham, 23 tuổi, được nhìn thấy lần cuối gần cửa khẩu biên giới Fnideq; mẹ anh nói với các phóng viên rằng bà đang chờ đợi bất kỳ tin tức nào về anh .
• Ayoub El Abyad, 16 tuổi, là một trong những người mô tả việc lướt xem các video về những người vượt biên thành công trước khi quyết định tự mình thử .

Hậu quả chính trị — Thủ tướng Ma-rốc Aziz Akhannouch

Akhannouch phải đối mặt với sự phẫn nộ dữ dội của công chúng vì cách xử lý khủng hoảng:

• Trong khi hàng chục nghìn người vượt biên và hàng trăm gia đình tìm kiếm con em mất tích, Akhannouch đã đi nghỉ riêng trên đảo Mallorca thuộc Tây Ban Nha vào thứ Bảy, ngày 1/8 — mà không đưa ra bất kỳ tuyên bố chính thức nào về cuộc khủng hoảng .
• Ông trở về Ma-rốc 48 giờ sau đó, sau khi tin tức về chuyến đi của ông bị phanh phui .
• Abdelilah Benkirane, lãnh đạo đảng Công lý và Phát triển (PJD) đối lập, đã công khai chỉ trích Akhannouch vì đi nghỉ trong khi đất nước đang đối mặt với một trong những cuộc khủng hoảng di cư tồi tệ nhất .
• Chính phủ Ma-rốc cuối cùng đã lên tiếng — nhưng không phải qua Akhannouch. Một người phát ngôn của chính phủ đã phát biểu thay .
• Sự kiện này xảy ra trong bối cảnh chính trị rộng lớn hơn: Akhannouch đã tuyên bố vào tháng 1/2026 rằng ông sẽ từ chức lãnh đạo đảng RNI trước thềm bầu cử .
• Ngoài ra, Bộ Nội vụ Ma-rốc đổ lỗi cho cuộc khủng hoảng là do "khai thác độc hại các nền tảng kỹ thuật số", buôn người và sự nhầm lẫn về phán quyết của tòa án Tây Ban Nha — nhưng các nhà phê bình chỉ ra rằng chính phủ đã im lặng trong suốt làn sóng vượt biên .

Hậu quả chính trị châu Âu

• Những người theo chủ nghĩa cực hữu chống nhập cư đã tổ chức một cuộc biểu tình tại Ceuta vào Chủ nhật, ngày 2/8, kêu gọi trục xuất tất cả người di cư còn lại .
• Các thủ đô châu Âu rúng động, với các đảng cánh hữu và cực hữu nắm bắt sự kiện này để kêu gọi thắt chặt kiểm soát biên giới .

Lưu ý về tên gọi: Tên đúng của Thủ tướng Ma-rốc trong các nguồn tiếng Anh là Aziz Akhannouch. Ông là Người đứng đầu Chính phủ (Thủ tướng) Ma-rốc và là lãnh đạo đảng Tập hợp Quốc gia của những người Độc lập (RNI).