Siêu El Niño 2026–2027 sắp tới: Những tác động dự kiến đến kinh tế toàn cầu, giá lương thực và việc làm

Dưới đây là phân tích chi tiết về các tác động dự kiến đối với kinh tế toàn cầu, an ninh lương thực, nông nghiệp, vận tải biển và việc làm, đặc biệt là tại khu vực châu Mỹ Latinh và Caribe.

Quy mô của Sự kiện: Tại sao El Niño này lại khác biệt?

Điểm đặc biệt của đợt El Niño này không chỉ là cường độ dự kiến, mà còn ở chỗ nó đang phát triển dựa trên nền nhiệt độ toàn cầu đã tăng thêm +1,4°C so với thời kỳ tiền công nghiệp . Hiệu ứng cộng hưởng này có nghĩa là các đợt nắng nóng và thời tiết khắc nghiệt vốn có của El Niño sẽ chồng lên một thế giới vốn đã ấm hơn, khuếch đại rủi ro trên nhiều hệ thống. Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) dự báo 81% khả năng El Niño hiện tại sẽ phát triển thành một sự kiện 'rất mạnh' hoặc 'siêu mạnh' vào cuối năm 2026 , và 97% khả năng các điều kiện này sẽ kéo dài đến đầu năm 2027 .

Tác động Kinh tế Toàn cầu: Nghìn tỷ USD bị đe dọa

Thiệt hại về GDP

• Viện Kinh tế Quốc tế Peterson ước tính thiệt hại kinh tế toàn cầu đồng thời vào khoảng 686 tỷ USD nếu sự kiện này tương đương với Siêu El Niño năm 1997–98, và cảnh báo rằng thiệt hại tích lũy có thể lên tới 3.100 tỷ USD trong vòng 5 năm nếu không có hành động chính sách mạnh mẽ .
• Siêu El Niño gần đây nhất (2015–16) đã làm giảm khoảng 0,7% GDP toàn cầu trong vài năm ; sự kiện lần này được dự báo sẽ mạnh hơn đáng kể.
• Riêng châu Phi phải đối mặt với một đòn giáng kinh tế trực tiếp trị giá 10–20 tỷ USD, theo cảnh báo của người đứng đầu bộ phận khí hậu của Ngân hàng Phát triển Châu Phi .

Cú sốc lạm phát

• Ngân hàng JPMorgan cảnh báo rằng El Niño kết hợp với giá năng lượng cao hơn có thể thêm 0,3 điểm phần trăm vào lạm phát toàn cầu trong năm 2027, gây ảnh hưởng nặng nề nhất đến các thị trường mới nổi .
• Tập đoàn bảo hiểm Allianz coi đây là một sự kiện kinh tế vĩ mô với những tác động lớn đến lạm phát, dòng chảy thương mại và lợi nhuận doanh nghiệp .
• Các ngân hàng trung ương ở Philippines, Indonesia, Hàn Quốc, Pakistan và Sri Lanka đã tăng lãi suất ít nhất một lần trong năm 2026, và một El Niño nghiêm trọng có thể khiến chi phí vay vốn duy trì ở mức cao trên khắp khu vực .

An ninh Lương thực: Cú sốc giá kéo dài đến năm 2028

Các nhà kinh tế cảnh báo về một cú sốc giá lương thực toàn cầu nghiêm trọng có thể kéo dài đến năm 2028 . Các mặt hàng có mối liên kết chặt chẽ nhất bao gồm gạo, đường, cà phê, ca cao và dầu cọ – tất cả đều nhạy cảm với tác động của El Niño gây khô hạn . Goldman Sachs ước tính rằng sức mạnh của El Niño lần này có thể gây ra sự gia tăng 15,8% giá hàng hóa lương thực toàn cầu .

Bản cập nhật GIEWS của Ủy ban Châu Âu cảnh báo về nguy cơ cao đối với sản xuất nông nghiệp ở châu Phi cận Sahara, Viễn Đông châu Á và Trung Mỹ do hạn hán, trong khi Nam Mỹ phải đối mặt với lũ lụt . Trung tâm Nghiên cứu Chung của EU đã công bố một phân tích dự báo chuyên sâu về rủi ro đối với hệ thống lương thực của El Niño 2026–27 . FAO cũng đã lập bản đồ các khu vực mà hạn hán liên quan đến El Niño có khả năng ảnh hưởng đến mùa màng nhất, với rủi ro cao nhất ở Sahel, khắp miền Nam châu Phi, Nam và Đông Nam Á, và Trung Mỹ .

Nông nghiệp: Bức tranh đan xen giữa Hạn hán và Lũ lụt

Điều kiện khô hạn được dự báo cho các khu vực thuộc châu Phi cận Sahara, Viễn Đông châu Á và Trung Mỹ, trong khi lượng mưa trên mức trung bình được dự báo ở các vùng của Nam Mỹ và Sừng châu Phi – tạo ra một bức tranh đan xen giữa hạn hán và lũ lụt . Riêng tại châu Mỹ Latinh, Trung Mỹ đối mặt với hạn hán trong khi các vùng của Nam Mỹ phải đối mặt với nguy cơ lũ lụt , cả hai đều đe dọa sản xuất cây lương thực chủ lực. Tổng quan của ACAPS lưu ý rằng các dị thường về lượng mưa điển hình của El Niño đã được dự báo trước cho châu Á và Thái Bình Dương (khô hạn), Caribe (khô hạn), và Trung/Nam Mỹ (khô hạn/ẩm ướt đan xen) .

Tại châu Mỹ Latinh, El Niño có thể đẩy nhiều gia đình vào tình trạng dễ bị tổn thương hơn khi gây ra hạn hán ở Hành lang Khô hạn của Trung Mỹ và phá vỡ các mô hình lượng mưa và nhiệt độ trong khu vực . FAO cảnh báo rằng giá nhiên liệu, phân bón và thực phẩm quốc tế cao có thể làm tình hình thêm trầm trọng hơn .

Việc làm: Khủng hoảng thị trường lao động tại châu Mỹ Latinh và Caribe

Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) đã công bố một bản tóm tắt chính sách cảnh báo rằng El Niño 2026–2027 có thể trở thành một cuộc khủng hoảng thị trường lao động lớn đối với châu Mỹ Latinh và Caribe, làm gián đoạn công việc và thu nhập trong các ngành phụ thuộc vào thời tiết . ILO cảnh báo rằng hàng triệu việc làm đang gặp rủi ro, với những người lao động dễ bị tổn thương nhất là lao động phi chính thức và thu nhập thấp, những người có ít khả năng thích ứng nhất .

Nông nghiệp, thủy sản, năng lượng, giao thông vận tải, hậu cần và du lịch đều được xác định là các lĩnh vực nơi việc làm, thu nhập và điều kiện làm việc sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi sự thay đổi của lượng mưa . Bởi vì các ngành công nghiệp này hỗ trợ hàng triệu lao động, sự gián đoạn có thể lan rộng ra ngoài các khu vực bị ảnh hưởng trực tiếp bởi thời tiết khắc nghiệt . Bản tóm tắt chính sách của ILO nhấn mạnh rằng các tác động của El Niño đối với thị trường lao động không phải là điều đã được định trước mà phụ thuộc vào mức độ mạnh mẽ của các biện pháp chuẩn bị .

Vận tải biển và Thương mại: Áp lực mang tính hệ thống lên chuỗi cung ứng

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đã cảnh báo rằng El Niño gây ra một cú sốc mang tính hệ thống đối với thị trường toàn cầu, với các nhà phân tích ngành vận tải biển chỉ ra những gián đoạn tiềm tàng đối với nhu cầu than của châu Á và dòng chảy thương mại nông sản trong suốt năm 2027 . Diễn đàn cho rằng El Niño nên được coi là một câu chuyện không chỉ về thời tiết, cảnh báo rằng sự kiện 2026-27 có thể giáng vào một hành tinh vốn đã phải đối mặt với các hệ thống lương thực mong manh, tài chính công yếu ớt, thị trường năng lượng căng thẳng và tình trạng bất ổn địa chính trị ngày càng gia tăng .

Bản cập nhật GIEWS của Ủy ban Châu Âu liên kết rõ ràng các rủi ro của El Niño với những gián đoạn vận chuyển đang diễn ra từ xung đột Trung Đông, làm trầm trọng thêm áp lực lên chuỗi cung ứng . Allianz lưu ý rằng sự gián đoạn dòng chảy thương mại sẽ ảnh hưởng đến nhiều chuỗi cung ứng hàng hóa cùng một lúc , và Kênh đào Panama – một điểm nghẽn quan trọng vốn đã bị căng thẳng bởi các đợt hạn hán trước đây – phải đối mặt với áp lực mới từ các mô hình lượng mưa thay đổi. Tác động cộng hưởng của cuộc khủng hoảng Trung Đông và El Niño đặc biệt đe dọa an ninh lương thực ở Caribe, một khu vực vốn phụ thuộc nặng nề vào nhập khẩu lương thực và dễ bị tổn thương trước những biến động của giá năng lượng .