Vụ bê bối Jason Arday: Giáo sư Da đen trẻ nhất lịch sử Cambridge từ chức sau hàng loạt cáo buộc

Các cáo buộc cụ thể nhắm vào Arday

Cuộc tranh cãi, lần đầu tiên được đẩy lên công luận bởi cựu nghiên cứu sinh Cambridge, Nathan Cofnas, xoay quanh một số cáo buộc chính:

Đạo văn trong luận án tiến sĩ và các bài báo khoa học. Cofnas cáo buộc ông đã tìm thấy 188 câu trong các tác phẩm của Arday dường như được sao chép với rất ít chỉnh sửa từ các nguồn khác, bao gồm cả các đoạn văn từ luận án tiến sĩ của một sinh viên khác. Phần mềm phát hiện đạo văn được cho là đã chỉ ra 'nhiều đoạn văn được sao chép với chỉnh sửa tối thiểu, đôi khi còn giữ nguyên cả lỗi biên tập từ nguồn gốc' . Trước đó, Đại học Liverpool John Moores, nơi Arday hoàn thành luận án tiến sĩ, đã xem xét các cáo buộc và kết luận ông không phạm tội đạo văn .

Khai khống quỹ từ thiện và thành tích thể thao phi thường. Arday từng tuyên bố đã quyên góp được hơn 5 triệu bảng Anh cho từ thiện thông qua các kỳ tích như chạy 30 marathon trong 35 ngày, 300 dặm trong ba ngày và 600 dặm trên máy chạy bộ. Con số 5 triệu bảng này bị nghi ngờ khi các hồ sơ lưu trữ không thể xác thực . Arday nói với tờ The Guardian rằng số tiền được quyên góp với sự giúp đỡ của nhiều người khác trong hơn 20 năm, nhưng ông không thể nêu tên họ vì đã ký các thỏa thuận bảo mật (NDA). Ông nói với tờ The Times rằng ông vẫn đứng vững với những kỷ lục chạy của mình: 'Tôi không thể bắt người khác phải tin tôi... Không ai sống cuộc đời mà có biên lai cho từng thứ họ nói hoặc đã làm' .

Các chức danh danh dự tại các trường đại học không có hồ sơ lưu trữ. Nhiều trường đại học được cho là không có bất kỳ hồ sơ nào về các vị trí danh dự mà Arday tuyên bố đã nắm giữ .

Cuốn sách được tuyên bố xuất bản nhưng thực chất là sai sự thật. Tờ The Telegraph tiết lộ rằng Arday đã tuyên bố sai sự thật về việc đã xuất bản một cuốn sách .

Lời đe dọa 'cái đầu lợn'. Arday từng nói trong các cuộc phỏng vấn với báo chí rằng một cái đầu lợn bị chặt đã được gửi đến nhà của bố mẹ ông trong một chiến dịch đe dọa. Các câu hỏi đã được đặt ra về việc liệu sự việc này có thực sự xảy ra hay không . Cảnh sát Metropolitan (Met Police) xác nhận họ không tìm thấy bất kỳ hồ sơ điều tra nào về vụ việc như vậy .

Tuyên bố từ chức của Arday

Trong một tuyên bố được đăng tải trên trang web của tổ chức Good Law Project, Arday viết:

'Tôi vô cùng đau buồn khi phải viết lá thư này để từ chức, với hiệu lực ngay lập tức, khỏi vị trí của tôi tại Đại học Cambridge và trường Jesus College. Khi tôi nhận vinh dự phi thường khi trở thành giáo sư xã hội học tại Cambridge, đó chắc chắn là đặc ân nghề nghiệp lớn nhất trong đời tôi. Nhưng những năm kể từ khi được bổ nhiệm cũng bị đánh dấu bởi một mức độ giám sát công khai và công kích cá nhân không ngừng nghỉ... đến một mức độ nào đó, cái giá phải trả cho bản thân là quá lớn. Vì hạnh phúc của chính tôi, vì gia đình tôi và vì những người đã đứng về phía tôi trong suốt giai đoạn khó khăn này, tôi đã đi đến kết luận rằng cách duy nhất để kết thúc chương này là bước sang một bên. Đây không phải là sự kết thúc cho công việc của tôi. Khi thời điểm đó đến, tôi sẽ trở lại.'

Ông nói rằng việc từ chức không nên được hiểu là sự chấp nhận 'những câu chuyện đã vây quanh tôi' .

Vụ tranh cãi về tự do báo chí: Scotland Yard điều tra một nhà báo

Có lẽ khía cạnh bất thường nhất của câu chuyện Arday liên quan đến Jack Grove, một phóng viên của tờ Times Higher Education. Grove đã dành nhiều tháng để tập hợp một hồ sơ dài 63 trang, ghi lại các cáo buộc đạo văn trong các tác phẩm của Arday. Sau khi gửi một loạt câu hỏi chính thức tới Arday vào tháng 9 năm 2025, đội ngũ luật sư của Arday — công ty Carter-Ruck — đã khiếu nại lên cảnh sát, cáo buộc Grove quấy rối .

Scotland Yard (Cảnh sát Metropolitan) đã điều tra Grove trong suốt bốn tháng và yêu cầu anh ta ngừng liên lạc với Arday . Điều quan trọng là, khi cảnh sát cuối cùng thông báo cho Grove rằng vụ việc đã được khép lại, họ nói với anh rằng anh đã không gửi email cho Arday trong suốt bốn tháng — liên lạc cuối cùng của anh chính là email về quyền trả lời hồi tháng 9 . Luật sư của Arday cũng cáo buộc Grove quấy rối có động cơ chủng tộc .

Một cách riêng rẽ, biên tập viên của Times Higher Education, Chris Havergal, đã ngừng phát hành bài điều tra gốc của Grove sau khi nhận được một lá thư đe dọa từ Carter-Ruck . Biên tập viên này sau đó nói rằng ông 'cảm thấy rằng cuộc điều tra của chúng tôi là đúng đắn về mặt báo chí và biên tập' nhưng từ chối bình luận thêm về quyết định biên tập . Toàn bộ vụ việc đã gây ra những lo ngại sâu sắc về tự do báo chí, với những người chỉ trích cho rằng Arday đã sử dụng đơn khiếu nại cảnh sát và các lời đe dọa kiện tụng để bịt miệng sự giám sát của báo chí .

Điều gì tiếp theo?

Cuốn hồi ký của Arday, Great and Unfortunate Things (Nhà xuất bản Simon & Schuster), dự kiến phát hành vào cuối tháng 8 năm 2026. Việc ông từ chức có thể sẽ khiến việc xuất bản bị tạm dừng hoặc hủy bỏ . Arday cho biết ông cần 'thời gian để chữa lành' và có kế hoạch quay trở lại công việc học thuật, nhưng không đưa ra mốc thời gian . Hiện vẫn chưa rõ liệu các cuộc điều tra của Cambridge có tiếp tục sau khi Arday từ chức hay sẽ bị đình chỉ. Cuộc tranh luận về tự do báo chí xung quanh vụ Scotland Yard điều tra Jack Grove vẫn đang tiếp diễn, với Grove và Times Higher Education tiếp tục đối mặt với các câu hỏi về câu chuyện bị ngừng phát hành và sự can thiệp của cảnh sát .