Houthi leo thang tấn công dầu mỏ Saudi, gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng kép

Ngày 28/7, Houthi đã bắn tên lửa đạn đạo vào một tàu chở dầu khác của Saudi—NCC Ghazal—trên Biển Đỏ, cho biết tàu này đã vi phạm lệnh phong tỏa và phớt lờ các cảnh báo . Nhóm này đe dọa sẽ mở rộng các cuộc tấn công vào bất kỳ tàu chở dầu nào sử dụng các cảng của Saudi Arabia, một lời cảnh báo được ngành vận tải biển xem xét nghiêm túc: hai tàu chở dầu đã chất đầy dầu thô Saudi để giao cho Trung Quốc và Ấn Độ ngay lập tức quay đầu vào ngày 22/7, quay trở lại kênh đào Suez thay vì mạo hiểm đi qua eo biển Bab al-Mandab . Năm tàu chở dầu đã thay đổi lộ trình ở Biển Đỏ trong tuần đó .

Tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ trên bờ của Saudi

Vào ngày 25/7, Houthi đã tấn công tổ hợp nhà máy lọc dầu của Saudi Aramco ở Jizan, khiến nó bốc cháy, và đồng thời tấn công nhà ga xuất khẩu Yanbu—hành lang xuất khẩu dầu thô duy nhất còn hoạt động của Saudi Arabia cho đường ống nối đông-tây . Chính quyền Saudi xác nhận họ đã đánh chặn một số tên lửa và drone, nhưng đoạn phim do AFP xác minh cho thấy cột khói đen dày đặc bốc lên từ cơ sở Jizan .

Vào ngày 26–27/7, Houthi đã bắn tên lửa và drone vào những gì họ mô tả là "các địa điểm cung cấp và vận chuyển dầu thô nhạy cảm" nối liền các mỏ dầu phía đông Saudi với Yanbu, nhắm mục tiêu sâu hơn vào cơ sở hạ tầng Biển Đỏ của Aramco . Đến ngày 28/7, Aramco buộc phải ngừng hoạt động tại nhà máy lọc dầu Jazan—có công suất 400.000 thùng mỗi ngày—sau khi bị hư hại tổ hợp chu trình khí hóa tích hợp và khu vực chứa dầu . Aramco lên kế hoạch hoàn thành sửa chữa và bắt đầu khởi động lại vào ngày 15/8 .

Tấn công sân bay Najran

Vào ngày 4/8, Houthi tuyên bố đã thực hiện một cuộc tấn công bằng drone nhằm vào "mục tiêu nhạy cảm" tại Sân bay Najran ở miền nam Saudi Arabia, gần biên giới Yemen, nói rằng đó là hành động trả đũa cho các vụ xâm nhập bằng drone của Saudi vào miền bắc Yemen . Một nguồn tin khu vực am hiểu tình hình nói với AFP rằng radar chính của sân bay đã bị hư hại và các hoạt động bị đình chỉ vô thời hạn . Reuters và các hãng tin khác đưa tin rằng không có xác nhận ngay lập tức từ chính quyền Saudi .

Cuộc khủng hoảng năng lượng tại hai điểm nghẽn (Two-Chokepoint Energy Crisis)

Phong tỏa eo biển Hormuz của Iran: Sự gián đoạn chi phối

Iran đã tuyên bố eo biển Hormuz "đóng cửa" vào ngày 4/3/2026 và từ đó đã tấn công các tàu cố gắng quá cảnh . Khoảng 27% thương mại dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ toàn cầu và 20% LNG toàn cầu đi qua eo biển này . Tính đến tháng 6/2026, eo biển này gần như đã đóng cửa: bảo hiểm không có sẵn hoặc đắt đến mức không thể mua được, và các thủy thủ không sẵn sàng thực hiện hành trình . Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA) dự báo mức giảm nguồn cung dầu từ Trung Đông sẽ đạt đỉnh 10,8 triệu thùng mỗi ngày (bpd) vào tháng 5/2026, với tồn kho toàn cầu giảm mạnh . Bloomberg ước tính việc đóng cửa eo biển đang làm giảm dòng chảy dầu toàn cầu khoảng 11 triệu thùng mỗi ngày, để lại khoảng thiếu hụt 9 triệu thùng—nhiều hơn mức tiêu thụ dầu của Anh, Pháp và Đức cộng lại .

Các cuộc tấn công ở Biển Đỏ của Houthi làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng

Các cuộc tấn công của Houthi đã mở rộng cuộc chiến đến điểm nghẽn vận chuyển lớn thứ hai—eo biển Bab al-Mandab—tạo ra một cuộc khủng hoảng kép điểm nghẽn đồng thời . Đến cuối tháng 7, các tuyến đường vận chuyển ngày càng bị hạn chế, cơ sở hạ tầng năng lượng bị tấn công trực tiếp và các nhà nhập khẩu bắt đầu tránh nguồn cung từ một khu vực trước chiến tranh đã chiếm 1/5 lượng xuất khẩu dầu và LNG toàn cầu . Đến giữa tháng 4/2026, Reuters tính toán rằng hơn 50 tỷ đô la giá trị dầu thô đã bị mất kể từ khi bắt đầu cuộc chiến với Iran . Tổng xuất khẩu từ Vùng Vịnh và bờ biển phía tây Saudi Arabia đã giảm vào cuối tháng 7 xuống còn khoảng 6,2 triệu thùng mỗi ngày, chưa bằng một nửa mức đỉnh thời chiến 13,4 triệu bpd đạt được vào cuối tháng 6 và thấp hơn nhiều so với hơn 20 triệu bpd thường rời khỏi khu vực trước chiến tranh .

Gián đoạn các tuyến đường vận chuyển của Saudi qua eo biển Bab al-Mandab

Lệnh phong tỏa hải quân của Houthi đối với Saudi Arabia, được thực thi thông qua các cuộc tấn công bằng tên lửa và drone vào các tàu chở dầu, đã biến eo biển Bab al-Mandab thành một khu vực quá cảnh có rủi ro cao đối với các tàu mang cờ Saudi. Các cuộc tấn công đồng thời vào nhà ga xuất khẩu Yanbu—cửa ngõ Biển Đỏ cho đường ống đông-tây của Saudi Arabia—đã hạn chế nghiêm trọng khả năng Saudi Arabia vượt qua điểm nghẽn Bab al-Mandab bằng cách xuất khẩu về phía tây . Cái bẫy này được các nhà phân tích mô tả là "hoàn chỉnh": Saudi Arabia khó có thể xuất khẩu về phía đông qua eo biển Hormuz (bị Iran phong tỏa) hoặc về phía tây qua Bab al-Mandab (bị Houthi phong tỏa), và hành lang xuất khẩu còn lại tại Yanbu đang bị tấn công trực tiếp .

Tác động đến hàng không thương mại

Cuộc tấn công bằng drone vào ngày 4/8 nhằm vào Sân bay Najran đã buộc phải đình chỉ hoạt động vô thời hạn . Một nguồn tin khu vực được AFP và các hãng tin khác trích dẫn xác nhận radar chính của sân bay đã bị hư hại, khiến cơ sở này ngừng hoạt động . Vụ tấn công đã đóng cửa một sân bay dân sự phục vụ một thành phố lớn ở miền nam Saudi Arabia, thêm một khía cạnh hàng không vào sự gián đoạn rộng lớn hơn. Không có xác nhận độc lập nào từ Saudi về thiệt hại radar hoặc thời gian đóng cửa tính đến ngày 5/8 .

Lưu ý quan trọng: Saudi Arabia đã không xác nhận ngay lập tức một số cuộc tấn công này, bao gồm các cuộc tấn công vào tàu chở dầu ngày 22/7 và cuộc tấn công Najran ngày 4/8 . Một số báo cáo về thiệt hại và tác động đến từ các nguồn tin khu vực hoặc tuyên bố của Houthi thay vì các tuyên bố chính thức của Saudi.