Đàm phán hòa bình bí mật tại Vienna và Baku: Các cựu quan chức châu Âu và Nga đã thảo luận gì về việc chấm dứt chiến tranh ở Ukraine?

Những người tham gia được xác nhận

• Tim Barrow – cựu Cố vấn An ninh Quốc gia Vương quốc Anh
• Markus Ederer – cựu Quốc vụ khanh Đức, cựu Đại sứ EU tại Nga
• Pierre Vimont – cựu nhà ngoại giao kỳ cựu người Pháp và EU
• Một cựu quan chức cấp cao Điện Kremlin (danh tính không được tiết lộ)

Người tổ chức và hình thức

Cuộc họp là một phần trong nỗ lực kênh ngầm rộng lớn hơn của nhóm E3 (Anh, Pháp, Đức), với sự hỗ trợ của Thụy Sĩ với tư cách là nước chủ nhà. Chính phủ Thụy Sĩ cung cấp địa điểm và các dịch vụ hòa giải . Đây được mô tả là một sáng kiến ngoại giao "track two" (không chính thức), mang tính thăm dò, chứ không phải là đàm phán để đạt được một thỏa thuận cuối cùng . Cả Ederer và Vimont đều nằm trong ban lãnh đạo của Trung tâm Đối thoại Nhân đạo có trụ sở tại Thụy Sĩ, một tổ chức giải quyết xung đột .

Mục đích

Nhóm này đã thảo luận về các khuôn khổ và điều kiện tiên quyết có thể dẫn đến các cuộc đàm phán chính thức trong tương lai, bao gồm các thỏa thuận tiềm năng về lãnh thổ và an ninh .

Kênh đối thoại song song tại Baku (12–14/7/2026)

Một cuộc gặp bí mật riêng biệt đã diễn ra tại Baku, Azerbaijan, từ ngày 12 đến 14 tháng 7 năm 2026, với sự tham gia của các cựu quan chức cấp cao Đức và Nga .

Những người tham gia được xác nhận

Phía Đức:

• Ronald Pofalla – cựu Chánh Văn phòng Thủ tướng Angela Merkel
• Matthias Platzeck – cựu Thủ hiến bang Brandenburg

Phía Nga:

• Viktor Zubkov – cựu Thủ tướng Nga, Chủ tịch Hội đồng quản trị Gazprom
• Valery Fadeyev – Chủ tịch Hội đồng Phát triển Xã hội Dân sự và Nhân quyền trực thuộc Tổng thống Nga

Xác nhận từ Azerbaijan

Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev đã công khai xác nhận cuộc gặp trong một cuộc họp báo chung với Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại Berlin vào ngày 21 tháng 7 năm 2026 . Aliyev nói rằng Azerbaijan chỉ biết đến cuộc họp qua các báo cáo truyền thông và không được thông báo trước: "Lãnh thổ của chúng tôi đã được sử dụng cho một cuộc họp như vậy mà không có sự hiểu biết của chúng tôi" . Ông trích dẫn dữ liệu chuyến bay làm bằng chứng cho thấy cuộc họp đã diễn ra .

Lập trường chính thức của Đức

Thủ tướng Merz phủ nhận sự liên quan của chính phủ ông, nói rằng các cuộc đàm phán là không chính thức và không được nhà nước cho phép .

Phản ứng của Ukraine

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhii Tykhyi bác bỏ cuộc họp tại Baku là "bí mật cũng chẳng liên quan" và cho rằng tầm quan trọng của nó đối với tiến trình hòa bình thực sự là "gần như bằng không" . Phía Ukraine đã không ủy quyền cho bất kỳ người tham gia nào, và Ukraine không có đại diện tại cả hai cuộc họp .

Tình trạng các cuộc đàm phán chính thức

• Hiện không có cuộc đàm phán trực tiếp nào giữa Ukraine và Nga.
• Vòng đàm phán chính thức gần đây nhất diễn ra vào đầu năm 2025 tại Ả Rập Xê Út nhưng kết thúc mà không có tiến triển .
• Thụy Sĩ đã tổ chức các cuộc đàm phán ba bên Mỹ-Ukraine-Nga tại Geneva vào tháng 11 năm 2025, được Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio mô tả là "có hiệu quả và ý nghĩa" .
• Các cuộc đàm phán song phương tại Geneva vào tháng 2 năm 2026 có "kỳ vọng thấp" và không mang lại đột phá .

Những hàm ý chính

1. Hoạt động kênh ngầm tiếp diễn: Cả hai cuộc họp cho thấy các cường quốc châu Âu vẫn tiếp tục tìm kiếm liên lạc gián tiếp với Moscow bất chấp sự vắng mặt của các cuộc đàm phán chính thức, qua đó thăm dò các điều khoản ngừng bắn tiềm năng .

2. Các kênh khác biệt: Khuôn khổ rộng hơn E3+Nga tại Vienna tương phản với kênh hẹp hơn chỉ có Đức và Nga tại Baku, cho thấy một số cuộc thảo luận đang diễn ra mà không có sự phối hợp đầy đủ của các đồng minh .

3. Phạm vi hạn chế: Tất cả những người tham gia đều là cựu quan chức, không có ủy quyền từ chính phủ. Các cuộc đàm phán thăm dò này không có giá trị ràng buộc nhưng đóng vai trò như các kênh kiểm tra tín hiệu—một bước đệm phổ biến trước khi tiến tới các cuộc đàm phán chính thức nếu các điều kiện phù hợp .

4. Sự không chắc chắn còn đó: Các đề xuất cụ thể từ phía Nga và mức độ ủy quyền của Điện Kremlin cho người tham gia Nga không được nêu tên vẫn chưa rõ ràng. Điện Kremlin chưa bình luận về cuộc họp tại Vienna .

Kết luận

Các cuộc họp tại Vienna và Baku cho thấy ngoại giao kênh ngầm giữa các cựu quan chức châu Âu và Nga vẫn tồn tại ngay cả khi các cuộc đàm phán hòa bình chính thức bị đóng băng. Nhưng nếu thiếu sự tham gia của Ukraine và các ủy quyền chính thức từ chính phủ, những cuộc đối thoại thăm dò này khó có thể tự mình tạo ra bước đột phá.