Cuộc can thiệp mua yen phối hợp Mỹ-Nhật tháng 8/2026: Bản chất, tác động và ảnh hưởng đến tiền tệ châu Á

Bản chất của cuộc can thiệp

Vào thứ Sáu, ngày 1 tháng 8 năm 2026, Nhật Bản và Hoa Kỳ đã tiến hành một cuộc can thiệp mua yen phối hợp — lần đầu tiên kể từ năm 1998 (và là lần đầu tiên có sự tham gia của Mỹ kể từ đợt can thiệp làm yếu yen của G7 sau trận động đất năm 2011) . Cuộc can thiệp diễn ra trong giờ giao dịch New York, ngay sau khi đồng yen lao dốc xuống 163,99 yen đổi 1 USD, mức thấp nhất trong 40 năm . Bộ Tài chính Nhật Bản xác nhận đã chi tới 36,58 tỷ USD để mua yen trong ngày hôm đó . Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama tuyên bố hành động này nhằm vào "biến động quá mức và các chuyển động thiếu trật tự" và cảnh báo rằng Tokyo "sẽ không ngần ngại thực hiện các hành động tiếp theo" .

Bối cảnh quan trọng: Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và nhà ngoại giao tiền tệ hàng đầu của Nhật Bản đã chuẩn bị cho cuộc can thiệp này từ đầu năm 2026. Các cuộc đàm phán song phương tăng cường trong chuyến thăm Tokyo của Bessent vào tháng 5, và chiến dịch này được cố tình tính toán để diễn ra vào "tuần lễ ngân hàng trung ương" cuối tháng 7, khi BOJ, Fed và BOE đều tổ chức các cuộc họp chính sách . Sự tham gia của Washington một phần xuất phát từ lo ngại rằng sự sụp đổ mất trật tự của đồng yen có thể gây bất ổn cho thị trường ngoại hối châu Á rộng lớn hơn và kích hoạt cuộc chạy đua dự trữ USD .

Tác động đến tiền tệ châu Á — Won Hàn Quốc dẫn đầu

Cuộc can thiệp có hiệu ứng lan tỏa tức thời và đáng kể trên khắp các đồng tiền châu Á:

• Won Hàn Quốc: Won tăng giá khoảng 9% trong tháng trước khi có cuộc can thiệp, mức tăng mạnh nhất kể từ khủng hoảng tài chính toàn cầu . Cơ quan ngoại hối Hàn Quốc đã tiến hành một đợt can thiệp bán USD hiếm hoi song song với hành động của Nhật Bản vào ngày 30 tháng 7, đẩy won lên mức cao nhất trong 9 tháng . Các nhà phân tích tại Citigroup và Barclays xác định won là đồng tiền châu Á có mối tương quan cao nhất với biến động của yen, tiếp theo là đô la Singapore và baht Thái Lan . The Korea Times đưa tin rằng won được coi là "người hưởng lợi lớn nhất" trong số các đồng tiền châu Á từ sự hỗ trợ phối hợp cho đồng yen .

• Ngoại hối châu Á rộng hơn: Các chiến lược gia kỳ vọng sự phục hồi của yen sẽ "kéo theo các đồng tiền châu Á khác" thông qua các kênh tương quan, giảm nguy cơ các quốc gia châu Á khác phải chịu áp lực bán USD mạnh .

Thị trường trái phiếu Nhật Bản

Cuộc can thiệp diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang trên thị trường trái phiếu chính phủ Nhật Bản:

• Lợi suất JGB chạm mức cao nhất trong nhiều thập kỷ: Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm chuẩn đạt 2,901% vào giữa tháng 7, mức chưa từng thấy kể từ năm 1996, trước khi ổn định quanh mức 2,78% . Vào ngày 4 tháng 8, lợi suất kỳ hạn 10 năm tăng 2,9 điểm cơ bản lên 2,828%, trở thành thị trường trái phiếu lớn duy nhất trên thế giới tăng trong ngày hôm đó khi lợi suất của Mỹ, Anh và Đức đều giảm . Lợi suất JGB kỳ hạn 2 năm chạm 1,54%, mức cao nhất trong 31 năm .

• "Cơn bão hoàn hảo": Reuters mô tả tình hình là "cơn bão hoàn hảo đang nổi lên trên thị trường ngoại hối và trái phiếu", lưu ý rằng Mỹ đã can thiệp để hỗ trợ yen ngay khi lợi suất JGB chạm mức kỷ lục — tạo ra một sự căng thẳng bất thường khi can thiệp tiền tệ và căng thẳng thị trường trái phiếu đang kéo theo các hướng khác nhau .

Kỳ vọng chính sách tiền tệ của BOJ

Cuộc can thiệp đã định hình lại chân trời chính sách của BOJ theo một số cách:

• Hiện trạng tại cuộc họp tháng 7: Chỉ vài ngày trước khi can thiệp, BOJ đã giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 1,0% (tỷ lệ bỏ phiếu 8-1, với thành viên hội đồng Hajime Takata bất đồng quan điểm ủng hộ tăng lên 1,25%) . Ngân hàng cảnh báo rằng lạm phát cơ bản có khả năng vượt mục tiêu 2% từ tháng 9 .

• Tín hiệu tăng lãi suất nhanh hơn: Ngay cả trước khi can thiệp, Bloomberg đưa tin rằng các quan chức BOJ "sẵn sàng tăng lãi suất với tốc độ nhanh hơn sự đồng thuận giữa các nhà kinh tế", với đồng yen yếu làm gia tăng rủi ro lạm phát . Một cuộc khảo sát của Reuters từ tháng 5 cho thấy gần 2/3 các nhà kinh tế kỳ vọng sẽ tăng lên 1,0% vào tháng 6 (đã xảy ra) và một đợt tăng khác vào tháng 10-12 .

• Kỳ vọng sau can thiệp: Cuộc can thiệp chung đã nâng cao tầm quan trọng của vấn đề. Các nhà phân tích lưu ý rằng chỉ can thiệp khó có thể giữ chân các nhà đầu cơ "nếu không có chính sách tiền tệ thắt chặt hơn" . Cả Bessent và nhà ngoại giao tiền tệ hàng đầu của Nhật Bản Mimura đều ám chỉ khả năng tăng lãi suất sớm của BOJ như một công cụ bổ sung . Một cựu quan chức BOJ nói với Reuters rằng Nhật Bản và Mỹ "chắc chắn" sẽ can thiệp lại nếu yen tiếp tục giảm, nhưng sức mạnh bền vững của yen cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc BOJ có tiếp tục tăng lãi suất hay không .

Kết luận chính: Thị trường coi cuộc can thiệp chung làm tăng khả năng BOJ tăng lãi suất sớm hơn dự kiến trước đó — có thể sớm nhất là vào cuộc họp tháng 10 — bởi vì sự phối hợp Mỹ-Nhật đã tạo ra một khuôn khổ chính sách trong đó can thiệp ngoại hối và thắt chặt tiền tệ giờ đây được liên kết rõ ràng với nhau .