Lần đầu sau 28 năm: Mỹ và Nhật Bản phối hợp can thiệp nâng giá đồng yen – Hệ lụy cho châu Á

Cuộc can thiệp: Một chiến dịch phối hợp được chuẩn bị kỹ lưỡng

Cuộc can thiệp là kết quả của nhiều tháng phối hợp hậu trường giữa Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và quan chức ngoại hối hàng đầu của Nhật Bản, với các cuộc đàm phán song phương tăng cường trong chuyến thăm của Bessent tới Tokyo vào tháng 5 . Hành động này được cố tình tính toán vào cuối tháng 7, khi BOJ, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) đều tổ chức các cuộc họp chính sách . Bộ Tài chính Nhật Bản xác nhận đã chi tới 36,58 tỷ USD để mua yen trong ngày hôm đó, và Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama cho biết động thái này nhắm vào "sự biến động quá mức và các chuyển động hỗn loạn", đồng thời tuyên bố rằng Tokyo "sẽ không ngần ngại thực hiện các hành động tiếp theo" .

Sự tham gia của Washington xuất phát từ lo ngại rằng sự sụp đổ hỗn loạn của đồng yen có thể gây bất ổn cho thị trường ngoại hối châu Á rộng lớn hơn và gây ra một cuộc chạy đua dự trữ đô la, đặc biệt khi Nhật Bản là nước nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ lớn nhất thế giới . Các chuyên gia kỳ cựu trong ngành nói với CNBC rằng một trong những mối quan tâm lớn nhất của Mỹ là tránh kịch bản Nhật Bản phải bán một lượng lớn trái phiếu Kho bạc để tài trợ cho các can thiệp đơn phương . Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York đã bán euro lấy yen thay mặt cho Bộ Tài chính thông qua Goldman Sachs và Morgan Stanley .

Tác động lên tiền tệ châu Á: Won Hàn Quốc dẫn đầu đà tăng

Cuộc can thiệp đã có hiệu ứng lan tỏa ngay lập tức trên khắp các đồng tiền châu Á, với won Hàn Quốc nổi lên như một bên hưởng lợi lớn nhất.

Đồng won đã tăng giá khoảng 9% trong tháng dẫn đến cuộc can thiệp — mức tăng hàng tháng mạnh nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu . Chính cơ quan ngoại hối Hàn Quốc cũng đã tiến hành một đợt can thiệp bán đô la hiếm hoi cùng với Nhật Bản vào ngày 30 tháng 7, đưa đồng won lên mức cao nhất trong chín tháng . Các nhà phân tích tại Citigroup và Barclays xác định won là đồng tiền châu Á có mối tương quan cao nhất với biến động của yen, tiếp theo là đô la Singapore và baht Thái Lan . Tờ Korea Times đưa tin rằng các nhà phân tích coi won là "bên hưởng lợi lớn nhất" trong số các đồng tiền châu Á từ sự hỗ trợ phối hợp cho đồng yen .

Các chiến lược gia tại nhiều ngân hàng kỳ vọng đà tăng của đồng yen sẽ "kéo theo các đồng tiền châu Á khác" thông qua các kênh tương quan, làm giảm nguy cơ các nước châu Á khác phải chịu áp lực bán đô la mạnh . Chiến dịch phối hợp cũng lôi kéo Hàn Quốc trực tiếp tham gia: Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc đã thực hiện cuộc can thiệp ngoại hối phối hợp lớn nhất trong gần ba thập kỷ .

Thị trường trái phiếu Nhật Bản: Một 'cơn bão hoàn hảo'

Cuộc can thiệp diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang trên thị trường trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB). Reuters mô tả tình hình như một "cơn bão hoàn hảo đang nổi lên trên thị trường ngoại hối và trái phiếu" .

Lợi suất trái phiếu JGB kỳ hạn 10 năm chuẩn đã đạt 2,901% vào giữa tháng 7, mức chưa từng thấy kể từ năm 1996, trước khi hạ nhiệt về khoảng 2,78% . Vào ngày 4 tháng 8, lợi suất kỳ hạn 10 năm tăng 2,9 điểm cơ bản lên 2,828%, khiến nó trở thành thị trường trái phiếu lớn duy nhất trên thế giới tăng điểm trong ngày hôm đó trong khi lợi suất của Mỹ, Anh và Đức đều giảm . Lợi suất trái phiếu JGB kỳ hạn 2 năm chạm mức 1,54%, mức cao nhất trong 31 năm .

Sự căng thẳng này rất bất thường: Mỹ can thiệp để hỗ trợ đồng yen đúng vào thời điểm lợi suất JGB đang đạt mức cao kỷ lục, nghĩa là can thiệp tiền tệ và căng thẳng thị trường trái phiếu đang kéo theo hai hướng khác nhau . Các nhà phân tích lưu ý rằng hành động phối hợp một phần nhằm ngăn chặn việc bán tháo JGBs gây ra các tác động lan tỏa toàn cầu, chẳng hạn như gây thêm áp lực tăng lên lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ vốn đã tăng .

Chính sách tiền tệ BOJ: Áp lực tăng lãi suất nhanh hơn

Cuộc can thiệp đã định hình lại kỳ vọng về lộ trình lãi suất của BOJ, liên kết rõ ràng chính sách ngoại hối với tốc độ thắt chặt tiền tệ.

Vài ngày trước cuộc can thiệp, BOJ đã giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 1,0% với tỷ lệ biểu quyết 8-1, trong đó thành viên hội đồng Hajime Takata bỏ phiếu chống để ủng hộ việc tăng lên 1,25% . Ngân hàng cảnh báo rằng lạm phát cơ bản có khả năng vượt quá mục tiêu 2% từ tháng 9 . Ngay cả trước khi can thiệp, Bloomberg đưa tin rằng các quan chức BOJ "sẵn sàng tăng lãi suất với tốc độ nhanh hơn sự đồng thuận của các nhà kinh tế", với việc đồng yen yếu làm tăng thêm rủi ro lạm phát . Một cuộc khảo sát của Reuters từ tháng 5 cho thấy gần hai phần ba các nhà kinh tế kỳ vọng sẽ tăng lãi suất lên 1,0% vào tháng 6 (điều đã xảy ra) và một đợt tăng khác vào tháng 10-12 .

Sau can thiệp chung, các bên đặt cược đã cao hơn. Các nhà phân tích chỉ ra rằng chỉ can thiệp thôi thì khó có thể ngăn chặn các nhà đầu cơ "nếu không có chính sách tiền tệ thắt chặt hơn" . Cả Bessent và quan chức ngoại hối hàng đầu của Nhật Bản đều ám chỉ khả năng BOJ tăng lãi suất sớm như một công cụ bổ sung . Một cựu quan chức BOJ nói với Reuters rằng Nhật Bản và Mỹ "chắc chắn" sẽ can thiệp trở lại nếu đồng yen tiếp tục giảm, nhưng sự mạnh lên bền vững của đồng yen cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc BOJ có tiếp tục tăng lãi suất hay không . Thị trường giải thích sự phối hợp này là làm tăng khả năng BOJ sẽ tăng lãi suất sớm hơn dự kiến, có thể ngay trong cuộc họp tháng 10 .