Xiaomi tăng giá điện thoại lần thứ hai trong năm 2026: Khủng hoảng chip nhớ do AI, ra mắt SUV SkyNomad và 'thời điểm khó khăn nhất trong một thập kỷ'

Nguyên nhân cốt lõi: Cơn sốt giá chip nhớ lịch sử

Giá chip nhớ đã tăng khoảng 300% so với cùng kỳ năm ngoái . Nguyên nhân là do sự thay đổi cấu trúc trong thị trường bán dẫn: các nhà sản xuất DRAM và NAND đã chuyển dịch năng lực sản xuất sang bộ nhớ băng thông cao (HBM) dùng cho các trung tâm dữ liệu AI, tạo ra sự khan hiếm trầm trọng đối với chip nhớ di động mà smartphone phụ thuộc vào .

Chủ tịch Redmi, ông Lưu Vỹ Băng (Lu Weibing), đã thẳng thắn một cách bất thường về mức độ nghiêm trọng. Vào ngày 2/7/2026, ông đăng rằng ngành công nghiệp điện thoại di động đang trải qua 'thời điểm khó khăn nhất trong một thập kỷ', với chi phí vượt ngoài tầm kiểm soát tràn ngập toàn bộ chuỗi cung ứng . Tại MWC 2026, ông mô tả chu kỳ giá chip nhớ hiện tại, thúc đẩy bởi nhu cầu AI, là 'chưa từng có' . Ông cũng dự đoán rằng giá chip nhớ có thể tăng cho đến cuối năm 2027 .

Các con số thực sự rất lớn. Đối với một cấu hình smartphone tầm trung với 12GB RAM và 512GB bộ nhớ, riêng chi phí linh kiện nhớ đã tăng khoảng 1.500 NDT so với quý 1/2025 — gấp khoảng bốn lần . Ông Lưu Vỹ Băng cảnh báo rằng các flagship Trung Quốc cao cấp có thể vượt mốc 10.000 NDT (khoảng 1.400 USD) trong nửa cuối năm 2026 khi các nhà sản xuất không còn khả năng hấp thụ các chi phí này .

'Lưỡng nan' của Xiaomi: Áp lực smartphone và tham vọng xe điện

Đợt tăng giá tháng 8 trùng với một trong những tuần quan trọng nhất trong lịch sử Xiaomi. Vào ngày 30/7/2026, Xiaomi đã ra mắt dòng SUV SkyNomad — phiên bản N90 Max giá 299.900 NDT và N70 Max giá 259.900 NDT — định giá thấp hơn khoảng 12% so với Tesla Model Y L và rẻ hơn đáng kể so với các đối thủ từ Li Auto và Aito (do Huawei hậu thuẫn) .

Phản ứng của thị trường rất nhanh và tiêu cực. Cổ phiếu Xiaomi đã giảm tới 11% một ngày sau khi ra mắt, đóng cửa giảm khoảng 7-8%, khi các nhà đầu tư lo ngại về áp lực biên lợi nhuận từ việc định giá xe điện quá mạnh tay kết hợp với những khó khăn ngày càng tăng từ mảng điện thoại thông minh . Một nhà phân tích của Seeking Alpha đã hạ xếp hạng cổ phiếu Xiaomi từ 'Mua' xuống 'Giữ' vào ngày 14/7, với lý do lo ngại về biên lợi nhuận từ xe điện và cuộc khủng hoảng chip .

Càng thêm áp lực, Xiaomi đồng thời cắt giảm khoảng 30% mục tiêu xuất xưởng smartphone năm 2026 — từ tham vọng trước đó xuống còn khoảng 95 triệu máy — trực tiếp do tình trạng thiếu hụt chip nhớ . Trong khi đó, mảng xe điện của Xiaomi tiếp tục báo lỗ nặng, với khoản lỗ 457 triệu USD, tương đương khoảng 5.600 USD cho mỗi xe bàn giao .

Áp lực lan tỏa lên Samsung, Oppo và các hãng khác

Cuộc khủng hoảng chip nhớ đang định hình lại toàn bộ thị trường smartphone toàn cầu. IDC dự báo thị trường smartphone toàn cầu sẽ giảm 12,9% trong năm 2026 — mức giảm tồi tệ nhất trong hơn một thập kỷ và mô tả đây là 'cuộc khủng hoảng chưa từng có' .

Điện thoại giá rẻ bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Các nhà phân tích cảnh báo rằng điện thoại giá rẻ có lãi đã trở nên 'không thể sản xuất được' vì chi phí chip nhớ tiêu tốn toàn bộ chi phí linh kiện của những máy giá thấp. Chi phí chip nhớ cho điện thoại dưới 100 USD đã tăng vọt 400% trong quý 3/2026, lên 70 USD mỗi máy từ mức chỉ 14 USD một năm trước đó . Các thương hiệu Trung Quốc bao gồm Oppo, Honor và Vivo đang phải đối mặt với sự sụt giảm xuất xưởng lớn nhất, thậm chí một số hãng được cho là đang trì hoãn hoặc hủy bỏ các đợt ra mắt siêu phẩm cao cấp .

Samsung có một vị thế bất đối xứng: vừa là nhà sản xuất chip nhớ vừa là nhà sản xuất điện thoại thông minh, hãng được hưởng lợi từ giá chip nhớ cao hơn, tạo ra một vùng đệm tài chính mà các OEM Trung Quốc không có. Điều này đang định hình lại động lực cạnh tranh, với khả năng Samsung sẽ giành thị phần trong khi các đối thủ rút lui .

Tình trạng thiếu chip nhớ bắt nguồn trực tiếp từ nhu cầu AI. Các gã khổng lồ công nghệ như Nvidia đang thúc đẩy nhu cầu khổng lồ về bộ nhớ băng thông cao (HBM), một loại chip tiên tiến hơn sử dụng cùng dây chuyền sản xuất với các chip DRAM và NAND tiêu chuẩn dùng trong điện thoại thông minh . Nhu cầu AI này đã tạo ra thứ mà IDC gọi là 'sự gián đoạn giống như sóng thần' trong chuỗi cung ứng bộ nhớ . Chủ tịch Xiaomi, ông Lưu Vỹ Băng, lưu ý rằng sản lượng bộ nhớ mới có thể sẽ không có cho đến năm 2027, và ngành công nghiệp kỳ vọng chu kỳ tăng giá sẽ tiếp tục ít nhất cho đến năm 2027 .

Nói tóm lại, chính sự dịch chuyển nguồn cung chip nhớ do AI thúc đẩy đã khiến chi phí linh kiện tăng 300% và đang siết chặt mọi nhà sản xuất điện thoại thông minh. Xiaomi đặc biệt dễ bị tổn thương vì mô hình khối lượng lớn, biên lợi nhuận mỏng của hãng không còn chỗ trống để hấp thụ chi phí — do đó họ phải liên tục tăng giá và giảm mạnh mục tiêu xuất xưởng — trong khi việc chuyển hướng sang xe điện đầy tốn kém càng làm tăng thêm mối lo ngại của các nhà đầu tư.