Căng thẳng Mỹ-Trung gia tăng xung quanh mô hình AI Mythos của Anthropic

Căng thẳng xung quanh mô hình AI Mythos của Anthropic đã trở thành điểm nóng trung tâm trong quan hệ Mỹ-Trung, với việc Bắc Kinh lo sợ mô hình này có thể được sử dụng như vũ khí mạng tấn công, Washington áp đặt và sau đó dỡ bỏ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu khẩn cấp sau một vụ vi phạm bị nghi ngờ có liên quan đến Trung Quốc, và một cuộc đối đầu chính trị cấp cao dự kiến sẽ diễn ra tại hội nghị thượng đỉnh Trump-Xi vào tháng 9 năm 2026 .

Trung Quốc lo ngại Mythos là vũ khí mạng tấn công

Bắc Kinh coi mô hình Mythos của Anthropic là một vũ khí mạng tấn công tiềm năng do khả năng đã được chứng minh trong việc tự động phát hiện và khai thác các lỗ hổng zero-day trong trình duyệt và hệ điều hành với tốc độ chưa từng có . Các quan chức Trung Quốc đang soạn thảo các biện pháp trả đũa tiềm năng trong trường hợp Washington sử dụng mô hình này để nhắm vào cơ sở hạ tầng của Trung Quốc . Zhou Hongyi, nhà sáng lập gã khổng lồ an ninh mạng Trung Quốc 360 Security Technology, đã gọi Mythos là một "vũ khí hạt nhân mạng" mà Trung Quốc không thể để nằm một mình trong tay Mỹ .

Kiểm soát xuất khẩu của Mỹ và vụ vi phạm bị nghi ngờ

Vào ngày 12 tháng 6 năm 2026, Bộ Thương mại Mỹ đã áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu khẩn cấp đối với các mô hình Mythos 5 và Fable 5 của Anthropic, yêu cầu Anthropic đình chỉ ngay lập tức quyền truy cập của người dùng nước ngoài . Động thái này được kích hoạt bởi một cảnh báo từ CEO Amazon Andy Jassy và những nghi ngờ cụ thể rằng một nhóm có liên quan đến Trung Quốc đã có được quyền truy cập trái phép vào mô hình . Bộ Thương mại viện dẫn rủi ro rằng các công nghệ này có thể bị chuyển hướng cho tình báo quân sự nước ngoài . Anthropic đã đột ngột vô hiệu hóa quyền truy cập vào cả hai mô hình cho người dùng nước ngoài trên toàn thế giới .

Kiểm soát được dỡ bỏ, nhưng căng thẳng vẫn còn

Chưa đầy ba tuần sau đó, vào ngày 30 tháng 6, chính quyền Trump đã dỡ bỏ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu sau khi Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick mô tả đó là sự hợp tác chặt chẽ với Anthropic để điều chỉnh các mô hình phù hợp với sự chấp thuận của chính phủ Mỹ . Các nhà phê bình tại Viện Peterson cho rằng các biện pháp kiểm soát tùy tiện này phản tác dụng, có khả năng thúc đẩy động lực phát triển các giải pháp thay thế nội địa của Trung Quốc .

Trung Quốc thúc đẩy tiếp cận trước thềm hội nghị thượng đỉnh tháng 9

Trung Quốc đang thúc đẩy quyền tiếp cận Mythos – hoặc ít nhất là các đảm bảo về việc không triển khai nó – trước thềm hội nghị thượng đỉnh dự kiến giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump vào tháng 9 năm 2026 . Bắc Kinh ngày càng lo lắng rằng mô hình này có thể được sử dụng để tấn công nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, thêm một vấn đề dễ bùng nổ vào căng thẳng song phương vốn đã gia tăng .

Cuộc chạy đua AI rộng lớn hơn: Chưng cất, mô hình trọng lượng mở và cuộc tranh giành quyền kiểm soát

• Khoảng cách thu hẹp: Các ước tính của Mỹ cho thấy Mỹ chỉ còn 6–12 tháng trước khi Trung Quốc có được quyền truy cập vào một mô hình tiên tiến tương đương (thông qua chưng cất hoặc đánh cắp) hoặc phát triển đối thủ cạnh tranh nội địa có khả năng được sử dụng như vũ khí mạng .
• Phản ứng nội địa của Trung Quốc: Vào ngày 25 tháng 6 năm 2026, 360 Security Technology tuyên bố đã phát triển một hệ thống AI nội địa có khả năng ngang bằng với Mythos, coi đó là một biện pháp răn đe chiến lược mà Trung Quốc không thể thiếu .
• Lo ngại về chưng cất: Mỹ lo ngại rằng Trung Quốc có thể sử dụng kỹ thuật chưng cất mô hình (model distillation) — trích xuất khả năng của một mô hình tiên tiến thông qua các truy vấn lặp đi lặp lại — hoặc đánh cắp trọng số để sao chép Mythos mà không được phép, một mối lo ngại đã trực tiếp thúc đẩy lệnh siết chặt xuất khẩu .
• Tranh luận về trọng lượng mở: Tập phim này đã làm gia tăng cuộc tranh luận toàn cầu về việc liệu các mô hình AI mạnh nhất nên có trọng lượng mở và được tiếp cận rộng rãi, hay bị kiểm soát chặt chẽ như các công nghệ lưỡng dụng tương tự vật liệu hạt nhân.

Bế tắc Mythos minh họa cho một sự thay đổi cơ bản: các mô hình AI có thể tự động tìm và khai thác lỗ hổng phần mềm hiện được coi là tài sản quân sự chiến lược, không chỉ là sản phẩm thương mại, và việc kiểm soát chúng đang nổi lên như cuộc cạnh tranh công nghệ xác định giữa Mỹ và Trung Quốc.