Khủng hoảng dầu tháng 7/2026: Eo biển Hormuz tái phong tỏa, châu Á lao đao

Đến giữa tháng 7, S&P Global báo cáo rằng dòng chảy dầu từ Vùng Vịnh vẫn thấp hơn 50% so với mức trước chiến tranh . Sự leo thang trong tháng 7 - bao gồm việc Mỹ tuyên bố phong tỏa hải quân toàn bộ đường bờ biển của Iran vào ngày 13/7 - đã đẩy giá dầu Brent lên mức cao nhất trong một tháng . Các kế hoạch tăng sản lượng của các nhà máy lọc dầu châu Á trong tháng 8 bị đe dọa trực tiếp .

Lệnh ngừng bắn mong manh và ngắn ngủi ở Eo biển Hormuz

Lệnh ngừng bắn không bao giờ bền vững: mỗi thỏa thuận ngừng bắn nhanh chóng bị phá vỡ, và dòng chảy dầu từ Vùng Vịnh không bao giờ phục hồi về mức trước chiến tranh trong suốt tháng 7.

• Cuối tháng 6 đến đầu tháng 7: Việc mở cửa trở lại tạm thời của eo biển cho phép giao thông tàu chở dầu nối lại nhanh hơn nhiều nhà phân tích dự kiến. Giá dầu Brent nhanh chóng giảm trở lại mức trước chiến tranh khoảng 71 USD/thùng vào ngày 2/7 . Tổng thống Mỹ tuyên bố có "dư thừa dầu" từ các tàu đã thoát khỏi eo biển .
• Ngày 8/7 sụp đổ: Mỹ phát động các cuộc tấn công mới vào Iran, và giá dầu Brent tăng hơn 3% chỉ trong một ngày, đảo ngược đà giảm về mức trước chiến tranh .
• Giữa tháng 7 leo thang: Mỹ tái áp đặt lệnh phong tỏa hải quân toàn diện bờ biển Iran vào ngày 13/7, gây ra một đợt tăng giá dầu 9% chỉ trong một ngày . Iran bắt đầu ngăn chặn tàu thuyền trong eo biển một lần nữa .
• Cuối tháng 7 tạm dừng: Vào ngày 26-27/7, cả hai bên tạm dừng các cuộc tấn công, làm dấy lên hy vọng về ngoại giao. Giá dầu Brent giảm 4,1% vào ngày 27/7 và tiếp tục giảm xuống mức giữa 80 USD vào ngày 28/7 . Tuy nhiên, không có thỏa thuận lâu dài nào đạt được.

Diễn biến giá dầu Brent trong tháng 7/2026

Tháng 7 chứng kiến sự biến động giá cực đoan:

• Ngày 2/7: ~71 USD/thùng, định giá trước chiến tranh nhờ hy vọng ngừng bắn
• Ngày 8/7: Tăng >3%, Mỹ tấn công Iran
• Ngày 13/7: +9% lên mức cao nhất trong một tháng, Mỹ thông báo phong tỏa hải quân toàn diện
• Ngày 14-15/7: ~84,91 USD, phong tỏa có hiệu lực, Brent ở mức cao nhất 4 tuần
• Ngày 20/7: >90 USD/thùng, Mỹ và Iran mở rộng tấn công
• Ngày 24/7: ~100 USD/thùng, Iran bác bỏ đề xuất ngừng bắn của Mỹ
• Ngày 27/7: -4,1% (xuống ~84 USD), Mỹ và Iran tạm dừng tấn công
• Ngày 28/7: ~86,52 USD (tiếp tục giảm), lệnh tạm dừng được duy trì, hy vọng hạ nhiệt
• Ngày 31/7: ~88 USD/thùng, nhiều nguồn cung hơn, vẫn trên đà tăng ~20% trong tháng

Giá dầu Brent đóng cửa tháng 7 tăng khoảng 20% so với đầu tháng, bất chấp sự sụt giảm vào cuối tháng . Dự báo năng lượng ngắn hạn tháng 7 của EIA đưa ra mức giá Brent trung bình 96 USD/thùng cho cả năm 2026 và 76 USD vào năm 2027 .

Dự báo dòng tiền của ngành năng lượng

Các nhà phân tích đã điều chỉnh mạnh dự báo giá dầu cho năm 2026:

• Thâm hụt thị trường: Các nhà phân tích cảnh báo chiến tranh Iran sẽ đẩy thị trường dầu toàn cầu vào tình trạng thâm hụt nguồn cung trong năm 2026, với sự thiếu hụt nghiêm trọng nhất trong quý II và khả năng dư thừa nguồn cung chỉ có thể xuất hiện vào quý IV .
• Lộ trình bình thường hóa Eo biển Hormuz: EIA giả định các chuyến hàng dầu qua Eo biển Hormuz sẽ nối lại trong quý III/2026 nhưng cần "nhiều tháng để tăng tốc" và sẽ không đạt được lưu lượng giao thông trước xung đột cho đến đầu năm 2027 .
• Rủi ro giảm giá: Các nhà phân tích cảnh báo rằng nếu không có sự mở cửa trở lại lâu dài của eo biển, thị trường dầu thô, sản phẩm tinh chế và LNG sẽ phải đối mặt với "áp lực gia tăng vào mùa thu" .

Vào cuối tháng 5, một cuộc thăm dò của Reuters với 33 nhà kinh tế và nhà phân tích dự báo giá dầu Brent trung bình 84,44 USD/thùng cho năm 2026 và WTI ở mức 84,63 USD . Dự báo tháng 4 của EIA đã đưa ra mức giá Brent là 103 USD/thùng vào tháng 3/2026 .

Lợi nhuận của các tập đoàn thương mại Nhật Bản: Kẻ thắng, người thua

Năm tập đoàn thương mại lớn của Nhật Bản là những người hưởng lợi chính từ sự gián đoạn nguồn cung:

• Dự báo lợi nhuận kỷ lục: Marubeni, Itochu và Sumitomo đều dự báo lợi nhuận năm kỷ lục trong năm tài chính 2026, trong khi Mitsui và Mitsubishi cũng dự báo lợi nhuận tăng .
• Mitsubishi Corp: Dự báo thu nhập ròng có thể tăng 37% lên 1,1 nghìn tỷ yên (7 tỷ USD) nhờ mảng kinh doanh khí đốt và đồng mạnh .
• Sumitomo Corp: Dự báo năm thứ năm liên tiếp đạt lợi nhuận kỷ lục .
• Ngược lại với các công ty điện lực: Các công ty điện lực trong nước cảnh báo lợi nhuận có thể giảm do chi phí năng lượng tăng . Tokyo Gas báo cáo lợi nhuận ròng quý I (tháng 4-6) giảm 65%, một phần do không có các khoản lãi một lần, mặc dù mảng kinh doanh khí đá phiến Mỹ đã thúc đẩy doanh thu .
• Áp lực vĩ mô: Bloomberg ước tính giá dầu Brent tăng 10% sẽ làm giảm 1-2% thu nhập ròng của các công ty Nhật Bản nói chung . Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã cảnh báo về áp lực lạm phát gia tăng từ chiến tranh, làm tăng khả năng tăng lãi suất hơn nữa .

Triển vọng bình thường hóa bền vững: Cực kỳ bất ổn

Con đường bình thường hóa vẫn còn nhiều bất ổn sâu sắc vào cuối tháng 7/2026:

• Không có đột phá ngoại giao: Iran đã bác bỏ đề xuất ngừng bắn của Mỹ vào cuối tháng 7, và các cuộc đàm phán không cho thấy tiến triển đáng kể .
• Leo thang tái diễn: Mỗi giai đoạn hạ nhiệt đều tiếp nối bằng các cuộc tấn công mới, khiến việc mở cửa trở lại bền vững của eo biển trở nên khó nắm bắt.
• Lộ trình phục hồi chậm: Ngay cả trong kịch bản ngoại giao tốt nhất, EIA cho biết lưu lượng giao thông qua Hormuz sẽ không trở lại mức trước chiến tranh cho đến đầu năm 2027 .
• Mối đe dọa Houthi: Iran đã yêu cầu lực lượng Houthi ở Yemen sẵn sàng đóng cửa tuyến đường dầu trên Biển Đỏ, thêm một rủi ro tại điểm nghẽn khác .
• Áp lực tăng giá mang tính cơ cấu: Sự kết hợp của gián đoạn nguồn cung dai dẳng, tồn kho toàn cầu cạn kiệt và tốc độ tăng trưởng chậm của các dòng chảy thay thế (dầu thô Mỹ, giải phóng kho dự trữ chiến lược) khiến thị trường luôn trong tình trạng thắt chặt về mặt cơ cấu .

Tóm lại, tháng 7/2026 là một tháng đầy biến động - một sự trở lại ngắn ngủi về mức giá trước chiến tranh, một cú tăng vọt lên 100 USD, và một sự sụt giảm vào cuối tháng - nhưng không có giải pháp lâu dài. Khối lượng nhập khẩu của châu Á chỉ phục hồi một phần nhỏ so với mức đáy khủng hoảng, và lệnh ngừng bắn ở Eo biển Hormuz chỉ là một sự tạm dừng nhất thời, không phải là một bước ngoặt. Các tập đoàn thương mại Nhật Bản công bố hướng dẫn lợi nhuận kỷ lục nhờ giá năng lượng tăng cao, trong khi triển vọng rộng hơn hoàn toàn phụ thuộc vào việc liệu ngoại giao Mỹ-Iran có thể tạo ra một sự mở cửa trở lại bền vững của eo biển hay không - một viễn cảnh vẫn còn ngoài tầm với.