SoftBank lao đao với ván cược AI tỷ đô: Gánh nặng nợ đè nặng trước báo cáo tài chính

Khi SoftBank Group chuẩn bị công bố báo cáo lợi nhuận quý đầu tiên của năm tài chính vào ngày 6/8/2026, áp lực lên ván cược AI đầy rủi ro của Masayoshi Son chưa bao giờ lớn hơn thế. Tập đoàn công nghệ Nhật Bản đã cam kết hơn 60 tỷ USD cho OpenAI và hạ tầng AI liên quan. Tuy nhiên, để giữ vững cam kết này, SoftBank buộc phải huy động, tái cấp vốn hoặc trả một khoản nợ khổng lồ chưa từng có. Trong khi đó, cổ phiếu của hãng đã giảm khoảng một nửa kể từ đầu tháng 6, triển vọng tín dụng bị S&P hạ xuống mức tiêu cực, và các ngân hàng đang phản đối việc sử dụng cổ phần tại các công ty tư nhân làm tài sản thế chấp. Dưới đây là phân tích chi tiết về những áp lực tài chính then chốt trước thềm báo cáo lợi nhuận ngày 6/8.

Nợ và nghĩa vụ tài trợ

• Hơn 60 tỷ USD đã cam kết cho OpenAI và hạ tầng AI. SoftBank đã cam kết tổng đầu tư hơn 60 tỷ USD vào OpenAI, bao gồm khoản đầu tư bổ sung 30 tỷ USD theo thỏa thuận dứt khoát được công bố vào tháng 2/2026 .
• 30 tỷ USD nghĩa vụ đến hạn trong nửa cuối năm 2026. Các yêu cầu tài trợ ngắn hạn này sẽ đến hạn trước khi SoftBank có thể tái cấp vốn cho các khoản vay lớn hơn .
• Khoản vay cầu không bảo đảm 40 tỷ USD đáo hạn vào tháng 3/2027. Được ký kết vào ngày 27/3/2026, khoản vay 12 tháng này do JPMorgan, Goldman Sachs, Mizuho và các ngân hàng khác thu xếp để tài trợ cho khoản đầu tư bổ sung vào OpenAI . Gần đây, khoản vay này đã thu hút thêm 21 bên cho vay, bao gồm First Abu Dhabi Bank, GIC và Standard Chartered trong giai đoạn hợp vốn hóa .
• Khoản vay ký quỹ 20 tỷ USD từ Arm. SoftBank đã thu xếp khoản vay ký quỹ trị giá 20 tỷ USD được đảm bảo bằng cổ phần tại nhà thiết kế chip Arm .
• Phát hành trái phiếu không bảo đảm 90 tỷ yên (550 triệu USD). Được định giá vào ngày 29/7/2026 với lãi suất coupon cao nhất trong năm cho trái phiếu yên dành cho tổ chức, đợt phát hành hai kỳ hạn (80 tỷ yên trái phiếu 3 năm với lãi suất 3,270% và 10 tỷ yên trái phiếu 5 năm với lãi suất 3,886%) được sử dụng để tái cấp vốn cho các đợt mua lại trái phiếu đến hạn vào tháng 9/2026 .
• Có thông tin cho rằng SoftBank đang chuẩn bị phát hành trái phiếu 60 tỷ USD lớn hơn nhiều — đây sẽ là đợt phát hành trái phiếu lớn nhất từ trước đến nay — để tiếp tục tài trợ cho ván cược OpenAI .

Tài sản thế chấp và rủi ro thanh khoản

• Nỗ lực sử dụng cổ phần OpenAI làm tài sản thế chấp cho khoản vay 10 tỷ USD bị đình trệ. SoftBank đã mở lại các cuộc đàm phán với các bên cho vay vào tháng 7/2026 để vay khoản vay được đảm bảo bằng cổ phần OpenAI, nhưng những nỗ lực trước đó đã vấp phải sự phản đối về vấn đề định giá. Họ đã đưa ra cam kết bảo lãnh hoàn trả toàn bộ công ty như một nhượng bộ — cho phép các ngân hàng có quyền truy thu SoftBank nếu các cổ phần thế chấp mất giá trị .
• Rủi ro OpenAI không thể tự huy động vốn ở mức định giá cao. Đây là một điểm yếu mang tính cấu trúc: nếu định giá tư nhân của OpenAI giảm hoặc đợt IPO của họ bị trì hoãn, giá trị tài sản thế chấp và khả năng tái cấp vốn của SoftBank sẽ bị ảnh hưởng.
• Cảnh báo rằng sự sụt giảm định giá của Arm có thể gây ra tình trạng thắt chặt thanh khoản. Với khoản vay ký quỹ 20 tỷ USD từ Arm, một sự sụt giảm đáng kể trong giá cổ phiếu Arm có thể kích hoạt các lệnh gọi ký quỹ, buộc SoftBank phải bổ sung tài sản thế chấp hoặc bán tài sản .

Thị trường và các tín hiệu tín dụng

• Giá cổ phiếu giảm khoảng 50% kể từ đầu tháng 6. Cổ phiếu SoftBank đã giảm hơn 11% chỉ trong một ngày vào ngày 4/6/2026, giữa làn sóng bán tháo công nghệ, và tiếp tục giảm đến giữa tháng 6, đánh mất vị thế là công ty giá trị nhất Nhật Bản .
• S&P sửa đổi triển vọng tín dụng xuống mức tiêu cực. Vào tháng 3/2026, S&P Global đã hạ triển vọng của SoftBank từ ổn định xuống tiêu cực, với lý do lo ngại rằng khoản đầu tư bổ sung 30 tỷ USD vào OpenAI có thể gây hại đến thanh khoản và chất lượng tín dụng của tài sản .
• Deutsche Bank hạ bậc xếp hạng. Nhà phân tích Peter Milliken của Deutsche Bank đã hạ bậc cổ phiếu SoftBank xuống 'Giữ' (Hold) từ 'Mua' (Buy) vào đầu tháng 6/2026, với lý do lo ngại về "cơn sốt AI" .

Động lực cốt lõi

SoftBank đang theo đuổi chiến lược AI 'tất tay' đòi hỏi họ phải đồng thời huy động khoản nợ chưa từng có, thế chấp các tài sản giá trị nhất (cổ phần tại Arm và OpenAI) làm tài sản đảm bảo, và tái cấp vốn cho khoản vay cầu 40 tỷ USD trong vòng 12 tháng — tất cả trong khi cổ phiếu giảm một nửa, triển vọng tín dụng ở mức tiêu cực, và các bên cho vay yêu cầu các bảo lãnh bổ sung trước khi chấp nhận cổ phần AI của công ty tư nhân làm tài sản thế chấp. Báo cáo lợi nhuận ngày 6/8 sẽ được theo dõi chặt chẽ để tìm kiếm bất kỳ cập nhật nào về kế hoạch tài trợ, quỹ đạo định giá của Arm và khả năng của SoftBank trong việc quản lý các nghĩa vụ 30 tỷ USD trong nửa cuối năm 2026.