Siêu El Niño 2026-27: Sản lượng cây trồng suy giảm, nguy cơ lạm phát lương thực và tác động đến chuỗi cung ứng toàn cầu

Brazil – Đậu tương giảm khoảng 2,7%

S&P Global ghi nhận sản lượng đậu tương Brazil được dự báo giảm trong niên vụ 2026-27 . Rabobank dự báo tốc độ tăng trưởng sản xuất đậu tương của Brazil sẽ "chậm lại đáng kể" so với mức 3-4%/năm của giai đoạn trước . Ngân hàng này dự báo vụ thu hoạch 2026/27 đạt 178 triệu tấn, giảm từ mức 182 triệu tấn của vụ 2025/26 .

Brazil – Ngô cũng đối mặt rủi ro

Bank of America cho biết sản lượng ngô Brazil đang "chịu rủi ro cao" và dự kiến giảm khoảng 10% so với năm trước .

Rủi ro về giá hàng hóa và lạm phát

Tác động tài chính của sự sụt giảm sản lượng này đã bắt đầu được phản ánh vào thị trường. Goldman Sachs dự báo giá lương thực toàn cầu sẽ tăng 15,8% do cường độ mạnh của đợt El Niño này , và cảnh báo lạm phát thực phẩm tại G7 có thể lên hai con số vào năm 2027 . Hậu quả, theo Goldman Sachs, có thể phải đến nửa cuối năm 2028 mới "bộc lộ hết" .

• S&P Global cảnh báo "một đợt El Niño mạnh vào cuối năm 2026 - đầu năm 2027 sẽ làm gia tăng biến động do thời tiết, với rủi ro lớn nhất tập trung tại Brazil, Australia, Ấn Độ và Đông Nam Á" .
• Allianz Research ước tính một siêu El Niño sẽ truyền áp lực lạm phát tại châu Á chủ yếu qua giá lương thực, trong đó Indonesia bị ảnh hưởng nặng nhất (+2,3 điểm phần trăm) và Malaysia cũng nằm trong vùng rủi ro .
• Societe Generale báo cáo giá hàng hóa nông nghiệp đã tăng 7% chỉ trong tháng 7, riêng các mặt hàng như ca cao, cà phê và lúa mì tăng 8% chỉ trong một tuần .
• Schroders lưu ý nếu mối tương quan trong quá khứ vẫn được duy trì, một siêu El Niño sẽ đồng nghĩa với khả năng giá lương thực toàn cầu tăng gấp đôi trong năm tới .

Cảnh báo thời tiết cực đoan từ WMO và S&P Global

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) xác nhận El Niño đã phát triển từ đầu tháng 7 và dự kiến sẽ "chi phối các mô hình khí hậu toàn cầu trong giai đoạn tháng 8-10 năm 2026", gây ra nhiệt độ cao hơn bình thường và thay đổi lớn về lượng mưa .

WMO cảnh báo về lượng mưa thấp hơn và nhiệt độ cao hơn tại Australia, Indonesia, Ấn Độ, một phần Nam Á và bắc Nam Mỹ, trong khi một số khu vực Bắc Mỹ và nam Nam Mỹ có thể hứng chịu lượng mưa quá mức gây lũ lụt .

S&P Global nhấn mạnh sự kiện này sẽ làm gia tăng cả hạn hán và mưa lớn ở các khu vực khác nhau, với Australia, Brazil, Ấn Độ và Đông Nam Á đối mặt với rủi ro lớn nhất .

Đợt nắng nóng tại Trung Quốc – Cú sốc chồng chất

Gây thêm áp lực lên nguồn cung toàn cầu, một đợt nắng nóng nghiêm trọng đang bao trùm các vựa lúa phía bắc và đông Trung Quốc, đe dọa sản lượng ngô, lúa gạo và bông trong giai đoạn phát triển quan trọng của cây trồng (ngô giai đoạn làm hạt, bông giai đoạn đậu quả) . Nhiệt độ từ 35°C đến 40°C đang kéo dài tại các khu vực sản xuất trọng điểm .

Cơ quan khí tượng nhà nước Trung Quốc đã cảnh báo nguy cơ thời tiết cực đoan gia tăng từ đợt El Niño mạnh . Tỉnh Sơn Đông, chiếm khoảng 10% sản lượng ngô Trung Quốc, cảnh báo nhiệt độ và độ ẩm cao làm tăng nguy cơ giảm năng suất . Điều này tạo thêm áp lực lên nguồn cung nội địa và có thể buộc Trung Quốc tăng nhập khẩu, làm thắt chặt hơn nữa thị trường ngũ cốc toàn cầu.

Các yếu tố hạn chế và lưu ý quan trọng

Tình hình không phải không có những yếu tố giảm nhẹ. Mức độ nghiêm trọng của tác động cuối cùng sẽ phụ thuộc vào một số yếu tố:

• Dự trữ ngũ cốc toàn cầu gồm gạo, đậu tương, ngô và lúa mì đang tiến gần mức cao kỷ lục, có thể giúp giảm nhẹ cú sốc nguồn cung trước mắt . Reuters nhận định lượng dự trữ gần kỷ lục này tạo ra bộ đệm không có trong các đợt El Niño lớn trước đây.
• FAO dự báo sản lượng ngũ cốc toàn cầu năm 2026 cao thứ hai trong lịch sử, dù thấp hơn 1,9% so với mức kỷ lục năm trước .
• Các khu vực như Biển Đen, châu Âu và một phần Trung Quốc có thể chịu tác động ít nghiêm trọng hơn từ El Niño .
• Argentina được dự báo là quốc gia hưởng lợi ròng, với dự báo xuất khẩu ngô được điều chỉnh tăng 25% so với cùng kỳ năm trước .
• Tuy nhiên, Reuters lưu ý các biện pháp hạn chế xuất khẩu tiềm năng từ các nhà sản xuất chính vẫn có thể gây áp lực lên nước nhập khẩu ngay cả khi không có sự thiếu hụt trên diện rộng .
• Tác động lên nguồn cũng đến một cách chậm: Interactive Brokers lưu ý mức suy giảm sản lượng do El Niño thường đạt đỉnh 6–12 tháng sau sự kiện chính, nghĩa là tác động nặng nề nhất có thể chưa xuất hiện trong số liệu cho đến tận năm 2027 .