Iran tiết lộ kế hoạch tấn công tên lửa vào Ukraine – rồi hủy bỏ sau lời xin lỗi của Kiev

Sự tiết lộ này hé lộ một góc nhìn hiếm hoi về quá trình ra quyết định quân sự của Iran trong bối cảnh căng thẳng đa chiều leo thang. Nó cũng phản ánh một mô hình song song: Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần chuẩn bị các cuộc tấn công lớn vào Iran, nhưng đều hủy bỏ vào phút chót vì lý do ngoại giao .

Nguyên nhân: Một cuộc tấn công tàu ở Biển Caspi

Sự kiện châm ngòi cho kế hoạch trả đũa của Iran là một cuộc tấn công của Ukraine vào một tàu của Iran ở Biển Caspi, xảy ra vào khoảng ngày 25/7/2026 . Các báo cáo mô tả mục tiêu là một tàu thương mại của Iran . Rezaei nói rằng Iran đã xác định ba mục tiêu ở Ukraine và "đã xác định mục tiêu, tên lửa đã nạp đạn" trước khi chiến dịch bị hủy bỏ .

Hãng thông tấn Fars liên kết với nhà nước Iran đưa tin rằng một thủy thủ đã thiệt mạng trong vụ tấn công tàu .

Tại sao Iran hủy bỏ các cuộc tấn công

Theo Rezaei, các cuộc tấn công theo kế hoạch đã bị hủy bỏ sau khi Ukraine trực tiếp xin lỗi Iran, coi vụ tấn công tàu là một sai lầm . "Chúng tôi đã sẵn sàng tấn công ba mục tiêu ở Ukraine, nhưng sau khi nước này xin lỗi, chúng tôi đã hủy bỏ cuộc tấn công," Rezaei nói trong cuộc phỏng vấn . Cách kể của Iran mô tả việc hủy bỏ này như một lối thoát ngoại giao hơn là một sự giảm leo thang quân sự .

Tuy nhiên, chưa có bằng chứng độc lập nào xác minh tuyên bố của Rezaei, và các quan chức Ukraine chưa xác nhận công khai việc đã đưa ra lời xin lỗi cho một cuộc tấn công có chủ đích .

Hình ảnh phản chiếu: Trump liên tục hủy bỏ các cuộc tấn công vào Iran

Tình tiết này diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến Mỹ-Iran đang diễn ra, kéo dài hơn năm tháng (từ khoảng tháng 3/2026) . Một điểm tương đồng nổi bật: Tổng thống Trump đã nhiều lần tuyên bố – gần đây nhất là vào ngày 2/8/2026 – rằng ông đã hủy bỏ các cuộc tấn công theo kế hoạch của Mỹ vào Iran, với lý do Tehran và các quốc gia Trung Đông khác yêu cầu thêm thời gian cho ngoại giao .

Nhà Trắng đã xem xét các kế hoạch tấn công quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran trước khi hủy bỏ . Trump tuyên bố vào ngày 3/8 rằng các cuộc đàm phán Mỹ-Iran sắp bắt đầu, và cả hai bên tạm dừng các cuộc tấn công vào cuối tuần để tạo "không gian cho ngoại giao" .

Thị trường dầu mỏ phản ứng với mọi tín hiệu

Mô hình đe dọa leo thang sau đó tạm dừng ngoại giao đã có tác động trực tiếp và biến động mạnh đến thị trường dầu mỏ toàn cầu:

• Vào ngày 2-3/8/2026, sau khi Trump hủy bỏ các cuộc tấn công theo kế hoạch, giá dầu thô Brent tương lai giảm 4,4% xuống còn khoảng 84 USD/thùng và WTI giảm 4,5% xuống còn khoảng 81 USD/thùng, khi thị trường định giá rủi ro địa chính trị thấp hơn .
• Trước đó vào tháng 7/2026, giá dầu đã giảm 4-5% trong các đợt tạm dừng tương tự, và tăng vọt khi căng thẳng leo thang ở eo biển Hormuz .

Giá dầu đặc biệt nhạy cảm với bất kỳ tín hiệu giảm leo thang nào vì xung đột đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz, một điểm nghẽn quan trọng đối với nguồn cung dầu thô toàn cầu .

Ý nghĩa rộng hơn: Ngoại giao cưỡng ép trên nhiều mặt trận

Kế hoạch tấn công Ukraine cho thấy Iran sẵn sàng mở thêm các mặt trận – trong trường hợp này là Biển Caspi và Đông Âu – trong bối cảnh cuộc xung đột Mỹ-Iran rộng lớn hơn. Mô hình song song – Iran chuẩn bị tấn công nhưng rút lui sau một tín hiệu ngoại giao, cũng giống như Trump nhiều lần chuẩn bị tấn công Iran nhưng rút lui vì ngoại giao – nhấn mạnh cách cả hai bên sử dụng mối đe dọa leo thang như một đòn bẩy trong khi vẫn duy trì các kênh ngoại giao.

Tính đến đầu tháng 8/2026, chưa có thỏa thuận hòa bình chính thức nào đạt được, nhưng việc hủy bỏ vào phút chót lặp đi lặp lại từ cả hai phía cho thấy một cuộc xung đột chỉ còn cách một bước đột phá ngoại giao – hoặc một tính toán sai lầm – để dẫn đến một kết cục rất khác.