Houthi tấn công nhà máy lọc dầu Jazan và cơ sở Abqaiq của Saudi Aramco: Mỹ và Saudi Arabia trả đũa ở Iraq, Iran đe dọa toàn bộ hạ tầng năng lượng Trung Đông

Cơ sở Abqaiq – Vào ngày 27 tháng 7, máy bay không người lái do lực lượng Houthi điều phối đã tấn công nhà máy xử lý dầu thô Abqaiq, cơ sở ổn định dầu thô lớn nhất thế giới, nơi xử lý khoảng 7% sản lượng dầu thô toàn cầu. Hệ thống ảnh vệ tinh NASA FIRMS đã phát hiện hoạt động cháy lớn tại địa điểm này . Saudi Arabia cho biết các máy bay không người lái được phóng từ Iraq — một số phối hợp với Houthi hoạt động trên lãnh thổ Iraq — là thủ phạm . Mức độ gián đoạn hoạt động tại Abqaiq vẫn chưa được công bố đầy đủ, nhưng các nhà phân tích báo cáo thiệt hại đáng kể .

Các mục tiêu tại Yanbu – Houthi cũng tuyên bố đã tấn công các cơ sở của Saudi Aramco tại Yanbu, trên bờ Biển Đỏ, như một phần của cùng một đợt tấn công .

Cuộc không kích chung của Mỹ và Saudi Arabia vào Iraq

Vào ngày 28-29 tháng 7, Mỹ và Saudi Arabia đã tiến hành các cuộc không kích chính xác chung nhằm vào các nhóm vũ trang thân Iran ở miền đông Iraq . Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết các cuộc không kích nhắm vào "những kẻ khủng bố liên minh với Iran" do Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) chỉ đạo để tấn công lực lượng Mỹ và cơ sở hạ tầng năng lượng Saudi . Bộ Quốc phòng Saudi Arabia xác nhận chiến dịch được tiến hành "phối hợp với CENTCOM" nhằm đáp trả các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào các cơ sở dầu mỏ của Saudi .

Vài giờ sau các cuộc không kích, IRGC đã phóng tên lửa đạn đạo vào căn cứ không quân Muwaffaq Salti và sở chỉ huy CENTCOM ở Jordan — tất cả đều bị Mỹ cho là đã bị đánh chặn thành công .

Các mối đe dọa của Iran đối với cơ sở hạ tầng năng lượng khu vực

Iran đã đưa ra một loạt các mối đe dọa leo thang trong suốt cuối tháng 7 và đầu tháng 8 năm 2026:

• Eo biển Hormuz là "ranh giới đỏ" — Vào ngày 16 tháng 7, Iran tuyên bố eo biển Hormuz là một ranh giới đỏ bất khả xâm phạm, cảnh báo rằng bất kỳ cuộc tấn công nào của Mỹ vào cơ sở hạ tầng của Iran sẽ gây ra hành động trả đũa nhắm vào các cơ sở năng lượng trên khắp Tây Á .
• Đe dọa đóng cửa các hành lang xuất khẩu khác — Vào ngày 15 tháng 7, Iran đe dọa sẽ đóng cửa "tất cả các hành lang xuất khẩu khác" ngoài Hormuz, nhằm mục đích ngăn chặn xuất khẩu năng lượng trong khu vực để đáp trả các cuộc phong tỏa hải quân của Mỹ và các cuộc không kích mới .
• Cảnh báo ngày 1-2 tháng 8 — Khi có tin đồn về một cuộc tấn công quy mô lớn có thể xảy ra của Mỹ vào các cơ sở năng lượng của Iran, các quan chức Iran và Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araqchi đã cảnh báo rằng các cuộc tấn công mới của Mỹ sẽ gây ra hành động trả đũa nhắm vào các cơ sở năng lượng trên toàn bộ Trung Đông . Các chỉ huy Iran công khai đe dọa sẽ tấn công Israel và cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực, bao gồm cả các mỏ dầu ở các quốc gia vùng Vịnh lân cận .

Bối cảnh địa chính trị rộng lớn hơn

Một cuộc chiến tranh khu vực đang mở rộng – Những sự kiện này nằm trong bối cảnh cuộc chiến tranh Iran năm 2026 lớn hơn, bắt đầu vào ngày 28 tháng 2 năm 2026, khi Mỹ và Israel phát động các cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạt nhân và quân sự của Iran . Cuộc xung đột kể từ đó đã lôi kéo lực lượng Houthi ở Yemen, các nhóm dân quân Shia Iraq dưới sự bảo trợ của Kháng chiến Hồi giáo ở Iraq (IRI), và các lực lượng Iran trên nhiều mặt trận .

Các tuyến đường xuất khẩu dầu mỏ bị gián đoạn – Điểm nghẽn hàng hải Biển Đỏ đã bị ảnh hưởng nặng nề: Houthi đã tấn công hai tàu chở dầu của Saudi trên Biển Đỏ vào cuối tháng 7, mở rộng cuộc chiến sang một tuyến đường vận chuyển lớn thứ hai sau những gián đoạn trước đó quanh eo biển Bab el-Mandeb . Saudi Arabia đã đánh chặn các máy bay không người lái được phóng từ Iraq nhằm vào các cơ sở dầu mỏ ở tỉnh miền Đông, và Mỹ đã tái áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran vào giữa tháng 7 .

Nỗ lực ngoại giao – Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng An ninh Quốc gia sau các cuộc không kích của Mỹ-Saudi và lên án các vụ đánh bom là một "tính toán sai lầm lớn" . Lo ngại về một cuộc chiến tranh toàn diện trong khu vực ngày càng gia tăng, với các chỉ huy Iran cáo buộc Mỹ "thổi bùng ngọn lửa của một cuộc chiến tranh khu vực toàn diện" . Saudi Arabia, vốn đã cố gắng đứng ngoài cuộc xung đột, đã bị lôi kéo trực tiếp, với CNN mô tả vương quốc này đang "bị lôi kéo vào một cuộc chiến mà nước này đã cố gắng tránh" .

Các cuộc tấn công tiềm tàng của Mỹ vào Iran – Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hứa sẽ "trừng phạt quân sự lớn" đối với Iran và Houthi sau các cuộc tấn công vào tàu chở dầu trên Biển Đỏ . Mỹ đã tiến hành nhiều đợt không kích nhằm vào hệ thống phòng thủ bờ biển và các bệ phóng tên lửa của Iran trong tháng 7. Đến đầu tháng 8, các báo cáo chỉ ra rằng Mỹ đang xem xét các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran, điều này đã thúc đẩy những lời đe dọa rõ ràng nhất của Iran về việc trả đũa các cơ sở năng lượng trong khu vực .