Khủng hoảng chip nhớ AI: Apple đẩy người dùng M5 MacBook Air sang MacBook Pro đắt đỏ hơn

Nguyên nhân gốc rễ: 'Cuộc chiến' chip nhớ do AI gây ra

Dòng máy tính bán chạy nhất của Apple phụ thuộc vào cùng một loại chip DRAM và NAND flash mà các trung tâm dữ liệu AI đang tiêu thụ với tốc độ kỷ lục. Nhu cầu khổng lồ đối với chip nhớ băng thông cao (HBM) và DDR5 doanh nghiệp đã 'bỏ đói' thị trường tiêu dùng, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất MacBook Air . Nhà báo Mark Gurman của Bloomberg đưa tin rằng cuộc khủng hoảng chip nhớ toàn ngành do nhu cầu AI tăng vọt đã đẩy thời gian giao hàng của các phiên bản MacBook Air M5 cơ bản vào cuối tháng 8 và đầu tháng 9 năm 2026 . Các nguồn tin từ các cửa hàng bán lẻ mô tả tình trạng khan hiếm MacBook Air là 'chưa từng thấy' . Ngay cả CEO Tim Cook của Apple cũng đã xác nhận trên cuộc họp báo cáo thu nhập quý 3 năm 2026 rằng các hạn chế về nguồn cung đang ảnh hưởng đến iPhone, iPad và Mac, đồng thời cảnh báo rằng Apple có 'ít sự linh hoạt hơn trong chuỗi cung ứng' so với trước đây .

Phản ứng bất thường của Apple: 'Định hướng' khách hàng sang MacBook Pro

Thay vì chỉ xin lỗi vì sự chậm trễ, Apple đã làm một điều chưa từng có: chủ động khuyến khích khách hàng mua một sản phẩm đắt tiền hơn. Trong bản tin Power On của mình, Mark Gurman đã báo cáo rằng Apple đang 'nổi bật trong việc định hướng khách hàng sang MacBook Pro cơ bản thay vì Air' . Một số tài liệu tiếp thị của Apple thậm chí còn có cảnh báo: 'MacBook Air còn hàng tùy thuộc vào tình trạng sẵn có' . Lý do cho điều này có hai mặt. Thứ nhất, Apple phân bổ nguồn cung chip nhớ hạn chế của mình cho các sản phẩm có biên lợi nhuận cao hơn trước, và MacBook Pro 14 inch đáp ứng được điều kiện này . Thứ hai, công ty dường như đang muốn thanh lý tồn kho của dòng M5 Pro hiện tại để chuẩn bị cho bản nâng cấp M6 MacBook Pro dự kiến vào cuối năm nay . Như một nhà quan sát trong ngành đã nhận xét: 'Khi MacBook Air không có sẵn và MacBook Pro đầu bảng là thứ Apple có thể giao, thì người tiêu dùng không còn thực sự so sánh thông số kỹ thuật nữa. Họ chỉ còn lựa chọn giữa việc chờ đợi lâu hơn hoặc chi nhiều tiền hơn' .

Tăng giá: Hai đợt trong bốn tháng

Apple đã tăng giá MacBook Air hai lần kể từ khi dòng sản phẩm này ra mắt vào tháng 3 năm 2026. Lần tăng đầu tiên là khi ra mắt, MacBook Air M5 có giá khởi điểm 1.099 USD, cao hơn 100 USD so với mức giá 999 USD của dòng M3 trước đó . Đợt tăng giá lớn hơn nhiều diễn ra vào ngày 25 tháng 6 năm 2026, khi Apple công bố đợt tăng giá trên diện rộng đối với MacBook và iPad, gọi mức tăng này là 'không thể tránh khỏi' do chi phí chip nhớ và bộ nhớ tăng vọt . MacBook Air M5 bản 13 inch cơ bản tăng từ 1.099 USD lên 1.299 USD. MacBook Pro 14 inch đầu bảng tăng từ 1.599 USD lên 1.999 USD — mức tăng 400 USD cho cùng một máy . Các cấu hình cao hơn cũng tăng từ 100 USD đến hơn 400 USD trên toàn bộ dòng sản phẩm . Cổ phiếu Apple đã giảm 6% trong ngày công bố .

Cuộc khủng hoảng này sẽ kéo dài bao lâu? Các nhà phân tích không thấy giải pháp nhanh chóng

Sự đồng thuận giữa các nhà sản xuất chip nhớ và các nhà phân tích là sự thiếu hụt này sẽ kéo dài hơn nhiều so với các chu kỳ trước đây:

• CEO của SK Hynix, Kwak Noh-jung, gọi năm 2027 là 'năm tồi tệ nhất trong lịch sử ngành công nghiệp từ góc độ nguồn cung' và dự báo nhu cầu của khách hàng sẽ vẫn cao hơn khả năng cung ứng 'thậm chí còn vượt quá năm 2030' .
• Samsung, nhà cung cấp khoảng một phần ba chip nhớ của thế giới, dự kiến nguồn cung eo hẹp sẽ trở nên tồi tệ hơn vào năm 2027 và kéo dài ít nhất đến năm 2028 .
• CEO của Micron, Sanjay Mehrotra, dự kiến tình trạng thiếu hụt sẽ kéo dài đến hết năm 2027, với sự cải thiện dần dần bắt đầu từ năm 2028 .
• CEO của Synopsys, Sassine Ghazi, nói với CNBC rằng 'cơn khát' chip sẽ kéo dài đến hết năm 2026 và 2027, lưu ý rằng các nhà sản xuất chip nhớ cần ít nhất hai năm để đưa năng lực sản xuất mới vào hoạt động .
• Jefferies dự báo giá chip nhớ sẽ tăng 40–50% trong quý 3 năm 2026, thêm 30–40% trong quý 4 năm 2026 và tăng 40–45% so với cùng kỳ năm trước cho cả năm 2027 .
• Gartner dự báo lượng xuất xưởng PC sẽ giảm 10,4% và lượng xuất xưởng điện thoại thông minh giảm 8,4% trong năm 2026, với giá PC tăng 17% và giá điện thoại thông minh tăng 13% so với năm 2025 .
• Phân tích của Kearney's PERLab dự báo sự thiếu hụt có thể kéo dài ít nhất đến năm 2030 .

Tác động rộng hơn: Mọi thương hiệu đều chịu áp lực

Apple không đơn độc. Dell, Lenovo, HP và Microsoft cũng đã thực hiện các đợt tăng giá tương tự để đối phó với tình trạng thiếu chip nhớ . Ngay cả nguồn cung DRAM cho các nhà sản xuất mô-đun độc lập cũng có thể giảm xuống chỉ còn 30% so với mức năm 2026 trong năm 2027, theo CEO của Apacer, C.K. Chang . Nhà phân tích Ming-Chi Kuo của TF International Securities lưu ý rằng ước tính khoảng 15–20% công suất chip nhớ dành cho thiết bị điện tử tiêu dùng trong năm 2026 dự kiến sẽ chuyển sang trung tâm dữ liệu vào năm 2027 và tỷ lệ này có thể tăng lên . Nguyên nhân gốc rễ — việc xây dựng cơ sở hạ tầng AI của các 'ông lớn' công nghệ tiêu thụ HBM, DDR5 và nguồn cung SSD doanh nghiệp — vẫn chưa có dấu hiệu chậm lại .

Điều này có nghĩa là gì nếu bạn đang có ý định mua ngay bây giờ?

Nếu bạn cần một chiếc MacBook Air trong thời gian tới, cách duy nhất để có được nó là đặt hàng ngay và dự kiến giao hàng vào cuối tháng 8 hoặc tháng 9 . Giải pháp thay thế mà Apple đưa ra — MacBook Pro 14 inch cơ bản với giá 1.999 USD — sẽ được giao sớm hơn, nhưng đắt hơn tới 700 USD so với giá khởi điểm hiện tại của MacBook Air là 1.299 USD. Chờ đợi cuộc khủng hoảng lắng xuống có thể đồng nghĩa với việc phải chờ đến năm 2028. Với cảnh báo từ mọi nhà sản xuất chip nhớ lớn về tình trạng thiếu hụt ngày càng trầm trọng cho đến năm 2027, rõ ràng 'cơn khát' chip nhớ do AI gây ra đối với thiết bị điện tử tiêu dùng là một vấn đề mang tính cấu trúc, chứ không phải tạm thời.