Xuất khẩu xe máy Trung Quốc lập kỷ lục nửa đầu 2026: Công nghệ vươn tầm, chạy đua thuế quan, nhu cầu Mỹ tăng vọt

Lượng xe máy xuất khẩu sang Mỹ thậm chí còn tăng nhanh hơn, đạt hơn 3,9 triệu chiếc, tăng 40% so với cùng kỳ, trị giá 1,13 tỷ USD . Điều này phản ánh một xu hướng rộng lớn hơn: tổng kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 6 đã tăng 27%, nhanh nhất kể từ tháng 10/2021, được thúc đẩy bởi cả nhu cầu về phần cứng AI và làn sóng chạy đua để né thuế .

Đâu là động lực tạo nên cú bứt phá?

1. Đẩy mạnh lên phân khúc cao cấp nhờ công nghệ

Trong nhiều năm, các thương hiệu xe máy Trung Quốc thường gắn liền với những dòng xe phân khối nhỏ, giá rẻ. Nhưng điều đó đã thay đổi. Các nhà sản xuất như CFMoto, Zongshen và Loncin đã phát triển động cơ, hệ thống điện tử và thiết kế độc quyền, cho phép họ cạnh tranh trực tiếp với các thương hiệu Nhật Bản và châu Âu ở phân khúc từ 400cc đến 800cc và cao hơn . Kết quả là giá trị đơn vị xuất khẩu và biên lợi nhuận đã tăng lên, thể hiện rõ qua việc giá trị xuất khẩu tăng nhanh hơn khối lượng (26,3% so với 23,2%).

2. Chạy đua giao hàng trước chính sách thuế của Mỹ

Viễn cảnh thuế quan của Mỹ tăng cao hơn dưới thời chính quyền Trump đã tạo ra một động lực mạnh mẽ để các nhà xuất khẩu Trung Quốc đẩy hàng đi càng sớm càng tốt. Hiệu ứng "giao hàng trước hạn" này không chỉ xảy ra riêng với xe máy – dữ liệu thương mại tổng thể của Trung Quốc cho thấy các nhà xuất khẩu đã đẩy mạnh hàng hóa ở nhiều ngành hàng . Xe máy cũng không ngoại lệ, với lượng hàng gửi sang Mỹ tăng vọt một cách không cân xứng.

3. Sự bùng nổ của xe máy điện

Nhu cầu toàn cầu về các phương tiện di chuyển bằng điện giá cả phải chăng là một cơn gió thuận lợi lớn. Đơn đặt hàng xe máy điện Trung Quốc đã kín lịch đến hết tháng 7 trong nửa đầu năm, nhờ nhu cầu mạnh mẽ từ châu Âu, Đông Nam Á và Mỹ Latinh . Chỉ trong quý 1/2026, xuất khẩu xe máy điện và xe tay ga điện của các doanh nghiệp tư nhân đã tăng 30% so với cùng kỳ. Trùng Khánh, một trung tâm sản xuất lớn, chứng kiến kim ngạch xuất khẩu xe máy điện đạt 170 triệu NDT (khoảng 23,4 triệu USD) trong cùng kỳ, tăng 23,6% .

Điều này tiếp nối đà tăng trưởng từ năm 2025, khi Trung Quốc xuất khẩu hơn 26,7 triệu xe hai bánh điện trị giá gần 6,83 tỷ USD. Trong quý 1/2026, xuất khẩu xe hai bánh điện đã tăng lên khoảng 7,2 triệu chiếc, tăng 68,2% so với cùng kỳ năm ngoái .

4. Nhu cầu từ châu Phi và Mỹ Latinh

Bên cạnh Mỹ và châu Âu, các thị trường mới nổi đang mua xe máy Trung Quốc với tốc độ ngày càng nhanh. Châu Phi là khu vực điểm đến lớn nhất: lục địa này đã nhập khẩu 383,14 triệu chiếc trong nửa đầu năm, tăng 43,79% so với cùng kỳ, trị giá 20,97 tỷ USD – mức tăng 50,33%. Mỹ Latinh đứng thứ hai với 327,60 triệu chiếc, mặc dù khối lượng giảm nhẹ 1,3% nhưng giá trị lại tăng 6,38%, cho thấy sự dịch chuyển sang các dòng xe có giá trị cao hơn .

Các nước ASEAN cũng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh, với khối lượng tăng 43,2% và giá trị tăng 55,1% lên 980 triệu USD .

Phân tích theo khu vực

Dữ liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc cung cấp một bức tranh chi tiết về điểm đến của xe máy trong nửa đầu năm 2026 :

Mô hình "khối lượng giảm, giá trị tăng" tại châu Âu và Mỹ Latinh cho thấy các nhà sản xuất Trung Quốc đang thành công trong việc bán những mẫu xe máy đắt tiền hơn, có biên lợi nhuận cao hơn tại các thị trường này – một kết quả trực tiếp từ chiến lược vươn lên phân khúc cao cấp của họ.

Bối cảnh rộng hơn: Sự trỗi dậy của thương mại Trung Quốc

Sự bùng nổ xuất khẩu xe máy là một phần của một câu chuyện lớn hơn. Thương mại nước ngoài của Trung Quốc đã mở rộng 16,9% so với cùng kỳ trong nửa đầu năm 2026, đạt 25,47 nghìn tỷ NDT (khoảng 3,75 nghìn tỷ USD) . Xuất khẩu pin lithium và tua-bin gió tăng lần lượt 37,6% và 35,6%, trong khi các lô hàng xe điện, đầu máy điện và xe máy đều ghi nhận mức tăng đáng kể .

Giang Môn, được mệnh danh là "thủ phủ xe máy" của Trung Quốc, chứng kiến kim ngạch xuất khẩu xe máy của chính mình tăng 32,4% lên 3,26 tỷ NDT (khoảng 477 triệu USD) chỉ trong hai tháng đầu năm 2026, chiếm 10,8% tổng giá trị xuất khẩu của thành phố .

Triển vọng

Tốc độ lập kỷ lục dường như chưa có dấu hiệu chậm lại ngay lập tức. Trong khi việc chạy đua giao hàng trước thuế quan có thể chỉ là sự thúc đẩy tạm thời – các lô hàng được đẩy lên từ cuối năm – thì các động lực cơ cấu dường như vẫn bền vững. Các nhà sản xuất Trung Quốc đã chứng minh họ có thể cạnh tranh dựa trên công nghệ, không chỉ dựa trên giá cả, và nhu cầu toàn cầu đối với cả xe máy truyền thống và xe máy điện vẫn rất mạnh mẽ .

Đối với người mua tại Mỹ, làn sóng chạy đua thuế quan có thể đã tạm thời hạ giá thành khi các nhà xuất khẩu Trung Quốc xả hàng tồn kho. Liệu xu hướng này có đảo chiều hay không phụ thuộc vào tiến trình chính sách thương mại Mỹ - Trung trong nửa cuối năm nay.