Không chỉ là gia công: Vì sao Mỹ lo ngại trước sự trỗi dậy của công nghệ sinh học Trung Quốc?

2. Khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng dược phẩm

• Ước tính 60% thuốc generic (thuốc gốc) tại Mỹ có thành phần hoạt tính (API) có nguồn gốc từ Trung Quốc . Trung Quốc là nhà cung cấp duy nhất cho ít nhất một nguyên liệu đầu vào chính (KSM) cho hơn 700 loại API khác nhau, đồng thời đã vượt Ấn Độ để trở thành nhà sản xuất nguyên liệu dược phẩm thiết yếu hàng đầu thế giới .
• Điều này tạo ra nguy cơ phụ thuộc rất lớn, mà đại dịch COVID-19 đã phơi bày rõ ràng. Các nhà hoạch định chính sách đang thúc đẩy các đạo luật như Biosecure Act (cấm chính phủ Mỹ mua sắm từ các công ty Trung Quốc như BGI Genomics, Wuxi Apptec, và Wuxi Biologics) để giải quyết vấn đề này .

3. Cạnh tranh kinh tế và sự dịch chuyển đổi mới sáng tạo

• Giá trị các thỏa thuận cấp phép dược phẩm từ Trung Quốc sang phương Tây đạt kỷ lục 41,5 tỷ USD vào năm 2024 (tăng 66% so với năm 2023). Các hãng dược lớn (Big Pharma) đã mua tới 28% tổng số tài sản đổi mới sáng tạo từ Trung Quốc .
• Một phần ba tổng số tài sản công nghệ sinh học được cấp phép bởi Big Pharma trên toàn cầu trong năm 2024 có nguồn gốc từ Trung Quốc, tăng từ dưới 10% vào năm 2017 . Riêng trong lĩnh vực ung thư, Trung Quốc đã chiếm tới 30 tỷ USD giá trị các thỏa thuận cấp phép trong năm 2024, gấp ba lần sản lượng của Mỹ .
• Thị phần thử nghiệm lâm sàng toàn cầu cho các loại thuốc cải tiến nhất của Trung Quốc đã tăng gấp sáu lần từ năm 2016 đến năm 2025, đạt 30%, trong khi thị phần của Mỹ giảm từ 45% xuống còn 33% . Trung Quốc hiện chiếm tới 7.141 loại thuốc (31,1%) trong đường ống dược phẩm toàn cầu .

4. Sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ nhà nước và lo ngại thương mại

• Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (USITC) đã tiến hành một cuộc điều tra chính thức vào tháng 2/2026 để xem xét các hoạt động hỗ trợ và định giá của nhà nước Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ sinh học .
• Đạo luật Biosecure (được trình bày lần đầu vào tháng 5/2024) và Đạo luật Đổi mới và An ninh Công nghệ Sinh học (BINSA) (được giới thiệu vào tháng 6/2026) là những công cụ lập pháp nhằm hạn chế quan hệ công nghệ sinh học Mỹ-Trung vì lý do an ninh quốc gia .

Tóm lại, các động lực chính là: sự trỗi dậy nhanh chóng của Trung Quốc như một trung tâm đổi mới sáng tạo thực thụ (không còn chỉ là cơ sở sản xuất) ; sự phụ thuộc sâu sắc của Mỹ vào nguyên liệu dược phẩm Trung Quốc; thị phần ngày càng tăng của Trung Quốc trong nghiên cứu và phát triển thuốc giai đoạn đầu; và việc Bắc Kinh sử dụng các khoản trợ cấp nhà nước. Tất cả những điều này đã kích hoạt một nỗ lực lưỡng đảng vì an ninh quốc gia nhằm tách rời, hạn chế mua sắm và tăng cường năng lực nội địa của Mỹ.