UAV Ukraine tấn công tàu chở dầu Kazakhstan gần Novorossiysk: Lần ngừng hoạt động thứ ba trong tháng Bảy

Cuộc tấn công này đã khép lại một tháng Bảy đầy tàn khốc đối với huyết mạch xuất khẩu dầu của Kazakhstan. Nhà ga CPC đảm nhận khoảng 80% lượng dầu thô xuất khẩu bằng đường biển của Kazakhstan, vận chuyển hơn 1% nguồn cung dầu toàn cầu . Tính đến ngày 23/7, những gián đoạn dồn dập đã buộc Kazakhstan phải cắt giảm mạnh sản lượng. Sản lượng tại mỏ Tengiz — mỏ dầu lớn nhất nước này do Chevron dẫn đầu — đã giảm hơn một nửa, xuống còn khoảng 400.000 thùng/ngày, theo hai nguồn tin trong ngành . Bộ Năng lượng Kazakhstan xác nhận các công ty dầu mỏ phải điều chỉnh sản lượng hàng ngày vì các bể chứa tại điểm xuất khẩu đã đạt công suất tối đa sau khi CPC ngừng tiếp nhận dầu thô .

Một tháng Bảy của những lần ngừng hoạt động liên tiếp

Cuộc tấn công ngày 30/7 không phải là sự kiện cá biệt. Hoạt động bốc dầu lần đầu tiên bị đình chỉ vào ngày 19/7, khi UAV tấn công các tàu Asia và Nissos Ios trong lúc đang chất hàng . Hoạt động được nối lại trong thời gian ngắn, nhưng lại bị dừng vào ngày 20/7 khi tàu NELSA bị tấn công khi đang bốc dầu tại điểm neo đơn số 1 . Việc bốc hàng được nối trở lại vào khoảng ngày 27/7, nhưng cuộc tấn công ngày 30/7 đã một lần nữa chặn đứng tuyến đường này . Tổng cộng, trong tháng Bảy, UAV Ukraine đã tấn công ít nhất sáu tàu chở dầu phục vụ CPC, bao gồm một tàu do Chevron thuê vào ngày 8/7 .

Kazakhstan đã lên án các cuộc tấn công này, gọi chúng là hành vi "xâm phạm lợi ích kinh tế" và đe dọa an ninh năng lượng toàn cầu . Bộ Năng lượng nước này cho biết việc cắt giảm sản lượng là "quyết định thuần túy kỹ thuật" nhằm tránh tràn bể chứa .

Mỹ chính thức cảnh báo Kyiv

Washington đã có phản ứng cứng rắn. Theo tờ The Wall Street Journal, chính quyền Mỹ đã gửi một công hàm ngoại giao (demarche) chính thức tới Kyiv sau khi một tàu chở dầu do Chevron thuê bị trúng đạn hồi giữa tháng Bảy . Một quan chức Mỹ cho biết Washington coi tuyến đường CPC là quan trọng đối với việc cung cấp năng lượng và đã cảnh báo Ukraine rằng các cuộc tấn công vào tàu không phải của Nga ở Biển Đen là không thể chấp nhận được .

Đại sứ Ukraine tại Mỹ, Olha Stefanishyna, xác nhận nước này đã nhận được cảnh báo từ Bộ Ngoại giao Mỹ, yêu cầu Kyiv "kiềm chế tấn công các lợi ích của Mỹ" sau cuộc tấn công vào Novorossiysk hồi tháng 2/2026 . Căng thẳng leo thang khi Hạ nghị sĩ Bill Huizenga cảnh báo rằng Washington sẽ không dung thứ cho các cuộc tấn công tiếp theo vào CPC, đồng thời khẳng định Ukraine có "nghĩa vụ tránh xa" các cơ sở năng lượng hợp pháp của đồng minh .

Tác động lan tỏa

Việc nhà ga CPC ngừng hoạt động liên tục không chỉ gây tổn hại kinh tế cho Kazakhstan — quốc gia đang phải gánh chịu tác động từ các lệnh trừng phạt của Nga — mà còn đe dọa nguồn cung dầu cho Liên minh châu Âu, nơi Kazakhstan là nhà cung cấp dầu thô lớn thứ hai . Trong khi đó, chiến dịch nhắm vào các tàu chở dầu của Ukraine dường như là một phần trong nỗ lực nhằm gây áp lực kinh tế lên Nga, nhưng nó đã vô tình làm tổn hại đến lợi ích của một đồng minh quan trọng là Mỹ .

Moscow đã lên án các cuộc tấn công, gọi chúng là "hành động khủng bố" , trong khi Ukraine phủ nhận trách nhiệm và cáo buộc Nga thực hiện các hoạt động "cờ giả" (false flag) . Bất chấp những lời kêu gọi từ Astana và Washington, các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn, đẩy tuyến xuất khẩu dầu quan trọng của Kazakhstan vào tình trạng nguy hiểm và đặt ra một bài toán khó cho quan hệ Mỹ-Ukraine.