Bán tháo cổ phiếu bán dẫn toàn cầu: CXMT và máy in thạch bản nội địa Trung Quốc là 'giọt nước tràn ly'?

Cuộc bán tháo cổ phiếu bán dẫn toàn cầu vào cuối tháng 7/2026 là một 'cú đấm' kép, bắt nguồn từ hai chất xúc tác mạnh mẽ từ Trung Quốc: màn chào sân IPO lịch sử của CXMT và tin tức về việc sản xuất thành công máy in thạch bản DUV nội địa. Những sự kiện này, kết hợp với tâm lý thị trường vốn đã mong manh vì lo ngại chi tiêu AI, đã tạo ra một cơn bão hoàn hảo.

Các yếu tố kích hoạt chính

CXMT IPO 'bom tấn' làm rung chuyển cục diện chip nhớ. Vào ngày 27/7, cổ phiếu của nhà sản xuất DRAM Trung Quốc, CXMT (ChangXin Memory Technologies), đã tăng tới ~466% trong ngày giao dịch đầu tiên trên sàn STAR Market, đóng cửa ở mức 49 NDT so với giá IPO 8,65 NDT . Công ty này trong thoáng chốc đã trở thành công ty niêm yết có giá trị nhất Trung Quốc, đạt vốn hóa thị trường khoảng 488 tỷ USD tại đỉnh, và doanh số ngày đầu tiên thiết lập kỷ lục trên thị trường A-share . Màn ra mắt hoành tráng này, bản thân nó đã là IPO lớn nhất châu Á năm 2026, báo hiệu rằng sản xuất chip nhớ của Trung Quốc giờ đây đã có sự hậu thuẫn sâu rộng từ thị trường vốn để thách thức Samsung và SK Hynix về giá và năng lực sản xuất DRAM .

Cùng ngày, tin tức về máy in thạch bản DUV nội địa của Trung Quốc được công bố. Cũng trong ngày 27/7, tờ The Information (sau đó được Reuters và các hãng khác xác nhận) đưa tin một công ty Thượng Hải do nhà nước hậu thuẫn đã bắt đầu sản xuất hàng loạt máy in thạch bản DUV nhúng nước - hệ thống nội địa đầu tiên thuộc loại này - với các lô hàng đầu tiên dự kiến giao cho SMIC, Hua Hong và CXMT . Sản lượng còn khiêm tốn: khoảng 5 máy trong năm 2026 và khoảng 20 máy vào năm 2027, so với 131 máy DUV nhúng nước mà ASML đã xuất xưởng chỉ riêng trong năm 2025 . Các nhà phân tích lưu ý rằng những máy này có thể lạc hậu hơn ASML vài thế hệ, nhưng tác động mang tính biểu tượng là ngay lập tức — nó cho thấy Trung Quốc đang bắt đầu phá vỡ các lệnh kiểm soát xuất khẩu của phương Tây đối với các thiết bị sản xuất chip quan trọng .

Phản ứng của các chỉ số và cổ phiếu lớn

Cổ phiếu/Chỉ số	Biến động (cuối tháng 7/2026)	Nguồn
Chỉ số Kospi	Giảm gần 11% vào ngày 28/7, kích hoạt cắt mạch; mức giảm hai ngày vượt quá 16%
Samsung Electronics	Giảm hơn 13% vào ngày 28/7
SK Hynix	Giảm hơn 13% vào ngày 28/7; thua lỗ sâu hơn sau kết quả kinh doanh đáng thất vọng
Micron	Giảm khoảng 9% trong cuộc khủng hoảng toàn cầu	Nhiều báo cáo
Cắt mạch Kospi	Đây là lần cắt mạch thứ 8 trong năm 2026; 5 trong số 8 lần liên quan trực tiếp đến tin tức về bán dẫn

Đà bán tháo còn được khuếch đại bởi sự sụp đổ của 'cỗ máy đầu cơ AI' vốn đã quá đông đúc. Morningstar cho biết cổ phiếu bán dẫn đã chuyển từ định giá thấp hơn 18% sang biến động cực độ chỉ trong vài tuần, khi ngành này bước vào vùng 'biến động chấn động' . Bank of America nhận định đây là 'sự điều chỉnh mùa hè, không phải một sự đảo chiều về cơ bản' . Các nhà đầu tư bán lẻ Hàn Quốc xả hàng, đẩy nhanh đà giảm .

Quan điểm của chuyên gia: Hoảng loạn hay báo hiệu?

• Morningstar (Brian Colello) mô tả sự dữ dội của đợt bán tháo là 'phản ứng theo kiểu co giật' và vẫn lạc quan về sự mở rộng cơ sở hạ tầng AI, cho rằng ngành bán dẫn 'biến động kinh hoàng' nhưng không bị tổn thương nền tảng . Họ cũng chỉ ra sự dịch chuyển từ cổ phiếu chip sang cổ phiếu phần mềm, một lĩnh vực được đánh giá là rẻ và có triển vọng thu nhập tốt .
• Citigroup khuyên khách hàng nên xem đợt điều chỉnh là cơ hội mua vào, với lập luận rằng trung tâm dữ liệu vẫn là thị trường cuối mạnh nhất cho chip (chiếm 34% tổng nhu cầu) và các yếu tố cơ bản ở cấp độ cơ sở hạ tầng vẫn còn nguyên vẹn .
• Bank of America đưa ra quan điểm 'không nên hoảng sợ' tương tự, coi đây là sự luân chuyển mùa hè chứ không phải sự đổ vỡ cấu trúc .
• CNBC ghi nhận sự lạc quan thận trọng ở Phố Wall rằng đợt suy thoái đã tạo ra các điểm mua vào hấp dẫn hơn để quay lại thị trường .

Mối đe dọa dài hạn đến sự thống trị của phương Tây?

Các nhà phân tích có quan điểm trái chiều về việc liệu câu chuyện Trung Quốc có bị thổi phồng quá mức hay không:

• Những người hoài nghi chỉ ra vốn hóa thị trường khổng lồ 488 tỷ USD của CXMT vượt xa doanh thu hiện tại (mặc dù doanh thu nửa đầu năm được cho là đã tăng gấp bảy lần) và sản lượng DUV nhỏ bé — 5 máy trong năm 2026 so với khoảng 130 máy của ASML . Các công cụ DUV của Trung Quốc vẫn lạc hậu so với ASML khoảng bốn thế hệ .
• Những người bi quan cảnh báo rằng nguồn vốn ~9,8 tỷ USD từ IPO của CXMT sẽ tài trợ cho việc mở rộng nhanh chóng năng lực sản xuất DRAM, gây áp lực lên biên lợi nhuận của Samsung, SK Hynix và Micron. Kết hợp với máy in thạch bản nội địa dù còn khiêm tốn, hướng đi này cho thấy Trung Quốc đang kiên định giảm sự phụ thuộc vào thiết bị Hà Lan và Nhật Bản, có thể làm xói mòn sức mạnh định giá và lợi thế công nghệ của phương Tây trong vòng 3–5 năm tới .

Tổng kết

Đợt bán tháo cuối tháng 7/2026 là một 'thác tâm lý': màn IPO chấn động của CXMT và tin tức về máy in thạch bản DUV Trung Quốc ập đến trong một thị trường vốn đã lo lắng về tính bền vững của chi tiêu AI, kết quả yếu kém của SK Hynix, và một 'cỗ máy đầu cơ' quá đông đúc. Chỉ số Kospi hứng chịu hậu quả nặng nề nhất vì hai cổ phiếu lớn nhất Hàn Quốc là những gã khổng lồ chip nhớ, đối mặt trực tiếp với những gì mà IPO CXMT và sự tiến bộ trong sản xuất thiết bị của Trung Quốc báo hiệu: sự cạnh tranh đầy uy lực và được hậu thuẫn tài chính tốt. Các nhà phân tích phần lớn cho rằng mức giảm 11% tức thời là một 'phản ứng thái quá' hoặc 'sự điều chỉnh mùa hè' hơn là một sự phá vỡ cấu trúc, nhưng cũng thừa nhận mối đe dọa cạnh tranh dài hạn đối với sự thống trị của chip phương Tây và Hàn Quốc là thực sự và đang gia tăng.