Nguyên nhân 'RAMageddon': Khi AI 'ăn' hết lợi nhuận của điện thoại

Gốc rễ của vấn đề là cái mà giới phân tích và truyền thông gọi là "RAMageddon" hay "chipflation" (lạm phát chip) — sự bùng nổ giá DRAM và NAND flash do nhu cầu không thể thỏa mãn từ các máy chủ AI . Các trung tâm dữ liệu AI tiêu thụ một lượng lớn bộ nhớ băng thông cao (HBM) và DRAM máy chủ, khiến nguồn cung toàn cầu bị thắt chặt nghiêm trọng. Bộ phận chip của chính Samsung (Device Solutions) đã ưu tiên các khách hàng AI có lợi nhuận cao hơn nhiều hơn là cung cấp cho bộ phận điện thoại của mình với mức giá ưu đãi .

Tác động lên một chiếc smartphone là rất rõ ràng: Đối với một chiếc điện thoại giá 800 USD, tỷ trọng chi phí bộ nhớ được báo cáo đã tăng gấp đôi hoặc hơn . Bộ phận chip của Samsung đã đạt lợi nhuận hoạt động kỷ lục 89,2 nghìn tỷ won trong quý 2/2026 — tăng gấp 250 lần — trong khi bán bộ nhớ cho chính mảng di động của mình theo giá thị trường . Giá hợp đồng bộ nhớ đã đạt mức cao nhất mọi thời đại, bóp nghẹt biên lợi nhuận của toàn ngành, nhưng Samsung bị ảnh hưởng nặng nề nhất vì họ tiêu thụ chính bộ nhớ đắt đỏ của mình .

Bức tranh tài chính: Hai mảng, hai số phận

Lợi nhuận hoạt động của toàn tập đoàn Samsung đã tăng vọt gấp 19 lần so với cùng kỳ năm ngoái, đạt mức kỷ lục. Điều này tạo ra sự phân hóa nội bộ cực đoan nhất trong lịch sử công ty: mảng chip có quý tốt nhất từ trước đến nay, trong khi mảng điện thoại có quý tệ nhất .

Bối cảnh lịch sử: Hơn một thập kỷ chưa từng có lỗ

Mảng kinh doanh điện thoại thông minh của Samsung chưa bao giờ ghi nhận khoản lỗ hoạt động hàng quý kể từ khi ra mắt chiếc Galaxy S đầu tiên vào năm 2010. Bộ phận di động rộng lớn hơn đã vượt qua cuộc suy thoái 2014–2015 (khi Samsung mất thị phần vào tay các đối thủ Trung Quốc), cuộc khủng hoảng thu hồi Note 7 năm 2016, và sự gián đoạn chuỗi cung ứng do đại dịch 2020–2021 mà không hề rơi vào tình trạng thua lỗ . Kỷ lục kéo dài hàng thập kỷ đó đã kết thúc vào quý 2/2026, không phải vì doanh số bán thiết bị yếu kém, mà vì một vụ nổ chi phí nội bộ mà chưa có cuộc khủng hoảng nào trước đây gây ra .

Áp lực chung của toàn ngành di động

Ngành công nghiệp di động đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng biên lợi nhuận mang tính cấu trúc:

• Ưu tiên bộ nhớ cho AI: Các nhà sản xuất chip nhớ (Samsung, SK Hynix, Micron) đang phân bổ hầu hết công suất nhà máy mới cho HBM và DRAM máy chủ, hạn chế nguồn cung cho DRAM và NAND tiêu dùng .
• Giá linh kiện tăng phi mã: Giá DRAM và NAND đã tăng lên mức cao nhất mọi thời đại, làm tăng chi phí nguyên vật liệu (BOM) cho mọi nhà sản xuất điện thoại. Các đối thủ như Apple và các OEM Trung Quốc cũng đối mặt với áp lực tương tự, nhưng Samsung bị ảnh hưởng nặng nề hơn cả vì chính mảng chip của họ tính giá thị trường cho mảng di động .
• Cạnh tranh khốc liệt: Các thương hiệu Trung Quốc (Xiaomi, Oppo, Vivo) đang giành thị phần ở phân khúc tầm trung và cao cấp, siết chặt sản lượng và khả năng định giá của Samsung .

Lãnh đạo đối mặt với làn sóng chỉ trích

Chủ tịch bộ phận MX, Roh Tae-moon (TM Roh) , đang phải hứng chịu nhiều chỉ trích từ nội bộ và bên ngoài :

• Nhân viên đã gửi email phản đối, đặt câu hỏi về khoản thù lao lên tới hàng chục nghìn tỷ won cho ban lãnh đạo trong khi bộ phận đang thua lỗ .
• Các nhà phê bình cho rằng ông Roh đã thất bại trong việc đa dạng hóa nguồn cung bộ nhớ hoặc phòng vệ chi phí linh kiện mặc dù đã có những cảnh báo từ đầu năm 2025 về sự tăng giá .
• Đã có những lời kêu gọi thay thế ông Roh, với các nhà đầu tư và nhà phân tích nghi ngờ liệu ông có phải là nhà lãnh đạo phù hợp khi khoản lỗ xảy ra bất chấp doanh số đặt trước kỷ lục của Galaxy S26 .
• Ông Roh cũng bị chỉ trích vì thiếu sự đổi mới về phần cứng trong dòng Galaxy S26, khiến việc tăng giá để bù đắp chi phí trở nên khó khăn hơn .

Dự báo tương lai: Lỗ có thể kéo dài đến năm 2028

Theo Samsung Securities (công ty chứng khoán trực thuộc tập đoàn) và các nhà phân tích khác, triển vọng là rất ảm đạm :

• Ước tính cả năm 2026: Samsung Securities đã điều chỉnh dự báo từ mức lợi nhuận hoạt động 3,41 nghìn tỷ won xuống mức lỗ hoạt động 5,841 nghìn tỷ won (khoảng 3,89 tỷ USD) .
• Ước tính năm 2027: Khoản lỗ hoạt động được dự báo sẽ mở rộng lên 15,209 nghìn tỷ won (khoảng 10,1 tỷ USD), vượt quá mức lỗ hàng năm của bộ phận bán dẫn (DS) trong thời kỳ suy thoái chip năm 2023 .
• Tổng lỗ lũy kế 2026–2028: Thâm hụt kết hợp của MX & Networks trong ba năm được dự đoán là 24,287 nghìn tỷ won (khoảng 16 tỷ USD) .
• Hạn chế nguồn cung chip: Samsung đã cảnh báo trong cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh quý 2 rằng tình trạng thiếu hụt bộ nhớ do AI có thể kéo dài đến năm 2028, cho thấy áp lực chi phí của mảng di động sẽ còn kéo dài trong nhiều năm .

Mảng kinh doanh từng là động lực lợi nhuận chính của Samsung giờ đây đang phải đối mặt với một khoản lỗ sâu chưa từng có, hoàn toàn do cơn khát không thể thỏa mãn của làn sóng AI đối với các linh kiện có trong mọi chiếc điện thoại Galaxy.

Nguyên nhân 'RAMageddon': Khi AI 'ăn' hết lợi nhuận của điện thoại

Gốc rễ của vấn đề là cái mà giới phân tích và truyền thông gọi là "RAMageddon" hay "chipflation" (lạm phát chip) — sự bùng nổ giá DRAM và NAND flash do nhu cầu không thể thỏa mãn từ các máy chủ AI . Các trung tâm dữ liệu AI tiêu thụ một lượng lớn bộ nhớ băng thông cao (HBM) và DRAM máy chủ, khiến nguồn cung toàn cầu bị thắt chặt nghiêm trọng. Bộ phận chip của chính Samsung (Device Solutions) đã ưu tiên các khách hàng AI có lợi nhuận cao hơn nhiều hơn là cung cấp cho bộ phận điện thoại của mình với mức giá ưu đãi .

Tác động lên một chiếc smartphone là rất rõ ràng: Đối với một chiếc điện thoại giá 800 USD, tỷ trọng chi phí bộ nhớ được báo cáo đã tăng gấp đôi hoặc hơn . Bộ phận chip của Samsung đã đạt lợi nhuận hoạt động kỷ lục 89,2 nghìn tỷ won trong quý 2/2026 — tăng gấp 250 lần — trong khi bán bộ nhớ cho chính mảng di động của mình theo giá thị trường . Giá hợp đồng bộ nhớ đã đạt mức cao nhất mọi thời đại, bóp nghẹt biên lợi nhuận của toàn ngành, nhưng Samsung bị ảnh hưởng nặng nề nhất vì họ tiêu thụ chính bộ nhớ đắt đỏ của mình .

Bức tranh tài chính: Hai mảng, hai số phận

Lợi nhuận hoạt động của toàn tập đoàn Samsung đã tăng vọt gấp 19 lần so với cùng kỳ năm ngoái, đạt mức kỷ lục. Điều này tạo ra sự phân hóa nội bộ cực đoan nhất trong lịch sử công ty: mảng chip có quý tốt nhất từ trước đến nay, trong khi mảng điện thoại có quý tệ nhất .

Bối cảnh lịch sử: Hơn một thập kỷ chưa từng có lỗ

Mảng kinh doanh điện thoại thông minh của Samsung chưa bao giờ ghi nhận khoản lỗ hoạt động hàng quý kể từ khi ra mắt chiếc Galaxy S đầu tiên vào năm 2010. Bộ phận di động rộng lớn hơn đã vượt qua cuộc suy thoái 2014–2015 (khi Samsung mất thị phần vào tay các đối thủ Trung Quốc), cuộc khủng hoảng thu hồi Note 7 năm 2016, và sự gián đoạn chuỗi cung ứng do đại dịch 2020–2021 mà không hề rơi vào tình trạng thua lỗ . Kỷ lục kéo dài hàng thập kỷ đó đã kết thúc vào quý 2/2026, không phải vì doanh số bán thiết bị yếu kém, mà vì một vụ nổ chi phí nội bộ mà chưa có cuộc khủng hoảng nào trước đây gây ra .

Áp lực chung của toàn ngành di động

Ngành công nghiệp di động đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng biên lợi nhuận mang tính cấu trúc:

• Ưu tiên bộ nhớ cho AI: Các nhà sản xuất chip nhớ (Samsung, SK Hynix, Micron) đang phân bổ hầu hết công suất nhà máy mới cho HBM và DRAM máy chủ, hạn chế nguồn cung cho DRAM và NAND tiêu dùng .
• Giá linh kiện tăng phi mã: Giá DRAM và NAND đã tăng lên mức cao nhất mọi thời đại, làm tăng chi phí nguyên vật liệu (BOM) cho mọi nhà sản xuất điện thoại. Các đối thủ như Apple và các OEM Trung Quốc cũng đối mặt với áp lực tương tự, nhưng Samsung bị ảnh hưởng nặng nề hơn cả vì chính mảng chip của họ tính giá thị trường cho mảng di động .
• Cạnh tranh khốc liệt: Các thương hiệu Trung Quốc (Xiaomi, Oppo, Vivo) đang giành thị phần ở phân khúc tầm trung và cao cấp, siết chặt sản lượng và khả năng định giá của Samsung .

Lãnh đạo đối mặt với làn sóng chỉ trích

Chủ tịch bộ phận MX, Roh Tae-moon (TM Roh) , đang phải hứng chịu nhiều chỉ trích từ nội bộ và bên ngoài :

• Nhân viên đã gửi email phản đối, đặt câu hỏi về khoản thù lao lên tới hàng chục nghìn tỷ won cho ban lãnh đạo trong khi bộ phận đang thua lỗ .
• Các nhà phê bình cho rằng ông Roh đã thất bại trong việc đa dạng hóa nguồn cung bộ nhớ hoặc phòng vệ chi phí linh kiện mặc dù đã có những cảnh báo từ đầu năm 2025 về sự tăng giá .
• Đã có những lời kêu gọi thay thế ông Roh, với các nhà đầu tư và nhà phân tích nghi ngờ liệu ông có phải là nhà lãnh đạo phù hợp khi khoản lỗ xảy ra bất chấp doanh số đặt trước kỷ lục của Galaxy S26 .
• Ông Roh cũng bị chỉ trích vì thiếu sự đổi mới về phần cứng trong dòng Galaxy S26, khiến việc tăng giá để bù đắp chi phí trở nên khó khăn hơn .

Dự báo tương lai: Lỗ có thể kéo dài đến năm 2028

Theo Samsung Securities (công ty chứng khoán trực thuộc tập đoàn) và các nhà phân tích khác, triển vọng là rất ảm đạm :

• Ước tính cả năm 2026: Samsung Securities đã điều chỉnh dự báo từ mức lợi nhuận hoạt động 3,41 nghìn tỷ won xuống mức lỗ hoạt động 5,841 nghìn tỷ won (khoảng 3,89 tỷ USD) .
• Ước tính năm 2027: Khoản lỗ hoạt động được dự báo sẽ mở rộng lên 15,209 nghìn tỷ won (khoảng 10,1 tỷ USD), vượt quá mức lỗ hàng năm của bộ phận bán dẫn (DS) trong thời kỳ suy thoái chip năm 2023 .
• Tổng lỗ lũy kế 2026–2028: Thâm hụt kết hợp của MX & Networks trong ba năm được dự đoán là 24,287 nghìn tỷ won (khoảng 16 tỷ USD) .
• Hạn chế nguồn cung chip: Samsung đã cảnh báo trong cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh quý 2 rằng tình trạng thiếu hụt bộ nhớ do AI có thể kéo dài đến năm 2028, cho thấy áp lực chi phí của mảng di động sẽ còn kéo dài trong nhiều năm .

Mảng kinh doanh từng là động lực lợi nhuận chính của Samsung giờ đây đang phải đối mặt với một khoản lỗ sâu chưa từng có, hoàn toàn do cơn khát không thể thỏa mãn của làn sóng AI đối với các linh kiện có trong mọi chiếc điện thoại Galaxy.