FIFA đối mặt với làn sóng chỉ trích dữ dội vì kế hoạch bán cổ phần World Cup trị giá 20 tỷ USD cho tư nhân

FIFA Forward Enterprise (FFE) là gì?

FFE sẽ là một công ty con thuộc sở hữu hoàn toàn của FIFA, hợp nhất tất cả các quyền thương mại và vận hành của các giải đấu FIFA, bao gồm bản quyền phát sóng, tài trợ, bán vé và cấp phép . Công ty con này được định giá khoảng 20 tỷ USD. FIFA có kế hoạch bán cổ phần thiểu số (tối đa khoảng 20%) cho các nhà đầu tư bên ngoài, qua đó huy động được ước tính 4,2 tỷ USD .

Mục đích được công bố của số tiền thu được là phân phối cho các liên đoàn thành viên để "tăng tốc" phát triển bóng đá trên toàn thế giới, tăng gấp ba lần mức tài trợ hiện tại . FIFA sẽ duy trì quyền kiểm soát đa số và thẩm quyền ra quyết định đối với công ty con. Đề xuất này phải được ít nhất 75% trong số 211 liên đoàn thành viên của FIFA thông qua trong một cuộc bỏ phiếu dự kiến diễn ra vào cuối năm 2026 .

Nhóm nhà đầu tư và mối liên hệ với gia đình Kushner

Ngân hàng JPMorgan Chase là đơn vị tư vấn cho FIFA về cấu trúc thương vụ . Nhà đầu tư chính dự kiến là Thrive Eternal, một công ty đầu tư có liên quan đến Joshua Kushner (em trai của Jared Kushner, con rể và cựu cố vấn cấp cao của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump) . Sự liên quan của gia đình Kushner đã trở thành một điểm nóng, khi các chính trị gia Đảng Dân chủ Mỹ cáo buộc FIFA "làm hoen ố môn thể thao vua" thông qua chủ nghĩa phe cánh chính trị . Trong thông cáo báo chí công bố kế hoạch, FIFA đã đặc biệt nêu tên Thrive Eternal là công ty holding dự kiến dẫn đầu nhóm nhà đầu tư cho FFE .

Chỉ trích từ cựu Chủ tịch FIFA Sepp Blatter: 'Bóng đá thuộc về người dân'

Cựu Chủ tịch FIFA Sepp Blatter, người lãnh đạo tổ chức này từ năm 1998 đến 2015 trước khi bị cấm tham gia các hoạt động bóng đá vì các vụ bê bối tham nhũng, đã lên án mạnh mẽ kế hoạch này :

• "Bóng đá không thuộc về bất kỳ cá nhân nào và cũng không thuộc về bất kỳ tổ chức nào. Nó thuộc về người dân. Không ai có quyền bán nó," Blatter nói với hãng tin Reuters .
• Ông gọi World Cup là "một tài sản thương mại không thuộc về một số ít các nhà điều hành" và cho rằng việc biến World Cup thành một sản phẩm đầu tư cho các nhà đầu tư tư nhân đã vi phạm tinh thần cơ bản của môn thể thao này .
• "Nếu FIFA được chuyển đổi thành một cấu trúc doanh nghiệp định hướng lợi nhuận, nó sẽ đánh mất linh hồn của mình," Blatter nói thêm .

Nhiều tờ báo ghi nhận sự mỉa mai khi Blatter, người từng bị cấm khỏi bóng đá vì các bê bối tham nhũng, giờ đây lại đóng vai trò là người bảo vệ sự liêm chính của bóng đá .

Làn sóng phản đối mạnh mẽ: 'Đó không phải thứ của FIFA để đem bán'

Đề xuất đã vấp phải sự lên án từ khắp các tổ chức bóng đá và giới chính trị:

• UEFA (Liên đoàn Bóng đá châu Âu): Gọi kế hoạch này là "một bước đi quá xa," tuyên bố "Đó không phải thứ của FIFA để đem bán. Không ai trong chúng ta là chủ sở hữu của bóng đá. Chúng ta chỉ là những người trông coi nó." UEFA đã tổ chức một cuộc họp khẩn cấp và thảo luận về khả năng tẩy chay các sự kiện của FIFA . Cơ quan bóng đá châu Âu cho biết "linh hồn và sự quản trị của bóng đá không phải là tài sản để đem ra mua bán" .
• Chủ tịch La Liga (Tây Ban Nha) Javier Tebas: Cáo buộc FIFA coi World Cup như một món hàng để bán cho người trả giá cao nhất .
• Thủ tướng Anh Andy Burnham: Tuyên bố đề xuất này "đặt lợi nhuận tư nhân lên trên môn thể thao toàn cầu" và cảnh báo nó sẽ tập trung quyền lực vào tay một số ít nhà đầu tư giàu có .
• Tờ The Guardian (Anh) giật tít rằng FIFA đang "bán rẻ linh hồn của bóng đá" .
• Tạp chí Time (Mỹ) đưa tin rằng các nhà phê bình cho rằng kế hoạch này "sẽ biến giải đấu lớn nhất của bóng đá thành một tài sản đầu tư" .
• Các liên đoàn khu vực bao gồm UEFA, CONMEBOL (Nam Mỹ) và các liên đoàn khác cho biết họ bị bất ngờ, khi biết được kế hoạch qua các bản tin truyền thông thay vì được tham vấn bởi FIFA .

Sự bảo vệ của Chủ tịch FIFA Gianni Infantino

Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã bảo vệ kế hoạch này trong một video, lập luận rằng quá ít giá trị thương mại của bóng đá đến được với những khu vực của môn thể thao này cần nó nhất, và khoản đầu tư này sẽ "tăng tốc" sự phát triển bóng đá toàn cầu . Ông trình bày đề xuất như một cơ chế để chuyển nhiều tiền hơn từ các giải đấu lớn đến các liên đoàn thành viên nhỏ hơn, những nơi hiện đang nhận được nguồn tài trợ tối thiểu.

Những bước tiếp theo

Đề xuất này vẫn cần sự chấp thuận từ 211 liên đoàn thành viên của FIFA và Hội đồng FIFA. FIFA cho biết họ sẽ chỉ tiến hành nếu được đa số các liên đoàn thành viên ủng hộ và được Hội đồng FIFA thông qua . Cuộc tranh cãi đã làm dấy lên các cuộc thảo luận về khả năng UEFA tẩy chay các sự kiện của FIFA, một động thái có thể định hình lại căn bản nền quản trị bóng đá quốc tế nếu được thực hiện .