Động đất Kumamoto 28/7: Đòn giáng 20 tỷ USD vào Sony, TSMC và chuỗi cung ứng chip toàn cầu

Thiệt hại về người: 28 người thiệt mạng và vẫn đang tăng

Số người chết đã tăng nhanh chóng sau hai ngày tìm kiếm và cứu nạn. Tính đến ngày 30 tháng 7, người phát ngôn chính của chính phủ Nhật Bản xác nhận số người chết chính thức đã lên tới 28 . Các báo cáo trước đó có sự khác biệt khi các đội cứu hộ làm việc xuyên suốt các tòa nhà bị sập: ít nhất 13 người chết vào ngày 29/7 , sau đó là 18 người chết vào cuối ngày hôm đó , và một báo cáo ban đầu cho thấy 5 người chết, 9 người mất tích . Hàng trăm người bị thương, điện và nước bị cắt đối với hàng chục nghìn hộ gia đình .

Thảm kịch đau lòng nhất xảy ra tại một trung tâm thương mại bị sập một phần do vụ nổ gây ra bởi động đất; các nhân viên cứu hộ vẫn tiếp tục tìm kiếm các nạn nhân bị mắc kẹt . Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã thành lập một lực lượng đặc nhiệm của chính phủ để điều phối ứng phó khẩn cấp .

Nhà máy cảm biến hình ảnh của Sony: Cơ sở lớn nhất thế giới ngừng hoạt động

Sony vận hành nhà máy cảm biến hình ảnh lớn nhất thế giới tại Kumamoto, có khả năng sản xuất tới 4 triệu cảm biến mỗi ngày cho máy ảnh và điện thoại thông minh . Cơ sở này đã dừng sản xuất và sơ tán công nhân ngay sau trận động đất . Tính đến ngày 29 tháng 7, Sony xác nhận nhà máy vẫn đóng cửa để kiểm tra kết cấu và thiết bị, đồng thời không có mốc thời gian cho việc khởi động lại . Các nhà máy cảm biến khác của Sony ở Nagasaki và Oita – nơi cũng sản xuất cảm biến – đã khởi động lại hoạt động nhanh hơn .

Việc đóng cửa kéo dài tại Trung tâm Công nghệ Kumamoto đe dọa nguồn cung cảm biến hình ảnh CMOS được sử dụng trong mọi thứ, từ camera iPhone đến máy ảnh kỹ thuật số cao cấp và hệ thống thị giác ô tô. Tuyên bố chính thức của Sony cho biết thiệt hại đối với tòa nhà và dây chuyền sản xuất 'hiện đang được đánh giá' .

Trung tâm bán dẫn rộng lớn hơn: TSMC, Tokyo Electron và Renesas

Kumamoto là trung tâm của 'Đảo Silicon' Nhật Bản – một cụm dày đặc các nhà máy sản xuất chất bán dẫn, nhà sản xuất thiết bị và nhà cung cấp vật liệu. Mọi hoạt động bán dẫn lớn trong tỉnh đều tạm dừng hoặc sơ tán sau trận động đất:

• Nhà máy JASM của TSMC (Japan Advanced Semiconductor Manufacturing) – đã sơ tán công nhân nhưng báo cáo không có thiệt hại về cấu trúc và đang dần dần khởi động lại hoạt động vào tối ngày 28/7 .
• Tokyo Electron – nhà sản xuất thiết bị bán dẫn – đã tạm dừng sản xuất tại hai nhà máy ở Kumamoto ít nhất đến ngày 29/7 . Công ty sau đó báo cáo không có thiệt hại lớn và đặt mục tiêu hoạt động trở lại hoàn toàn từ tuần sau .
• Fujifilm – đã sơ tán nhà máy tại Kikuyo .
• Renesas – nhà cung cấp chip ô tô quan trọng – cũng tạm dừng hoạt động .
• SCREEN Holdings – xác nhận không có thương vong nào trong số nhân viên và đang tiến hành kiểm tra an toàn .
  Sự gián đoạn đã buộc một loạt các nhà sản xuất, nhà bán lẻ và nhà cung cấp dịch vụ phải tạm dừng hoạt động trên khắp vùng Kyushu .

Rủi ro đối với chuỗi cung ứng ô tô

Tác động của trận động đất lan sang lĩnh vực ô tô, vốn phụ thuộc vào Kumamoto về vi điều khiển, chất bán dẫn năng lượng và cảm biến hình ảnh:

• Honda đã tạm thời đóng cửa nhà máy sản xuất xe máy tại Kumamoto .
• Toyota đã sơ tán nhân viên hoặc tạm dừng sản xuất tại các địa điểm lân cận .
• Renesas, nhà cung cấp vi điều khiển ô tô quan trọng, đã tạm dừng hoạt động, làm gia tăng nguy cơ đóng cửa các nhà máy lắp ráp xe trên toàn thế giới .
  Do những sự gián đoạn tương tự vào năm 2016 đã khiến Sony và Renesas phải đóng cửa hàng tuần , mức độ ảnh hưởng đầy đủ đến sản xuất ô tô vẫn chưa rõ ràng.

Cú sốc thị trường và kinh tế

Trận động đất xảy ra vào thời điểm thị trường vốn đã căng thẳng. Vào ngày 29/7, chỉ số Nikkei đã giảm 930 điểm, phá vỡ dưới một ngưỡng tâm lý quan trọng . Cổ phiếu liên quan đến chất bán dẫn chịu áp lực nặng nề: Kioxia chạm mức giảm sàn hàng ngày, và các cổ phiếu có trọng số cao trong chỉ số như Advantest và Tokyo Electron giảm mạnh .

• Cổ phiếu của TSMC tại Mỹ giảm hơn 4% trong giao dịch trước giờ mở cửa .
• Cổ phiếu chip châu Á bước vào vùng điều chỉnh, với Samsung Electronics giảm tới 9,5% và SK Hynix giảm tới 10,9% trong giao dịch đầu giờ sáng tại Seoul .
• Chỉ số KOSPI đóng cửa giảm 10,84% sau khi tạm dừng giao dịch .
  Trận động đất làm trầm trọng thêm đợt bán tháo cổ phiếu AI và chip trên diện rộng, mặc dù bản thân trận động đất không phải là nguyên nhân chính của sự suy giảm đó .

Chính phủ Nhật Bản đã kích hoạt một lực lượng đặc nhiệm để đánh giá thiệt hại và điều phối phục hồi . Trận động đất cũng xảy ra gần nhà máy điện hạt nhân Sendai của Kyushu Electric, nhưng không có sự cố liên quan đến hạt nhân nào được báo cáo .

Tóm tắt các điểm không chắc chắn chính

Tình hình vẫn đang thay đổi khi các dư chấn mạnh tiếp tục xảy ra và các hoạt động cứu hộ vẫn đang được tiến hành. Sẽ mất vài tuần để đánh giá đầy đủ thiệt hại đối với thiết bị sản xuất chất bán dẫn có độ chính xác cao – và tác động cuối cùng lên chuỗi cung ứng đối với sản xuất điện tử và ô tô toàn cầu.