Cơn bão hoàn hảo: 5 nguyên nhân khiến cổ phiếu chip mất hơn 1.000 tỷ USD chỉ trong một phiên

Chỉ số Philadelphia Semiconductor Index (SOX) đã tăng 130% trong 12 tháng trước đó. Mức định giá quá cao khiến nhóm cổ phiếu này không còn dư địa cho sai sót — và vào thứ Tư, năm áp lực khác nhau đã hội tụ cùng lúc .

1. Lợi nhuận kỷ lục của SK Hynix vẫn là chưa đủ

SK Hynix, 'ông lớn' sản xuất chip nhớ Hàn Quốc và là nhà cung cấp cho Nvidia, báo lãi hoạt động quý II tăng 557% so với cùng kỳ, đạt mức kỷ lục 60,54 nghìn tỷ won (41,62 tỷ USD) . Con số này vượt xa mọi kỷ lục lịch sử. Tuy nhiên, giới phân tích kỳ vọng khoảng 64 nghìn tỷ won, và sự thiếu hụt nhẹ này đã khiến cổ phiếu SK Hynix lao dốc 10–19% tại thị trường Seoul .

Kịch bản này lặp lại những gì đã xảy ra với Samsung Electronics hồi đầu tháng 7: dù lợi nhuận vượt xa cả Nvidia và Apple, cổ phiếu Samsung vẫn giảm 8% vì không đáp ứng được 'cái giá quá đắt' của AI . Thông điệp rất rõ ràng: cổ phiếu chip AI đã được định giá để vận hành hoàn hảo. 'Tốt nhưng chưa hoàn hảo' không còn là lựa chọn khả thi .

2. Thỏa thuận trung tâm dữ liệu của AMD 'phản tác dụng'

Ngày 28/7, AMD công bố một thỏa thuận quan trọng với Core Scientific để đảm bảo 500 megawatt công suất trung tâm dữ liệu, với tiềm năng mở rộng lên 2,5 gigawatt . Chip của AMD sẽ được đặt trong các trung tâm này để phục vụ khách hàng cuối – một động thái nhằm giải quyết các nút thắt về hạ tầng AI.

Thay vì trấn an nhà đầu tư, thỏa thuận này lại khuếch đại nỗi lo về 'tài chính vòng tròn' (circular financing) – nơi các nhà sản xuất chip chi tiêu mạnh tay để tự tạo ra nhu cầu cho chính mình . Wedbush nhận định thỏa thuận này 'có một cái giá phải trả', làm sâu sắc thêm lo ngại về chi tiêu quá mức . Cổ phiếu AMD giảm 5,7% trong ngày thứ Tư, khi làn sóng bán tháo AI lấn át mọi tin tốt .

3. Nỗi lo ngại về định giá AI – nỗi sợ 'bùng nổ rồi vỡ mộng'

Đợt bán tháo là một phần của quá trình đánh giá lại toàn bộ chi tiêu cho hạ tầng AI. Các nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi liệu khoản chi khổng lồ (capex) từ các 'ông lớn công nghệ' có thể tạo ra lợi nhuận bền vững hay không .

Báo cáo cho thấy Nvidia đang đàm phán cung cấp khoảng 250 tỷ USD cho một dự án trung tâm dữ liệu của OpenAI càng làm dấy lên nỗi lo 'chúng ta đang xây dựng quá nhiều?' . Các thỏa thuận hạ tầng AI trị giá 750 tỷ USD của Nvidia cũng làm gia tăng căng thẳng về mức nợ liên quan đến AI . Ông Michael Field, chiến lược gia cổ phiếu trưởng của Morningstar, mô tả đợt bán tháo là sự 'mất niềm tin' đến từ tâm lý chứ không phải từ các yếu tố cơ bản .

4. Nỗi lo nguồn cung từ Trung Quốc

Cùng lúc đó, nhiều báo cáo về sự tiến bộ nhanh chóng của Trung Quốc trong sản xuất chip đã gây chấn động thị trường:

• Một công ty có vốn nhà nước Trung Quốc được cho là đã bắt đầu sản xuất hàng loạt máy quang khắc nhúng DUV (deep ultraviolet) – công nghệ trước đây do ASML độc quyền .
• Nhà sản xuất chip nhớ Trung Quốc CXMT ra mắt cổ phiếu thành công vang dội, với Apple tìm cách mua sản phẩm, cho thấy sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt .

Những diễn biến này làm dấy lên nỗi lo Trung Quốc có thể tràn ngập chuỗi cung ứng toàn cầu bằng chip, làm xói mòn biên lợi nhuận của các nhà sản xuất Hàn Quốc và Mỹ . Chỉ số cổ phiếu bán dẫn châu Á của Bloomberg đã giảm tới 7,5% chỉ trong ngày thứ Ba .

5. Quyết định lãi suất của Fed tạo thêm áp lực vĩ mô

Cuộc họp kéo dài hai ngày của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) kết thúc vào thứ Tư, 29/7, và quyết định được công bố vào chiều cùng ngày . Thị trường đặt cược 30% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất do giá dầu leo thang làm gia tăng lo ngại lạm phát . Giá dầu đã tăng khoảng 8% sau khi xung đột liên quan đến Iran leo thang .

Cuối cùng, Fed giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50–3,75%, nhưng ba thành viên của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã bỏ phiếu cho việc tăng 0,25 điểm phần trăm – một bất ngờ 'diều hâu' khiến tâm lý thị trường thêm nặng nề . Sự bất ổn trước khi công bố quyết định này đã khuếch đại áp lực bán .

Tổng kết

Cuộc bán tháo ngày 29/7 là kết quả của một 'cơn bão hoàn hảo' với đa yếu tố: cổ phiếu AI đối mặt với thời khắc 'chứng minh bản thân' khi lợi nhuận kỷ lục là chưa đủ, Trung Quốc nổi lên như một đối thủ cạnh tranh đáng tin cậy, Fed rình rập với bất ngờ 'diều hâu', và thậm chí cả tin tức tích cực (thỏa thuận trung tâm dữ liệu của AMD) cũng bị hiểu thành tín hiệu rủi ro thay vì chất xúc tác. Như một nhà phân tích đã nói: 'Nói một cách đơn giản, đó là sự mất niềm tin' .