Cảnh báo từ các cơ quan quản lý toàn cầu: 'Bong bóng' AI đe dọa ổn định tài chính

MAS: Rút vốn AI có thể 'làm suy yếu nghiêm trọng' tăng trưởng toàn cầu

Cùng ngày, Giám đốc điều hành MAS Chia Der Jiun đã đưa ra một cảnh báo mạnh mẽ: một sự sụt giảm mạnh trong chi tiêu liên quan đến AI có thể "làm suy yếu nghiêm trọng" tăng trưởng toàn cầu và bộc lộ những điểm yếu trên thị trường tài chính . Ông gọi tính bền vững của cơn sốt đầu tư AI toàn cầu là một "bất ổn lớn" đối với cả tăng trưởng kinh tế và ổn định tài chính .

MAS nhấn mạnh rằng làn sóng đầu tư ồ ạt vào trung tâm dữ liệu, chip và cơ sở hạ tầng máy tính đã củng cố sức chống chịu của nền kinh tế, nhưng một sự đảo chiều đột ngột có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng toàn cầu, làm giảm giá trị tài sản và gây bất ổn thị trường tài chính . Ngân hàng trung ương này cũng cảnh báo rằng một cơn sốt AI kéo dài có thể thúc đẩy lạm phát, tạo ra rủi ro hai chiều . Cảnh báo được đưa ra cùng với quyết định thắt chặt chính sách tiền tệ bất ngờ của MAS vào ngày 27/7 .

Fitch: Điều chỉnh thị trường AI là rủi ro tín dụng hàng đầu toàn cầu

Fitch Ratings đã công bố Báo cáo Rủi ro Toàn cầu Quý 3 vào ngày 28/7, tuyên bố rằng cơn sốt AI và nguy cơ điều chỉnh thị trường đang nổi lên như những rủi ro tín dụng lớn trên toàn cầu . Cơ quan này lưu ý rằng cơn sốt AI đã trở nên "gắn bó sâu sắc với tăng trưởng kinh tế toàn cầu và thị trường vốn Hoa Kỳ" .

Fitch cảnh báo rằng định giá công nghệ tăng vọt và chi tiêu liên quan đến AI chưa từng có có thể đang vượt quá mức lợi nhuận không chắc chắn trong tương lai, tạo ra rủi ro hấp thụ thị trường . Một báo cáo riêng của Fitch cho thấy triển vọng tín dụng của Hoa Kỳ ngày càng phụ thuộc vào niềm tin đầu tư AI, trong khi các lĩnh vực hướng tới người tiêu dùng và thị trường tín dụng tư nhân phải đối mặt với những khó khăn gia tăng .

Moody's: Chất lượng tín dụng của các 'gã khổng lồ công nghệ' gặp rủi ro

Ngày 24/7, Moody's Ratings cảnh báo rằng cơn sốt đầu tư AI đang làm xói mòn chất lượng tín dụng của các 'hyperscaler' lớn nhất—Amazon, Alphabet, Microsoft, Meta và Oracle . Moody's báo cáo rằng chi tiêu ở "mức nghìn tỷ đô la mỗi năm" đang gây áp lực lên dòng tiền tự do và gia tăng rủi ro bảng cân đối kế toán, ngay cả đối với những công ty giàu tiền mặt nhất thế giới . Cơ quan này đặc biệt chỉ ra Microsoft và Oracle phải đối mặt với áp lực dòng tiền tự do trong ngắn hạn do các cam kết chi tiêu vốn cho AI .

Moody's dự báo chi tiêu vốn của sáu 'hyperscaler' lớn sẽ đạt 785 tỷ đô la vào năm 2026 và có thể tăng lên khoảng 1.000 tỷ đô la vào năm 2027 .

Ngân hàng Trung ương Anh: Định giá quá cao có thể kích hoạt điều chỉnh mạnh

Báo cáo Ổn định Tài chính tháng 7 của Ngân hàng Trung ương Anh đã chỉ ra định giá quá cao của các cổ phiếu liên quan đến AI là một điểm yếu có thể kích hoạt một đợt điều chỉnh thị trường mạnh . Báo cáo cũng lưu ý rằng AI tiên tiến đang làm gia tăng rủi ro mạng và rủi ro hoạt động đối với hệ thống tài chính . Ủy ban Chính sách Tài chính của ngân hàng này cũng ghi nhận sự gia tăng đáng kể trong việc sử dụng đòn bẩy trên thị trường chứng khoán .

BIS: Cơn sốt AI đã vượt qua mọi bong bóng công nghệ trước đây

Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cảnh báo vào ngày 28-30/6 rằng sự cạnh tranh khốc liệt giữa các công ty công nghệ đang đẩy chi tiêu đầu tư AI lên những mức không bền vững, có thể gây nguy hiểm cho lợi nhuận và dẫn đến một sự suy thoái đột ngột, có thể đẩy một số nền kinh tế vào suy thoái .

Một nghiên cứu tiếp theo của BIS vào ngày 15/7 cho thấy cơn sốt AI hiện tại đã vượt qua mọi bong bóng công nghệ trong lịch sử. Năm 'hyperscaler' lớn nhất đang nhắm đến khoảng 725 tỷ đô la chi tiêu vốn cho năm 2026, trong đó khoảng 75% dành cho cơ sở hạ tầng dành riêng cho AI . BIS cũng chỉ ra các "thỏa thuận tài chính vòng tròn" tạo ra một vòng định giá khép kín không có điểm tham chiếu bên ngoài—một cấu trúc chưa từng có tiền lệ trong các cuộc bùng nổ công nghệ trước đây .

Các cảnh báo quan trọng khác

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF): Vào ngày 30/6 và một lần nữa vào ngày 23/7, IMF cảnh báo rằng các khoản đầu tư AI được tài trợ bằng nợ vay của các công ty công nghệ lớn gây ra rủi ro hệ thống lớn hơn so với định giá cổ phiếu cao. Đòn bẩy có thể khuếch đại căng thẳng tài chính nếu lợi nhuận không như kỳ vọng .

Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI): Vào ngày 30/6, RBI cảnh báo rằng một sự điều chỉnh mạnh trên thị trường chứng khoán toàn cầu do định giá cổ phiếu liên quan đến AI tăng cao có thể lan sang thị trường nội địa, vì các khoản đầu tư liên quan đến AI hiện đang thâm nhập vào các phân khúc khác của thị trường vốn .

Hàm ý rộng hơn

Làn sóng cảnh báo từ hầu hết các cơ quan quản lý tài chính và tổ chức xếp hạng tín nhiệm lớn trên thế giới cho thấy cơn sốt đầu tư AI đã bước vào một giai đoạn bấp bênh. Quy mô chi tiêu—hơn 1.000 tỷ đô la tổng chi tiêu vốn của các 'hyperscaler' trong năm 2025 và 2026—đã vượt xa doanh thu do các ứng dụng AI tạo ra, tạo ra một lỗ hổng cấu trúc .

Những cảnh báo này không phải về bản thân công nghệ AI, mà là về cấu trúc tài chính hỗ trợ nó: thị trường chứng khoán tập trung, cấu trúc nợ mờ đục, tài chính đòn bẩy, và một nền kinh tế toàn cầu ngày càng phụ thuộc vào chi tiêu vốn của một lĩnh vực duy nhất. Như Fitch đã nói, quy mô đầu tư AI hiện đủ lớn để một vấp ngã sẽ được cảm nhận rõ ràng vượt xa khỏi lĩnh vực công nghệ .