Chất xúc tác cho sự phục hồi ngày 27/7 là một sự leo thang quân sự bất ngờ được hạ nhiệt giữa Mỹ và Iran. Mỹ đã tạm dừng các cuộc không kích vào Iran trong đêm thứ hai liên tiếp, và Iran đồng ý ngừng các hành động thù địch chừng nào Mỹ còn kiềm chế, tạo ra một 'lệnh ngừng bắn mong manh' như Reuters mô tả . Bước đột phá địa chính trị này ngay lập tức tác động mạnh đến thị trường năng lượng. Giá dầu Brent lao dốc, có báo cáo cho thấy mức giảm khoảng 4% xuống còn 92,80 USD/thùng, khi phần bù rủi ro chiến tranh tích tụ trong nhiều tuần tan biến .
Thị trường chứng khoán nhanh chóng tận dụng lợi thế từ giá dầu thấp hơn và rủi ro địa chính trị giảm. Chỉ số Công nghiệp Dow Jones tăng khoảng 260 điểm, tương đương 0,6-0,7%, và là phiên tăng thứ hai liên tiếp . Hợp đồng tương lai của S&P 500 và Nasdaq còn tỏ ra lạc quan hơn trong giao dịch tiền thị trường, lần lượt nhảy vọt 1% và 1,6%, mặc dù phiên giao dịch sau đó trở nên phân hóa hơn . Hoạt động mua vào diễn ra trên diện rộng, với hầu hết các chỉ số ngành đều ở trong vùng tích cực, phản ánh sự nhẹ nhõm khi mối đe dọa về một cuộc xung đột rộng hơn ở Trung Đông và sự gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz đã lùi xa . Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc, Mike Waltz, cho biết Tổng thống Donald Trump đã quyết định tạm dừng hành động quân sự để theo đuổi một con đường ngoại giao .
Tuy nhiên, các nhà đầu tư nhanh chóng định giá rằng lệnh ngừng bắn này rất mong manh. Cùng cuối tuần đó, lực lượng Houthi đã tấn công các cơ sở dầu mỏ ở Saudi Arabia, và Ukraine bắn trúng một tàu thương mại của Iran ở Biển Caspi . Nhưng câu chuyện chính của thị trường vào thứ Hai vẫn là sự nhẹ nhõm.
Đến thứ Ba, ngày 28 tháng 7, tâm lý thị trường đã thay đổi đột ngột. Sự phục hồi trên diện rộng nhường chỗ cho một cuộc khủng hoảng cổ phiếu bán dẫn toàn cầu, phơi bày những rạn nứt sâu sắc trong thị trường giá lên. Quỹ ETF iShares Semiconductor (SOXX) giảm hơn 3% trong giao dịch tiền thị trường, và hợp đồng tương lai Nasdaq chuyển sang tiêu cực . Cổ phiếu Nvidia giảm 5%, và thị trường chip châu Á còn chịu ảnh hưởng nặng nề hơn, với chỉ số KOSPI của Hàn Quốc rơi xuống mức thấp nhất trong ba tháng .
Điều gì đã gây ra làn sóng bán tháo? Đó là sự kết hợp giữa lo ngại về định giá và sự 'thức tỉnh' về nhu cầu vốn khổng lồ cho sự bùng nổ AI. Tờ Wall Street Journal đưa tin Nvidia đang đàm phán để cung cấp khoảng 250 tỷ USD bảo lãnh tài chính cho một dự án trung tâm dữ liệu ở Ohio . Con số kinh ngạc này đã thổi bùng nỗi lo ngại ngày càng tăng về việc liệu những khoản chi khổng lồ cho cơ sở hạ tầng AI - chip, trung tâm dữ liệu và năng lượng - có mang lại lợi nhuận tương xứng hay không. Các báo cáo về sự cạnh tranh ngày càng tăng từ Trung Quốc trong lĩnh vực chip AI cũng tạo thêm áp lực . Kết quả là một sự phân hóa rõ rệt: Dow Jones, nhờ được hỗ trợ bởi giá dầu thấp hơn và các cổ phiếu phòng thủ, giữ vững khá tốt, trong khi Nasdaq và thị trường châu Á, vốn bị chi phối bởi các cổ phiếu bán dẫn 'hot', lao dốc .
Giai đoạn 27-28/7 là một 'lớp học' điển hình về hành vi của các tài sản chéo trong một cú sốc địa chính trị và công nghệ. Dầu thô tiếp tục giảm vào thứ Ba khi lệnh ngừng bắn Iran được duy trì, với dầu Brent giảm thêm xuống gần 87 USD . Nhưng điều quan trọng là, giá dầu thấp hơn không dẫn đến một đợt tăng giá trái phiếu trên diện rộng. Lợi suất trái phiếu kho bạc hầu như không đổi, báo hiệu rằng thị trường không coi sự sụt giảm dầu là đủ để giảm lạm phát nhằm thay đổi kỳ vọng về chính sách của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) . Đồng đô la Mỹ yếu đi nhìn chung, phản ánh sự giảm bớt khẩu vị rủi ro địa chính trị và việc điều chỉnh vị thế trước quyết định lãi suất của Fed .
Thị trường châu Á hứng chịu phần lớn đợt bán tháo do chip dẫn dắt, giảm mạnh vào thứ Ba, trong khi thị trường Mỹ và châu Âu giữ vững tốt hơn nhờ giá dầu thấp hơn giúp ích cho các lĩnh vực phi công nghệ, bao gồm nguyên vật liệu và công nghiệp . Sự phân chia bất thường - Dow tăng, Nasdaq giảm - cho thấy một sự dịch chuyển mang tính xoay vòng hơn là một cơn hoảng loạn mang tính hệ thống, nhưng nó nhấn mạnh sự dễ bị tổn thương của lĩnh vực công nghệ trước sự 'mệt mỏi' về chi tiêu vốn.
Giữa những biến động của thị trường, một bóng ma 'diều hâu' bao trùm cả tuần: quyết định lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) vào ngày 29 tháng 7. Theo nhiều báo cáo, thị trường đang định giá xác suất 38% cho một đợt tăng lãi suất, một con số bất thường cao so với những gì nhiều người từng kỳ vọng là một Fed sẽ kiên nhẫn hơn . Ngân hàng Saxo mô tả cuộc họp là 'nóng' và lưu ý rằng các nhà giao dịch đang lo lắng về khả năng xảy ra một bất ngờ . Rủi ro tăng lãi suất cao này là một yếu tố quan trọng đằng sau tâm lý thận trọng, đặc biệt là đối với các cổ phiếu công nghệ và chip nhạy cảm với tăng trưởng.
Bối cảnh kinh tế vốn đã bất ổn. S&P 500 và Nasdaq đã giảm trong hai tuần liên tiếp trước giai đoạn này . Mùa báo cáo lợi nhuận quý II mang đến những tín hiệu trái chiều, với một khởi đầu lạc quan từ một số lĩnh vực nhưng sự yếu kém dai dẳng ở cổ phiếu chip vốn đã chịu áp lực . Câu chuyện chi tiêu cho AI phải đối mặt với một câu hỏi hiện sinh: Liệu các khoản chi tiêu vốn khổng lồ cho chip và trung tâm dữ liệu có tạo ra lợi nhuận không, hay thị trường đang đầu tư quá mức? .
Tuần 27-31/7 được mô tả rộng rãi là tuần bận rộn nhất của mùa báo cáo lợi nhuận và là một trong những tuần Fed quan trọng nhất năm 2026 . Các giao dịch AI có nhiều rủi ro nhất trong giai đoạn này, khi các nhà đầu tư chờ đợi kết quả từ các công ty công nghệ vốn hóa lớn, những công ty mà chi tiêu của họ là lý do cho toàn bộ sự phục hồi của ngành bán dẫn .
Alphabet đã báo cáo trước đó và gây thất vọng, làm nặng thêm tâm lý trước thềm tuần lễ quan trọng . Danh sách 'siêu sao' sắp báo cáo bao gồm:
Mâu thuẫn trung tâm thật rõ ràng: giá dầu thấp hơn và tạm lắng địa chính trị là tích cực cho nền kinh tế nói chung và các lĩnh vực phi công nghệ, nhưng sự mệt mỏi về chi tiêu AI, cạnh tranh từ Trung Quốc và rủi ro Fed 'diều hâu' lại 'dội gáo nước lạnh' vào chính lĩnh vực đã dẫn dắt thị trường giá lên. Điều này tạo ra một bài kiểm tra then chốt - lợi nhuận của Big Tech và quyết định của Fed sẽ quyết định liệu cuộc khủng hoảng chip chỉ là một sự điều chỉnh mang tính xoay vòng hay là sự khởi đầu của một đợt suy thoái sâu hơn .