Mỏ khí đốt đầu tiên của Síp được bật đèn xanh: Eni và TotalEnergies phê duyệt phát triển mỏ Cronos

Cơ cấu sở hữu và vận hành

Dự án là một liên doanh 50/50 giữa nhà điều hành Eni và TotalEnergies, trong đó Eni giữ vai trò nhà điều hành chính . Sản lượng LNG đầu ra sẽ được phân phối đều cho hai công ty – mỗi bên 1,4 triệu tấn mỗi năm (Mtpa) trên tổng sản lượng 2,8 Mtpa .

Trữ lượng khí ước tính

Mỏ Cronos có trữ lượng hơn 3 nghìn tỷ feet khối (Tcf) khí tại chỗ . Các ước tính trước đó từ chính phủ Síp cho thấy tài nguyên có thể thu hồi vào khoảng 3,1 Tcf (khí tại chỗ) .

Tiến độ sản xuất và công suất

• Mục tiêu dòng khí đầu tiên vào năm 2028 .
• Sản lượng ổn định (plateau production) ở mức 500 triệu feet khối mỗi ngày (Mcf/d), tương đương khoảng 2,8 triệu tấn LNG mỗi năm (Mtpa) .

Lộ trình xử lý và xuất khẩu qua Ai Cập

Khí từ mỏ Cronos sẽ được vận chuyển qua đường ống ngầm dưới biển tới cơ sở hạ tầng LNG hiện có ở Ai Cập để hóa lỏng và xuất khẩu . Vào tháng 2 năm 2025, các đối tác đã ký Thỏa thuận Chính phủ Chủ nhà (HGA) với Síp và Ai Cập, thiết lập khuôn khổ thương mại cho việc vận chuyển, xử lý và xuất khẩu xuyên biên giới . Đến tháng 10 năm 2025, các thỏa thuận vận hành và thương mại bổ sung đã được ký kết giữa Ai Cập và Síp để xử lý và hóa lỏng khí từ Lô 6 . Lộ trình này giúp tránh việc xây dựng các nhà máy LNG mới, tận dụng công suất LNG dư thừa hiện có của Ai Cập, qua đó rút ngắn đáng kể tiến độ dự án .

Bối cảnh an ninh năng lượng châu Âu

FID được đưa ra trong bối cảnh thị trường khí đốt châu Âu đang chịu áp lực lớn. Xung đột tại Iran đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz từ đầu năm 2026. Kết thúc mùa sưởi ấm, dự trữ khí đốt của châu Âu ở mức thấp nhất trong 5 năm, ước tính cần thêm 180 chuyến hàng LNG so với cùng kỳ năm ngoái để bổ sung . Equinor cảnh báo nếu tình trạng gián đoạn ở eo biển Hormuz kéo dài 1-3 tháng, châu Âu có thể đối mặt với thâm hụt nguồn cung khí đốt nghiêm trọng . Tính đến giữa năm 2026, dự trữ khí đốt của EU chỉ ở mức hơn 35%, thấp hơn nhiều so với mức trung bình trước khủng hoảng . Ủy ban châu Âu đã kêu gọi các quốc gia thành viên bắt đầu tích trữ sớm, đồng thời xác nhận rằng việc đạt 80% lượng đầy vào tháng 11 là đủ để đảm bảo nguồn cung cho mùa đông, nhưng điều này phụ thuộc vào nguồn cung LNG sẵn có . Nhóm Điều phối Khí đốt EU liên tục khẳng định không có nguy cơ mất an ninh nguồn cung trước mắt cho mùa đông tới, một phần nhờ vào công suất tái khí hóa mới được xây dựng kể từ năm 2022, nhưng mức độ an toàn là rất mong manh .

Sự chậm trễ trong việc đưa ra quyết định đầu tư cuối cùng (FID)

FID ban đầu được dự kiến vào cuối tháng 3 năm 2026, và Bộ trưởng Năng lượng Síp đã xác nhận lịch trình này với các nhà lập pháp vào tháng 2 năm 2026 . Tuy nhiên, quyết định đã bị trì hoãn từ tháng 3 đến tháng 7 năm 2026, gây ra sự thất vọng rõ rệt ở Nicosia. Hội nghị thượng đỉnh vào tháng 3 năm 2026 giữa Tổng thống Síp Christodoulides và Tổng thống Ai Cập El-Sisi thể hiện sự thống nhất nhưng bị lu mờ bởi quyết định bị đình trệ của Eni . Giám đốc điều hành TotalEnergies, Patrick Pouyanné, xác nhận FID đang được "nỗ lực thực hiện" cho cuối tháng 7, và nó đã được đưa ra vào đúng ngày cuối cùng của khung thời gian đó . Sự chậm trễ không được quy cho bất kỳ yếu tố đơn lẻ nào, nhưng có khả năng phản ánh sự phức tạp của Thỏa thuận Chính phủ Chủ nhà ba bên với Ai Cập, việc hoàn thiện các điều khoản thương mại cho dịch vụ xử lý LNG của bên thứ ba, cũng như quyết định phân bổ vốn nội bộ của các đối tác trong bối cảnh thị trường toàn cầu biến động.

Ý nghĩa

FID cho mỏ Cronos có ý nghĩa quan trọng vì nó (1) giúp khai thác thương mại phát hiện khí đốt ngoài khơi đầu tiên của Síp sau nhiều năm thăm dò ; (2) cung cấp một nguồn cung LNG mới đa dạng hóa về mặt địa lý cho châu Âu, đặc biệt trong bối cảnh khủng hoảng Iran-Hormuz đang thắt chặt nguồn cung LNG toàn cầu ; (3) củng cố trục năng lượng Đông Địa Trung Hải – sản lượng của Síp đi qua các nhà máy LNG của Ai Cập sẽ gắn kết tương lai năng lượng của hai nước ; và (4) mở ra cơ hội phát triển thêm các phát hiện khác trong khu vực (ví dụ như mỏ Glaucus lớn hơn) có thể sử dụng cùng một tuyến đường xuất khẩu.