Volkswagen từng chống thuế quan EU với xe Trung Quốc, nay lại đòi áp thuế: Câu chuyện 'đánh đuổi' người hùng

Đây là một sự đảo chiều ngoạn mục. Vào năm 2024 và 2025, Volkswagen từng công khai phản đối thuế quan của EU lên xe điện Trung Quốc, gọi chúng là "có hại" và cảnh báo sẽ gây ra sự trả đũa . Thậm chí, CFO của hãng còn lập luận rằng cắt giảm chi phí, chứ không phải bảo hộ, mới là cách để duy trì khả năng cạnh tranh .

Vậy điều gì đã thay đổi? Câu trả lời nằm ở hai diễn biến: một thỏa thuận thuế quan bảo vệ xe nhập khẩu của chính Volkswagen và một lỗ hổng pháp lý cho phép các thương hiệu Trung Quốc vượt mặt mẫu xe bán chạy nhất của hãng.

Tại sao Volkswagen phản đối thuế quan vào năm 2024?

Năm 2024, Volkswagen rất dễ bị tổn thương trước thuế quan chung của EU. Hãng sản xuất mẫu Cupra Tavascan và các mẫu xe điện khác tại các nhà máy ở Trung Quốc để xuất khẩu sang châu Âu, do đó, thuế quan áp dụng rộng rãi sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hàng nhập khẩu của chính mình . Thomas Schäfer, lãnh đạo thương hiệu VW, cảnh báo việc tăng thuế có thể dẫn đến "sự trả đũa" đối với các thương hiệu toàn cầu đang hoạt động tại Trung Quốc .

Thỏa thuận thay đổi tất cả

Đến tháng 2/2026, Ủy ban châu Âu đã chấp nhận thỏa thuận cam kết giá của Volkswagen. Theo đó, các mẫu xe điện thuần (BEV) do VW sản xuất tại Trung Quốc được miễn thuế, đổi lại phải có mức giá nhập khẩu tối thiểu và hạn ngạch bán hàng . Động thái này đã tạo ra tiền lệ cho việc miễn thuế theo từng mẫu xe cụ thể .

Khi hàng nhập khẩu của chính VW đã được bảo vệ, tác động tiêu cực của việc tăng thuế lên các đối thủ đã biến mất.

Lỗ hổng và sự trỗi dậy

Thuế quan năm 2024 của EU nhắm vào xe điện thuần (BEV), không bao gồm xe hybrid plug-in. Các nhà sản xuất Trung Quốc đã khai thác lỗ hổng này một cách quyết liệt . Đến giữa năm 2026, kết quả thật rõ ràng:

• Volkswagen Tiguan PHEV, mẫu xe hybrid plug-in bán chạy nhất châu Âu năm 2024, đã tụt xuống vị trí thứ tư chỉ trong một năm .
• Ba thương hiệu Trung Quốc chiếm ba vị trí dẫn đầu: BYD Seal U, BYD Atto 2 và Jaecoo 7 .
• Các thương hiệu Trung Quốc chiếm 27,3% đến 28,3% thị trường PHEV châu Âu trong nửa đầu năm 2026, theo Dataforce . Về giá trị tuyệt đối, doanh số PHEV của các thương hiệu Trung Quốc đã vượt quá 20.000 xe trong sáu tháng đầu năm .

Lobby của VW đã 'cắn ngược' chính mình

Nhiều báo cáo chỉ ra rằng VW đã thúc đẩy để thuế quan EU ban đầu đủ thấp, cho phép xe PHEV Trung Quốc tiếp tục vào châu Âu với mức thuế thấp . The Autowire đưa tin: "Mười tám tháng trước, việc vận động hành lang của chính họ đã góp phần khiến vòng thuế quan cuối cùng trở nên đủ 'mềm' để các thương hiệu Trung Quốc vẫn có thể giành chiến thắng" . Quyết định đó đã phản tác dụng khi các thương hiệu Trung Quốc vượt mặt chính các mẫu xe của VW.

Cuộc khủng hoảng chi phí tại quê nhà

Volkswagen đang chịu áp lực chi phí nghiêm trọng. Hãng đã đe dọa đóng cửa bốn nhà máy ở Đức, bao gồm nhà máy hoàn toàn bằng điện Zwickau ở Saxony . Bộ trưởng Kinh tế của bang Saxony, Dirk Panter, đã liên kết việc tăng thuế quan với việc bảo vệ cơ sở sản xuất trong nước của VW . Khi việc cắt giảm nội bộ trở nên khó khăn và chậm chạp, rào cản thuế quan đã trở thành một lựa chọn ngắn hạn hấp dẫn hơn.

Điều gì tiếp theo?

EU đã chuẩn bị áp thuế đối với xe hybrid plug-in của Trung Quốc từ tháng 6/2026, nhằm đóng lỗ hổng mà các thương hiệu như BYD đã sử dụng để tránh thuế xe điện . Ủy ban châu Âu đã thiết lập một khuôn khổ cho phép các nhà sản xuất ô tô tự nguyện hạn chế xuất khẩu xe điện từ Trung Quốc để đổi lấy việc giảm thuế . Việc VW đảo chiều vào phút cuối liệu có đủ để làm chậm bước tiến của Trung Quốc hay không vẫn còn là một câu hỏi mở.