EU áp thuế 3€ lên hàng e-commerce: Vận chuyển hàng không Hong Kong lao dốc 47%

'Cơn địa chấn' đối với vận chuyển hàng không từ Hong Kong và châu Á sang châu Âu

Tác động của chính sách mới diễn ra ngay lập tức và vô cùng nghiêm trọng, với dữ liệu từ nhiều nguồn độc lập cho thấy sự sụt giảm mạnh:

• Năng lực vận chuyển hàng hóa bằng máy bay chở hàng (freighter) từ Trung Quốc đến châu Âu giảm 18% chỉ trong 48 giờ đầu tiên sau khi thuế có hiệu lực, sau đó giảm xuống còn khoảng 14% trong tuần đầu tiên .
• Khối lượng thương mại điện tử tổng thể giữa Trung Quốc và châu Âu giảm 19% trong 48 giờ đầu so với tuần trước đó, theo công ty phân tích Rotate .
• Sân bay Hong Kong ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong số các điểm xuất phát, với khối lượng hàng hóa đi giảm tới 47% ngay sau khi quy định có hiệu lực .
• Đến giữa tháng 7 năm 2026, trọng tải hàng không từ Hong Kong đến châu Âu đã giảm hơn 20% so với cùng kỳ năm ngoái và so với đầu tháng 6, theo dữ liệu của WorldACD Market Data .
• Năng lực vận chuyển hàng hóa bằng máy bay chở hàng trực tiếp giữa Trung Quốc, Hong Kong và EU giảm khoảng 19% trong giai đoạn đầu, theo dữ liệu của Rotate .

Sự sụt giảm đặc biệt rõ rệt tại các cửa ngõ thương mại điện tử lớn của châu Âu. Bỉ và Hungary, hai quốc gia là điểm trung chuyển chính cho hàng nhập khẩu thương mại điện tử, chứng kiến mức sụt giảm năng lực vận chuyển lớn hơn. Trong khi đó, năng lực vào sân bay London Stansted (Anh, không thuộc EU) lại tăng 25% do hàng hóa được chuyển hướng để tránh mức thuế mới của EU .

So sánh với tuyến vận tải xuyên Thái Bình Dương sang Mỹ

Mỹ đã có cách tiếp cận tương tự, nhưng sớm hơn và quyết liệt hơn trong việc chấm dứt chế độ miễn thuế đối với hàng e-commerce nhập khẩu từ Trung Quốc:

• Mỹ loại bỏ miễn thuế de minimis (ngưỡng 800 USD) cho các lô hàng từ Trung Quốc và Hong Kong vào tháng 5 năm 2025 – sớm hơn EU hơn một năm .
• Các gói hàng nhỏ từ Trung Quốc phải chịu mức thuế suất 120% hoặc mức phí cố định bắt đầu từ 100 USD và tăng lên 200 USD kể từ tháng 6 năm 2025 .
• Khối lượng thương mại điện tử từ châu Á đến Mỹ đã giảm đáng kể sau khi quy tắc thay đổi vào tháng 5 năm 2025 .
• Các hãng hàng không Bắc Mỹ ghi nhận mức giảm 1,3% về tấn-km hàng hóa (CTK) trong năm 2025, là khu vực duy nhất ghi nhận sự sụt giảm nhu cầu, và xu hướng này tiếp tục kéo dài sang đầu năm 2026 .
• Trong năm 2025, các lô hàng thương mại điện tử giá trị thấp từ Trung Quốc và Hong Kong đến Mỹ đã giảm gần 43% so với tháng trước sau khi chế độ miễn thuế kết thúc .

Điểm khác biệt chính giữa hai tuyến đường

Thời điểm và mức độ tác động có sự khác biệt đáng chú ý:

• Chênh lệch thời điểm: Mỹ tác động đến dòng chảy vận chuyển hàng không thương mại điện tử sớm hơn EU khoảng 14 tháng. Vào đầu năm 2026, các tuyến châu Á - Thái Bình Dương đến châu Âu đang tăng trưởng mạnh hơn so với cùng kỳ các tuyến đến Mỹ, theo DHL - nhưng đó là trước khi thuế 3€ của EU có hiệu lực vào tháng 7 năm 2026 .
• Mức phí thực tế: Mỹ áp dụng mức thuế hiệu quả cao hơn nhiều (120% hoặc phí cố định 100-200 USD) so với mức 3€/món hàng của EU, nhưng cả hai đều gây ra sự sụt giảm mạnh về khối lượng.
• Hiệu ứng chuyển hướng: Một số hàng hóa đã được chuyển đến các trung tâm trung chuyển không thuộc EU như Vương quốc Anh sau khi thuế EU có hiệu lực, thể hiện qua việc năng lực vào sân bay London Stansted tăng 25% .
• Tác động đến giá cước: Đến đầu năm 2026, giá cước vận chuyển hàng không từ Thượng Hải giảm 23,7% do dòng chảy thương mại điện tử tiếp tục điều chỉnh trước thực tế thương mại mới của Mỹ, trong khi giá cước đến Frankfurt tăng vọt 8,48%, một phần do các tuyến đường vòng qua Biển Đỏ chuyển hàng từ đường biển sang đường hàng không .

Kết luận

Cả EU và Mỹ đều đã chấm dứt hiệu quả việc nhập khẩu miễn thuế các gói hàng thương mại điện tử từ Trung Quốc, gây ra sự sụt giảm mạnh về khối lượng vận chuyển hàng không trên các tuyến đường tương ứng. Mỹ hành động trước (tháng 5/2025) với mức phí hiệu quả cao hơn, dẫn đến sự xói mòn sớm hơn và kéo dài hơn trên tuyến xuyên Thái Bình Dương. Mức thuế 3€ của EU vào tháng 7 năm 2026 đã kích hoạt sự sụt giảm ngay lập tức 19-20% về khối lượng vận chuyển hàng không từ Trung Quốc/Hong Kong đến châu Âu, trong đó Hong Kong bị ảnh hưởng nặng nề nhất với mức giảm khoảng 47% ngay sau khi thực thi. Tác động dài hạn cuối cùng đối với vận tải hàng không châu Á-châu Âu sẽ trở nên rõ ràng hơn trong phần còn lại của năm 2026 khi ngành công nghiệp thích ứng với thực tế thương mại mới.