Đột phá DUV nội địa Trung Quốc: ASML mất 8 tỷ euro vốn hóa, nhưng rủi ro thực sự đến từ Đạo luật MATCH

Chương trình máy DUV ngâm nội địa là có thật nhưng vẫn còn rất nhỏ về quy mô.

• Nhà sản xuất: Một công ty do nhà nước hậu thuẫn tại Thượng Hải, được xác định trong nhiều báo cáo là Công nghệ Yuliangsheng, một startup có quan hệ với Huawei và SiCarrier . Danh tính thực thể này chưa được công bố chính thức từ các nguồn tin Trung Quốc do tính nhạy cảm của vấn đề .
• Mục tiêu sản lượng: Công ty đặt mục tiêu sản xuất khoảng 5 máy trong năm 2026 và khoảng 20 máy vào năm 2027 .
• Khách hàng đầu tiên: Những máy đầu tiên dự kiến sẽ được giao cho nhà máy gia công chip lớn nhất Trung Quốc là SMIC, cùng với Hua Hong Semiconductor và nhà sản xuất bộ nhớ ChangXin Memory Technologies (CXMT) . SMIC đã bắt đầu thử nghiệm một công cụ DUV của Yuliangsheng từ tháng 9 năm 2025 .
• Nút sản xuất mục tiêu: Công cụ này được thiết kế cho quy trình sản xuất 28nm, mặc dù với các kỹ thuật khắc nhiều lớp, về mặt lý thuyết nó có thể sản xuất chip ở nút 7nm hoặc thậm chí 5nm, nhưng với hiệu suất thấp hơn và chi phí cao hơn .
• Khoảng cách về hiệu năng: Máy nội địa vẫn thua kém các công cụ đã được kiểm chứng của ASML về hiệu năng và độ tin cậy và cần được thử nghiệm thêm trước khi có thể triển khai cho sản xuất khối lượng lớn .

Để dễ hình dung, chỉ trong năm 2025, ASML đã xuất xưởng 131 hệ thống DUV ngâm trên toàn cầu . Mục tiêu 5–20 máy nội địa của Trung Quốc chỉ là một phần rất nhỏ so với sản lượng hàng năm của ASML.

Tác động thị trường trước mắt: Cú sốc tâm lý, không phải mối đe dọa doanh thu

Cổ phiếu ASML đã giảm tới 6,5% tại Amsterdam vào ngày 27 tháng 7 năm 2026, sau khi tin tức được công bố . Dữ liệu từ Bloomberg cho thấy hơn 8 tỷ euro (8,7 tỷ USD) đã bị thổi bay khỏi vốn hóa thị trường của ASML chỉ trong một phiên giao dịch .

Tuy nhiên, đợt bán tháo này chủ yếu do tâm lý, chứ không phải là một mối đe dọa tức thì đối với doanh thu của ASML. Chương trình nội địa của Trung Quốc vẫn còn nhiều năm nữa mới có thể đạt được sản lượng có ý nghĩa, và hiệu năng cũng như độ tin cậy của máy vẫn chưa được kiểm chứng ở quy mô lớn .

Tầm quan trọng của Trung Quốc đối với doanh thu ASML

Trung Quốc vẫn là một thị trường quan trọng đối với ASML, mặc dù tỷ trọng đang giảm dần.

• Trung Quốc đóng góp khoảng 20% doanh thu thuần của ASML trong năm 2026, theo CFO Roger Dassen . Dựa trên hướng dẫn doanh thu năm 2026 của ASML là 36–40 tỷ euro , con số này tương đương khoảng 7–8 tỷ euro doanh thu.
• Trung Quốc mang lại 2,9 tỷ euro (3,3 tỷ USD) trong nửa đầu năm 2026, chiếm khoảng 16% tổng doanh thu, ngụ ý nửa cuối năm thậm chí còn mạnh hơn .
• Trung Quốc từng là thị trường đơn lẻ lớn nhất của ASML trong năm 2025, chiếm 33% doanh thu (36% riêng trong quý 4) . Sự sụt giảm xuống còn khoảng 20% trong năm 2026 đã được tính đến trong hướng dẫn của ASML do các hạn chế xuất khẩu trước đó.
• ASML đã không thể bán các hệ thống EUV tiên tiến nhất của mình cho Trung Quốc . Doanh thu từ Trung Quốc gần như hoàn toàn liên quan đến DUV, khiến nó dễ bị tổn thương trước cả Đạo luật MATCH và sự thay thế từ nội địa Trung Quốc.

Quan trọng hơn, khoảng 75% tăng trưởng doanh thu gia tăng của ASML từ năm 2021 đến năm 2024 đến từ Trung Quốc, khi tổng doanh thu của công ty tăng từ 18 tỷ euro lên 28 tỷ euro .

Đạo luật MATCH: Mối đe dọa pháp lý trong ngắn hạn

Đạo luật "Machinery and Tools for Critical Hardware Act" (MATCH Act) đã được trình bày vào tháng 4 năm 2026 bởi một nhóm các nhà lập pháp lưỡng đảng của Mỹ . Nó đại diện cho một sự leo thang đáng kể trong chính sách kiểm soát xuất khẩu.

• Dự luật này sẽ cấm bán và bảo trì thiết bị quang khắc ngâm DUV cho các công ty Trung Quốc, liệt kê trực tiếp các công ty như SMIC, Hua Hong, Huawei và CXMT .
• Nó chuyển quyền kiểm soát xuất khẩu từ nhánh hành pháp sang Quốc hội, khiến cho các hạn chế khó bị đảo ngược hơn thông qua các miễn trừ của tổng thống .
• Một phiên bản sửa đổi (ngày 16 tháng 4) đã thu hẹp phạm vi của dự luật để có mục tiêu và cụ thể hơn, giảm tác động tiềm tàng của nó, nhưng nó vẫn áp đặt các hạn chế mới đối với doanh số bán DUV ngâm của ASML cho Trung Quốc .
• Tính đến ngày 28 tháng 7 năm 2026, Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ đã đánh dấu dự luật; nó đang tiến triển trong Quốc hội .
• Bộ Thương mại Trung Quốc đã cảnh báo rằng đạo luật sẽ "phá vỡ nghiêm trọng" chuỗi cung ứng chất bán dẫn toàn cầu .

Đạo luật MATCH nhắm vào cùng một phân khúc kinh doanh của ASML mà chương trình DUV nội địa Trung Quốc đang cố gắng thay thế. Nếu được ban hành, nó có thể cắt đứt khoảng 7–8 tỷ euro doanh thu DUV còn lại của ASML tại Trung Quốc và cũng cấm bảo trì các máy đã lắp đặt, ảnh hưởng đến nguồn thu dịch vụ có biên lợi nhuận cao .

Hai sự kiện giao thoa và tác động cộng hưởng như thế nào

Bước đột phá DUV nội địa và Đạo luật MATCH là yếu tố củng cố lẫn nhau cho trường hợp tự cung tự cấp của Trung Quốc nhưng là gánh nặng cộng dồn đối với ASML:

Sự giao thoa này rất quan trọng vì tiến bộ nội địa của Trung Quốc khiến ASML và chính phủ Hà Lan khó có thể lập luận phản đối Đạo luật MATCH hơn. Nếu Trung Quốc có thể tự xây dựng máy DUV của mình, thì lập luận rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu là vô ích lại càng trở nên mạnh mẽ hơn đối với những người ủng hộ dự luật .

Kết luận

Cổ phiếu ASML đã chịu cú sốc giảm khoảng 6,5% sau tin tức về bước đột phá DUV nội địa của Trung Quốc, nhưng rủi ro cốt lõi đối với lợi nhuận của ASML trong giai đoạn 2026–2027 vẫn chủ yếu đến từ Đạo luật MATCH (một lệnh cấm pháp lý ngắn hạn đối với khoảng 7–8 tỷ euro doanh thu DUV) hơn là từ các máy nội địa của Trung Quốc (một mối đe dọa thay thế dài hạn, cách 1–2 năm nữa mới đạt được khối lượng có ý nghĩa) .

Hai diễn biến này tác động lẫn nhau: tiến bộ nội địa của Trung Quốc làm suy yếu vị thế đàm phán của ASML với Đạo luật MATCH, trong khi Đạo luật MATCH, nếu được thông qua, sẽ thúc đẩy Trung Quốc nỗ lực tự cung tự cấp bằng cách cắt đứt khả năng tiếp cận các công cụ DUV tiên tiến của ASML.

Các lưu ý quan trọng:

• Hiệu suất, mật độ lỗi và thông lượng của công cụ nội địa Trung Quốc vẫn chưa được kiểm chứng .
• Các báo cáo xác định Yuliangsheng là nhà sản xuất, nhưng danh tính thực thể này chưa được các nguồn tin Trung Quốc công bố chính thức .
• Hình thức cuối cùng của Đạo luật MATCH và sự tuân thủ của Hà Lan vẫn còn là ẩn số .