Bước nhảy mong manh của Euro: Lệnh ngừng bắn Mỹ-Iran làm rung chuyển thị trường năm 2026

Đồng euro tăng vọt so với đô la Mỹ vào cuối tháng 7/2026 sau khi Hoa Kỳ tạm dừng chiến dịch ném bom Iran vào cuối tuần 25-26/7. Động thái hạ nhiệt này đã kéo giá dầu lao dốc và khơi lại khẩu vị rủi ro trên thị trường tiền tệ. Tuy nhiên, các nhà phân tích tại các tổ chức lớn cảnh báo rằng sự phục hồi của đồng euro rất mong manh, khi châu Âu vẫn đang phải vật lộn với chi phí năng lượng cao cơ cấu, nền kinh tế chậm lại, và nguy cơ thường trực rằng xung đột có thể nổ ra bất cứ lúc nào.

Phản ứng tức thì của thị trường: USD suy yếu, Euro tăng điểm

Đồng đô la lao dốc so với tất cả các đồng tiền chủ chốt trong phiên giao dịch châu Á vào thứ Hai, ngày 27/7, sau khi Mỹ ngừng không kích và Iran ngừng các hoạt động trả đũa. So với yên Nhật, đồng đô la ghi nhận mức giảm mạnh nhất kể từ ngày 10/7/2025 . Đồng euro tăng 0,2% lên 1,1397 USD, trong khi bảng Anh cũng tăng tương tự .

Giá dầu lao dốc cùng lúc. Dầu Brent giảm 4,1% (3,96 USD) vào ngày 27/7 xuống 92,82 USD/thùng, và tiếp tục giảm thêm hơn 2% vào ngày 28/7 xuống 86,52 USD/thùng, khi thị trường đặt cược vào hy vọng eo biển Hormuz — một điểm nghẽn quan trọng đối với các chuyến hàng dầu toàn cầu — sẽ được mở cửa trở lại .

Mô hình này lặp lại các tín hiệu hạ nhiệt trước đó. Vào tháng 3/2026, đồng đô la giảm nhờ hy vọng ngừng bắn , và vào tháng 5-6/2026, tài sản rủi ro mạnh lên và đồng đô la suy yếu khi các cuộc đàm phán hòa bình tiến triển .

Tại sao đà phục hồi của Euro được coi là mong manh?

1. Chi phí năng lượng của châu Âu vẫn ở mức cao cơ cấu

Dầu thô vẫn cao hơn khoảng 50% so với thời điểm trước chiến tranh, và giá khí đốt tự nhiên ở châu Âu hiện cao hơn 40% so với trước xung đột, theo Báo cáo Triển vọng Kinh tế Khu vực của IMF . Giá năng lượng công nghiệp ở EU hiện nay gần như gấp đôi so với mức trước năm 2022 và cao hơn đáng kể so với Mỹ — một bất lợi cạnh tranh kinh niên .

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) báo cáo rằng lạm phát toàn phần hàng năm của khu vực đồng euro đã tăng lên 3% trong tháng 4/2026, do giá năng lượng tăng 10,9%, trong khi lạm phát cơ bản (loại trừ năng lượng) thực tế đã giảm xuống 2,2% . Dự báo Mùa xuân 2026 của Ủy ban châu Âu dự báo tăng trưởng GDP sẽ chậm lại chỉ còn 1,1% ở EU và 0,9% ở khu vực đồng euro, với lạm phát vẫn ở mức cao .

2. Thiệt hại kinh tế trên diện rộng đã xảy ra

Sản lượng công nghiệp của Khu vực đồng euro bất ngờ suy giảm trong tháng 1/2026 — ngay cả trước khi toàn bộ tác động năng lượng được cảm nhận — với Đức, Ý và Tây Ban Nha đều ghi nhận sự suy thoái . Các dự báo nhân sự của ECB vào tháng 6/2026 mô tả "tăng trưởng kinh tế trầm lắng trong ngắn hạn, do giá năng lượng cao hơn và sự bất ổn gia tăng đè nặng lên nhu cầu trong nước," với chi phí năng lượng tăng cao làm xói mòn thu nhập khả dụng thực tế và làm suy giảm tâm lý người tiêu dùng .

Deutsche Bank Research đã cắt giảm dự báo tăng trưởng GDP của khu vực đồng euro năm 2026 xuống chỉ còn 0,5%, từ mức 1,1% trước đó, do cú sốc năng lượng từ Trung Đông . IMF, trong tuyên bố kết luận của nhân viên tháng 6/2026, ước tính tăng trưởng khu vực đồng euro ở mức 0,9% cho năm 2026 .

3. Xung đột có thể tái bùng phát bất cứ lúc nào

Ngay cả những tín hiệu hòa bình tích cực cũng chỉ kích hoạt các biến động thị trường một cách thận trọng. Các nhà phân tích tại Convera lưu ý rằng khuôn khổ sơ bộ vào tháng 6/2026 chỉ kích hoạt một đợt "risk-on" một cách thận trọng, với thị trường vẫn còn "hoài nghi" và theo dõi việc thực hiện . Chuyên gia phân tích Giovanni Staunovo của UBS cho biết thị trường vẫn "tập trung vào khả năng leo thang hơn nữa" và rằng cần có một lệnh ngừng bắn lâu dài để có sự thay đổi bền vững trong tâm lý thị trường .

Giai đoạn tháng 3/2026 là một bài học: bất chấp các cuộc đàm phán ngừng bắn, thị trường tiền tệ vẫn trôi nổi khi các nhà giao dịch vẫn "hoài nghi về nỗ lực của Mỹ nhằm kết thúc chiến tranh Iran," với đồng đô la nhích lên và đồng euro chỉ ổn định . Đồng euro đã giảm trở lại dưới 1,165 USD vào tháng 5/2026 khi các cuộc đàm phán Mỹ-Iran bị đình trệ, hướng tới mức lỗ hàng tuần hơn 1% .

4. Những bất lợi cơ cấu dài hạn

IMF cảnh báo rằng khu vực đồng euro phải đối mặt với "những cơn gió ngược mới từ cuộc chiến ở Trung Đông và sự gia tăng giá năng lượng do đó," với xung đột đại diện cho "một cú sốc cung ứng tạm thời nhưng lớn" . Một nghiên cứu của CEPR ước tính rằng các cú sốc giá năng lượng tích lũy đã làm giảm sản lượng tiềm năng của khu vực đồng euro xuống 0,8% vào năm 2026 so với kịch bản không có cú sốc . Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược The Hague mô tả Cuộc khủng hoảng Hormuz năm 2026 là "cú sốc năng lượng lớn nhất và phức tạp nhất trong lịch sử hiện đại, phơi bày những lỗ hổng sâu sắc trong hệ thống năng lượng của châu Âu" .

Các kịch bản rủi ro chính đối với Euro trong tương lai

• Mỹ nối lại không kích / đóng cửa Hormuz: Euro bán tháo mạnh, đô la tăng do nhu cầu trú ẩn an toàn và giá năng lượng tăng vọt . Khi lệnh ngừng bắn bị phá vỡ vào đầu tháng 7/2026, dầu tăng vọt và thị trường chứng khoán châu Âu lao dốc khi ông Trump tuyên bố kết thúc lệnh ngừng bắn .
• Ngừng bắn kéo dài / Hormuz mở cửa trở lại: Euro phục hồi dần nhờ dầu thấp hơn, nhưng bị giới hạn bởi chi phí khí đốt cao và tăng trưởng yếu ở châu Âu .
• Không có thỏa thuận, xung đột cường độ thấp tiếp diễn: Euro dao động trong biên độ, chịu áp lực từ chi phí năng lượng cao và nỗi lo stagflation .

Kết luận: Đà tăng của đồng euro sau lệnh ngừng bắn phản ánh sự nhẹ nhõm thực sự rằng có thể tránh được sự gián đoạn tồi tệ nhất ở Hormuz. Nhưng các nhà phân tích cho rằng mọi sự phục hồi bền vững đều phụ thuộc vào (a) một lệnh ngừng bắn lâu dài giữ cho eo biển Hormuz mở cửa, (b) giá khí đốt tự nhiên ở châu Âu giảm đáng kể, và (c) bằng chứng cho thấy tăng trưởng khu vực đồng euro đã chạm đáy — không điều nào trong số đó được đảm bảo.