Nikkei 225 và KOSPI lao dốc: Đâu là nguyên nhân vụ 'sụp đổ' ngày 28/7 và vì sao đà bán tháo cổ phiếu AI chưa kết thúc?

'Cơn địa chấn' CXMT của Trung Quốc. Ngày 27/7, ChangXin Memory Technologies (CXMT) – nhà sản xuất chip nhớ DRAM hàng đầu Trung Quốc – đã ra mắt ngoạn mục trên sàn Thượng Hải khi cổ phiếu tăng vọt 466–471%, đưa vốn hóa thị trường vượt qua cả Intel . Màn chào sân lịch sử này báo hiệu một đối thủ đáng gờm mới nổi lên, sẵn sàng so găng với Samsung, SK Hynix và Micron. Kết quả là dòng vốn ngoại tháo chạy khỏi cổ phiếu chip nhớ Hàn Quốc, gây ra một đợt định giá lại mạnh mẽ . SK Hynix mất 11% sau khi chứng chỉ lưu ký tại Mỹ (ADR) giảm xuống mức thấp kỷ lục và thấp hơn giá IPO . Cổ phiếu Samsung Electronics cũng giảm 9,15% .

Nikkei 225. Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản có lúc đã bốc hơi hơn 2.500 điểm. Những cổ phiếu liên quan đến AI như Kioxia, Tokyo Electron và Advantest nằm trong nhóm giảm mạnh nhất .

Những lo ngại cốt lõi đang thúc đẩy đà bán tháo

Rủi ro tài chính vòng tròn và hạ tầng AI

Các nhà đầu tư ngày càng lo ngại rằng những khách hàng lớn nhất của Nvidia – các công ty công nghệ lớn (hyperscalers) – đang tài trợ cho khoản chi tiêu vốn (capex) AI khổng lồ thông qua vay nợ. Nếu lợi tức đầu tư (ROI) không như kỳ vọng, họ có thể đối mặt với áp lực tài chính, tạo ra một vòng luẩn quẩn 'tài chính vòng tròn', nơi nhu cầu chip phụ thuộc vào tiền đi vay . Một báo cáo của Reuters chỉ ra 'mối lo ngại ngày càng tăng về rủi ro tài chính liên quan đến chi tiêu cho hạ tầng AI' là yếu tố chính trong đợt bán tháo ngày 28/7 .

Việc một quỹ ETF bán dẫn Hàn Quốc bị giải chấp (unwind) vào ngày 23/6 đã phơi bày sự nguy hiểm của đòn bẩy tài chính bán lẻ quá mức và tình trạng giao dịch 'đám đông' quá đông đúc trong các cổ phiếu AI .

Định giá AI quá cao dù lợi nhuận vẫn 'khủng'

Samsung Electronics báo lãi hoạt động quý 2 tăng gấp 19 lần, lên tới 89,4 nghìn tỷ won (58,4 tỷ USD), một con số kỷ lục. Ấy vậy mà cổ phiếu của họ vẫn giảm gần 7% ngay khi tin này được công bố . Các nhà đầu tư kết luận rằng tăng trưởng AI trong tương lai đã được phản ánh hết vào giá cổ phiếu . Kết quả mạnh mẽ của TSMC cũng 'không thể làm thỏa mãn kỳ vọng quá cao' của nhà đầu tư, gây ra một làn sóng bán tháo mới vào ngày 16/7 .

KOSPI, từng là thị trường chứng khoán tăng mạnh nhất thế giới vào đầu năm, đã rơi vào vùng thị trường giá xuống (bear market) vào đầu tháng 7. Điều này cho thấy tâm lý nhà đầu tư thay đổi chóng mặt như thế nào trước rủi ro tập trung quá mức vào AI . Samsung Electronics và SK Hynix chiếm hơn một nửa vốn hóa thị trường của KOSPI, khiến chỉ số này cực kỳ dễ tổn thương trước những biến động về tâm lý đối với AI .

Mùa báo cáo lợi nhuận Big Tech là 'chất xúc tác' cho biến động

Mọi báo cáo lợi nhuận của các ông lớn công nghệ hiện đều trở thành sự kiện gây biến động thị trường. Kế hoạch bán năng lực tính toán AI của Meta đã làm dấy lên nỗi lo về dư thừa công suất, khiến cổ phiếu chip châu Á lao dốc ngày 2/7 . Báo cáo lợi nhuận của TSMC vào ngày 16/7 cũng không thể xoa dịu thị trường .

Thị trường đang chuẩn bị cho những 'cú hích' tiếp theo từ các báo cáo của Nvidia, Apple, và các 'siêu nhân' khác. Mỗi báo cáo sẽ là một bài kiểm tra xem liệu tăng trưởng doanh thu từ AI có thể biện minh cho khoản chi tiêu vốn hơn một nghìn tỷ USD của ngành hay không . Bộ phận Prime Services của Goldman Sachs cho biết các quỹ đầu cơ đang giảm tỷ trọng cổ phiếu công nghệ trước mùa báo cáo .

Kết luận chính

Đợt bán tháo ngày 28/7 không chỉ là một cơn hoảng loạn nhất thời. Đó là chương mới nhất, và dữ dội nhất, trong quá trình tái định giá kéo dài đối với cổ phiếu AI và bán dẫn – một quá trình đã bắt đầu từ đầu tháng 6 năm 2026. Sự kết hợp của các yếu tố: một đối thủ cạnh tranh mới từ Trung Quốc (CXMT), định giá quá cao, và nỗi lo về 'tài chính vòng tròn' cho thấy đợt điều chỉnh này có thể còn tiếp diễn, đặc biệt nếu các báo cáo lợi nhuận của Big Tech trong thời gian tới không mang đến những bất ngờ tích cực đủ lớn.