Giá Lúa Mì Biến Động Dữ Dội: Từ Đỉnh Cao 2 Năm Đến Cú Sụp Giảm Và Những Yếu Tố Đằng Sau

Giai đoạn đảo chiều (24-27/7): Giá lúa mì sau đó đã giảm khoảng 5% từ đỉnh, trượt xuống mức khoảng 6,70 USD vào đầu tuần . 'Thủ phạm' là sự hạ nhiệt bất ngờ trong quan hệ Mỹ-Iran, kéo theo giá dầu thô lao dốc và kéo toàn bộ nhóm hàng hóa nông sản đi xuống.

Nhân tố chính đẩy giá lên

1. Gián đoạn vận chuyển ở Biển Đen - Nguyên nhân cốt lõi

Ukraine đã phát động một chiến dịch tấn công bằng máy bay không người lái (drone) nhằm vào các tàu thương mại của Nga trên Biển Azov từ ngày 8/7 . Đến ngày 10/7, Nga đã phải đình chỉ toàn bộ hoạt động vận chuyển qua Kênh Don-Azov, một tuyến đường huyết mạch chiếm khoảng 1/4 lượng xuất khẩu ngũ cốc của Nga . Quân đội Ukraine thông báo đã đánh trúng sáu tàu chở dầu và hai tàu khác của Nga chỉ riêng trong ngày 16/7 . Hoạt động vận tải trên Biển Azov hoàn toàn bị đình trệ .

Điều này đã làm tê liệt một phần đáng kể năng lực xuất khẩu của Nga ngay tại thời điểm cao điểm của mùa thu hoạch, khiến hàng triệu tấn ngũ cốc bị mắc kẹt trong các kho chứa ở miền Nam .

2. Xuất khẩu ngũ cốc của Nga sụt giảm

Đến ngày 20/7, các nhà phân tích báo cáo rằng các cuộc tấn công của Ukraine đã "làm giảm mạnh xuất khẩu ngũ cốc của Nga ngay khi bắt đầu mùa vụ nông nghiệp mới" . Các nhà chức trách Nga đã ngừng tiếp nhận hồ sơ đăng ký tàu cho các tuyến đường bị ảnh hưởng . Về phía Ukraine, các cuộc tấn công trả đũa của Nga cũng đã cắt giảm khoảng 1/3 công suất cảng Biển Đen của nước này, từ khoảng 6 triệu tấn mỗi tháng xuống còn khoảng 4 triệu tấn .

3. Dự báo sản lượng Mỹ thấp hơn

Cú tăng giá trên sàn CBOT vào ngày 22/7 cũng được hỗ trợ bởi việc Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) hạ dự báo sản lượng vụ mùa 2026/27, tạo thêm áp lực từ phía nguồn cung nội địa cho mức 'phí bảo hiểm rủi ro địa chính trị' vốn đã cao .

Nguyên nhân chính khiến giá đảo chiều

4. Mỹ-Iran hạ nhiệt và cú sốc giá dầu thô

Cuối tuần 25-26/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tạm dừng các cuộc không kích vào Iran sau hai tuần giao tranh, làm dấy lên hy vọng về một giải pháp ngoại giao có thể mở lại Eo biển Hormuz . Giá dầu Brent đã giảm 3,96 USD (4,1%) vào thứ Hai (27/7), và dầu WTI giảm hơn 7% xuống gần 82 USD/thùng - xóa sổ phần lớn 'phí bảo hiểm chiến tranh' .

Giá lúa mì giảm theo. Kênh tác động trực tiếp: giá dầu thô thấp hơn làm giảm chi phí sản xuất nông sản và làm suy yếu nhu cầu đối với nhiên liệu sinh học (ethanol, diesel sinh học), trong khi làn sóng 'xả hàng' trên diện rộng cũng ảnh hưởng đến các mặt hàng ngũ cốc . Trang TradingEconomics đưa tin rằng giá lúa mì tiếp tục giảm sâu đặc biệt là "sau khi giá dầu thô giảm mạnh do Mỹ và Iran tạm dừng các cuộc không kích" .

5. Các yếu tố cạnh tranh từ phía nguồn cung

Vụ thu hoạch ngô safrinha của Brazil: Vụ ngô safrinha 2025/26 của Brazil - chiếm 70-80% tổng sản lượng ngô của cả nước - đang được thu hoạch với sản lượng lớn . Mặc dù điều này chủ yếu ảnh hưởng đến giá ngô (một loại ngũ cốc làm thức ăn chăn nuôi có thể thay thế), nhưng nguồn cung dồi dào từ Brazil gây áp lực lên toàn bộ nhóm ngũ cốc. Dữ liệu của USDA cho thấy xuất khẩu ngô của Brazil được điều chỉnh tăng cho niên vụ 2025/26 nhờ nguồn cung dồi dào . Điều này tạo ra một trần giá cho lúa mì, vì nhu cầu lúa mì làm thức ăn chăn nuôi sẽ giảm khi ngô giá rẻ có sẵn.

Rủi ro nắng nóng tại Mỹ: Mặc dù USDA đã hạ dự báo sản lượng của Mỹ (hỗ trợ giá) , nhưng tình trạng nắng nóng kéo dài ở các vùng trồng lúa mì trọng điểm của Mỹ vẫn là một ẩn số có thể làm bùng lên các lo ngại về nguồn cung nếu tình hình xấu đi.

Triển vọng đầy biến động

Thị trường đang bị kẹp giữa một bên là 'phí bảo hiểm rủi ro sốc nguồn cung' từ Biển Đen và bên kia là 'làn sóng bán tháo hàng hóa' do kinh tế vĩ mô gây ra bởi sự hạ nhiệt ở Trung Đông. Nếu việc chuyển hướng tuyến đường qua Biển Azov thành công hoặc lệnh ngừng bắn Mỹ-Iran được củng cố, giá lúa mì có thể sẽ mất thêm các khoản tăng. Ngược lại, các cuộc tấn công mới ở Biển Đen hoặc căng thẳng Mỹ-Iran leo thang trở lại (các cuộc đàm phán vẫn chỉ là sơ bộ) có thể khiến giá đảo chiều tăng nhanh chóng.