Giá khí đốt châu Âu giảm 9% hôm thứ Hai — Nhưng cuộc khủng hoảng năng lượng thực sự còn lâu mới kết thúc

Nhưng mức giảm hôm thứ Hai chỉ là một đợt phục hồi kỹ thuật do tâm lý, chứ không phải sự thay đổi về nguồn cung thực tế. Dưới đây là những gì thực sự đã xảy ra, ý nghĩa của nó đối với an ninh năng lượng châu Âu và lý do tại sao các rủi ro tiềm ẩn vẫn còn rất nghiêm trọng.

Ba nguyên nhân khiến giá lao dốc

Sự sụt giảm hôm thứ Hai được thúc đẩy bởi ba yếu tố liên quan, nhưng không yếu tố nào giải quyết được thiệt hại nguồn cung cơ bản trong khu vực.

1. Tín hiệu xuống thang Mỹ-Iran. Mỹ tạm dừng các cuộc không kích và Iran ra tín hiệu ngừng các cuộc tấn công trả đũa, đảo ngược trực tiếp phần bù rủi ro địa chính trị đã được tích lũy trong hai tuần trước đó . Đây là nguyên nhân chính.

2. Đi theo giá dầu thô. Giá khí đốt châu Âu giảm cùng với đợt bán tháo mạnh của dầu thô. Dầu Brent lao dốc khi thị trường định giá rủi ro gián đoạn đối với các hành lang năng lượng Trung Đông đã giảm .

3. Giảm lo ngại về eo biển Hormuz. Eo biển này đã được mở cửa trở lại một phần theo lệnh ngừng bắn tháng 6, sau đó lại bị gián đoạn sau ngày 8/7. Bất kỳ tín hiệu nào về việc khôi phục vận chuyển đều trực tiếp làm giảm rủi ro giao hàng LNG cho châu Âu . Hy vọng rằng một nỗ lực ngoại giao có thể giúp đưa LNG của Qatar ra khỏi Vịnh Ba Tư .

Mức giảm này là sự giải phóng "phần bù hòa bình", nhưng thiệt hại nguồn cung cơ bản từ Qatar vẫn còn nguyên.

Hiện trạng kho dự trữ khí đốt EU: Tệ hơn vẻ bề ngoài

Kho dự trữ khí đốt của EU đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm so với cùng kỳ của mùa bơm đầy, và các con số thật đáng lo ngại:

• Đầy 49–53% tính đến giữa cuối tháng 7 năm 2026, thấp hơn nhiều so với mức khoảng 60% của cùng kỳ năm ngoái .
• Thấp hơn khoảng 14–15 điểm phần trăm so với trung bình 5 năm theo mùa . Trung bình 10 năm còn tồi tệ hơn: trong thập kỷ qua, con số này ở cùng thời điểm là 66% .
• Đầu tháng 7, kho dự trữ ở mức khoảng 49% (53,8 tỷ mét khối), ít hơn 11 tỷ mét khối so với một năm trước đó .
• EU có mục tiêu quy định là đầy 90% trước ngày 1 tháng 11, nhưng tốc độ bơm hiện tại đang thấp hơn nhiều so với mức cần thiết để đạt được mục tiêu đó . Một đơn vị theo dõi lưu ý rằng để đạt 90%, châu Âu cần bổ sung khoảng 39 điểm phần trăm trong khoảng 114 ngày còn lại .

Nhóm Điều phối Khí đốt của Ủy ban châu Âu đã xác nhận vào ngày 1 tháng 7 rằng không có lo ngại tức thời về nguồn cung cho mùa đông 2026/27 và mức đầy 80% là đủ — nhưng thừa nhận rằng các mức này "thấp hơn mức trung bình của thời kỳ trước khủng hoảng" .

Rủi ro thực sự: Tại sao cuộc khủng hoảng chưa kết thúc

Bất chấp sự giảm giá hôm thứ Hai, nhiều rủi ro cơ cấu vẫn chưa được giải quyết. Đây không phải là giả thuyết — chúng là những lỗ hổng đang hoạt động, đã được ghi nhận.

Qatar LNG: Lỗ hổng nguồn cung kéo dài nhiều năm

Các cuộc tấn công bằng tên lửa của Iran vào tháng 3/2026 nhằm vào cơ sở Ras Laffan của Qatar (Trains 4 và 6) đã xóa sổ 17% công suất xuất khẩu LNG của Qatar — khoảng 12,8 triệu tấn mỗi năm — và việc sửa chữa dự kiến mất 3 đến 5 năm . QatarEnergy đã viện dẫn điều khoản bất khả kháng và đang chuẩn bị gia hạn đến giữa tháng 10 năm 2026 . Đây là một tổn thất nguồn cung cơ cấu mà không có lệnh ngừng bắn ngắn hạn nào có thể khắc phục, và nó trực tiếp làm giảm sản lượng LNG có sẵn cho các nhà mua châu Âu đang cạnh tranh với châu Á . Thiệt hại đã ảnh hưởng đến các lô hàng cụ thể đến châu Âu: Công ty điện lực Ý Edison báo cáo rằng QatarEnergy đã giữ lại bốn lô hàng LNG bổ sung dự kiến đến nhà ga Adriatic LNG của Ý cho đến đầu tháng 9, nâng tổng số lô hàng bị ảnh hưởng lên 21, tương đương khoảng 2,7 tỷ mét khối khí đốt tự nhiên .

Eo biển Hormuz: Rất mong manh

Lệnh ngừng bắn đã mở lại eo biển này vào ngày 17 tháng 6 đã sụp đổ vào ngày 8 tháng 7 khi các cuộc không kích mới của Mỹ-Iran tiếp tục . Lưu lượng tàu chở dầu đã phục hồi một thời gian ngắn lên khoảng 30 tàu mỗi ngày, sau đó lại chậm lại . Một tàu chở LNG của QatarEnergy đã bị tấn công ở eo biển vào đầu tháng 7, khiến Qatar tạm dừng nỗ lực tăng cường sản xuất LNG . Bất kỳ sự đóng cửa mới nào cũng sẽ cắt đứt gần 20% dòng chảy LNG toàn cầu đi qua tuyến đường thủy này .

Ngừng bắn Mỹ-Iran: Khuôn mẫu sụp đổ đã được chứng minh

Khuôn mẫu này đã diễn ra nhất quán: ngừng bắn → mở cửa một phần → sụp đổ → không kích mới. Lệnh ngừng bắn ngày 17 tháng 6 chỉ kéo dài ba tuần trước khi tan vỡ . Việc tạm dừng vào cuối tuần được mô tả là một "sự tạm dừng" chứ không phải là một gia hạn ngừng bắn chính thức. Thị trường coi đây là một lệnh ngừng bắn mong manh, chứ không phải một giải pháp bền vững .

Các mối đe dọa từ Houthi ở Vịnh Ba Tư

Lực lượng Houthi liên kết với Iran đã nhiều lần tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ả Rập Xê Út trong suốt năm 2026 . Khi lệnh ngừng bắn Mỹ-Iran tan vỡ, các cuộc tấn công của Houthi vào các cơ sở của Aramco vẫn là một mối đe dọa hiện hữu có thể khiến giá dầu và khí đốt tăng vọt cùng lúc .

Kết luận

Mức giảm giá hôm thứ Hai là một sự nhẹ nhõm đáng hoan nghênh đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp châu Âu, nhưng nó không thay đổi gì về thực tế năng lượng tiềm ẩn. Các điểm yếu mang tính cơ cấu: mất công suất LNG của Qatar kéo dài nhiều năm, hành lang vận chuyển Hormuz bất ổn, kho dự trữ EU gần mức thấp kỷ lục và thấp hơn khoảng 14 điểm phần trăm so với tiêu chuẩn theo mùa, cùng với các mối đe dọa Houthi đang hoạt động ở Vịnh Ba Tư. An ninh năng lượng của châu Âu vẫn chịu áp lực nghiêm trọng khi bước vào mùa đông 2026/27, và không một ngày giá giảm đơn lẻ nào có thể khắc phục được điều đó.